Tweet

´We moeten van kennis en kunde, naar kassa´ (maar het lukt niet) /2 reacties

vervolg Nauta

…Die redenering om het aan de markt over te laten lijkt op zich redelijk. Maar de geschiedenis wijst uit dat het vaak niet zo werkt. Het succes van Silicon Valley is niet spontaan ontstaan. Het is niet genoeg om een goede universiteit als Stanford te hebben. Silicon Valley was er niet gekomen zonder de enorme uitgaven van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Om in de Koude Oorlog over de beste ‘spullen’ te kunnen beschikken tegenover de Sovjet-Unie was geen idee te gek en geen budget te hoog. De enorme onderzoeksbudgetten van het Amerikaanse leger leverden onder andere de basiskennis op voor de productie van computerchips en voor het internet. Dankzij de ondernemende houding van de universiteiten zijn dat soort uitvindingen een jaar of twintig later uiteindelijk neergedaald in producten en diensten voor ons als consumenten: betaalbare computers en een publiek toegankelijk internet. Eenzelfde soort verhaal is te schrijven over de chipindustrie in Taiwan, windenergie in Denemarken, mobiele telefonie in Finland of over de tuinbouw- en voedingssector in Nederland. Het beeld is steeds hetzelfde. Geen van deze clusters is toevallig ontstaan, maar dankzij een geregisseerd samenspel tussen bedrijfsleven, onderzoeksinstituten, onderwijsinstellingen en de overheid. De onderwijsinstellingen leveren het talent, de onderzoeksinstituten nieuwe kennis. Bedrijven in de regio benutten beide om met innovatieve producten de (inter)nationale markt te veroveren.
Tegelijkertijd kunnen studenten en onderzoekers via de infrastructuur van de onderzoeksinstituten tegen lage kosten nieuwe bedrijven starten. Idealiter worden die startende bedrijven medegefinancierd door succesvolle ondernemers uit de regio. De groei van bestaande bedrijven en succesvolle nieuwe bedrijven vormen het vliegwiel van groei, grotere werkgelegenheid en grotere investeringen. De overheid stimuleert de ontwikkelingen door onderzoek en precompetitieve projecten mee te financieren en de verbindingen binnen het zich vormende cluster te stimuleren. Ook kan de overheid investeringsrisico’s verminderen en de promotie van het cluster voor zijn rekening nemen. Cruciaal voor succes is dat de spelregels in het ecosysteem maken dat alle betrokkenen belang hebben bij samenwerking. En dat is iets wat niet past in het denkraam van marktpuristen. Die willen geen samenwerking, maar concurrentie…

Kennis en kunde

De deelnemers aan de Kennisinvesteringsagenda willen dat het kabinet Nederlandse bedrijven stimuleert geplande kennisinvesteringen en bestaande onderzoek en ontwikkeling overeind te houden; dat talentontwikkeling doorgaat, er een industriepolitiek wordt gevoerd op sleutelgebieden en innovatieregio’s; dat de overheid maatschappelijke innovatie aanjaagt en stimuleert. Zelf belooft de club onder meer de kwaliteit van het onderwijs via docenten en leerkrachten te verbeteren; beter geld te verdienen met zij noemen kennis en kunde; het beter sturen van wetenschappelijk onderzoek ´om tot meer excellentie te komen´.

Niet leuk

De ambities zijn mooi verwoord, maar vooralsnog zijn er vooral vraagtekens bij het succes van het Innovatieplatform. Sync.nl liet eerder hoogleraar innovatiebeleid Bart Nooteboom aan het woord. Die verwijt het kabinet een industriebeleid te voeren, en dat helpt niet. Industriebeleid betekent: het bovenal bedienen van de gevestigde bedrijven. Meer van het zelfde dus, en dat is geen innovatie. Vernieuwing komt al te vaak juist van de nieuwkomers.

De eerste secretaris van het Innovatieplatform, Frans Nauta, maakt de opbouw van het platform vanaf dag één mee. ´Het was niet leuk, en of het leerzaam was, weet ik nog niet´, was zijn eerste reactie bij het afscheid. Maar Nauta hield moed en schreef een boek over zijn ervaringen: Het Innovatieplatform, innoveren in het centrum van de macht. Om mensen de gelegenheid te geven te delen in wat hij opstak. Nauta is het met Nooteboom eens dat de Nederlandse politiek en de andere betrokkenen ten onrechte focussen op voornamelijke de sleutelgebieden, sectoren in de Nederlandse industrie die nu de economie dragen. Hun kritiek is: hebben die sectoren nog wel zoveel steun nodig, ligt innovatie niet juist in de gebieden waar nog nieuwe markten zijn aan te boren?

Het gehele boek Het Innovatieplatform, innoveren in het centrum van de macht van Frans Nauta is gratis te lezen via de site van Academic Service.