Argumenten voor/tegen schaliegas op een presenteerblaadje /reageer

Argumenten voor/tegen schaliegas op een presenteerblaadje

TNO heeft vandaag de Argumentenkaart Schaliegas (download, pdf) gepresenteerd. Samen met alle belanghebbenden zoals gasproducenten, onderzoeksinstituten, milieu- en bewonersorganisaties zijn alle argumenten voor en tegen schaliegas bij elkaar gebracht. TNO geeft bewust geen oordeel over de argumenten.

Nederland moet nodig aan de duurzame energie. We lopen achter op de buren, die bijvoorbeeld door de subsidie op zonnepanelen al een veel hoger percentage van de energiemix duurzaam opwekken. En we zijn ook hard bezig, maar het gaat nog een tijdje duren voordat we in onze hele energiebehoefte kunnen voorzien met zon, wind, biomassa en andere schone bronnen. Een jaartje of twintig nog, tot 2030. De tussenliggende periode heet de energietransitie.”We dachten altijd dat het precies goed uit zou komen. De gasvelden zouden leeg zijn juist op het moment dat we genoeg duurzame energie tot onze beschikking hebben. De verwachting is nu dat dat net te vroeg is,” zegt René Peters van TNO Energie.

In die periode hebben we in Nederland dus nog fossiele energiebronnen nodig. Kolen, olie en gas.De laatste is daarvan de schoonste, legt Peters uit. Die kun je dus het beste maar blijven benutten. Bovendien is er genoeg van: de afgelopen 35 jaar is er wereldwijd elk jaar meer gas gevonden dan er werd verbruikt. Inclusief de stijgende vraag naar gas.

De Argumentenkaart Schaliegas.

Wereldwijd wel. Maar in Nederland ligt dat anders. De afgelopen jaren verdiende de Nederlandse overheid zo’n tien miljard euro per jaar aan aardgas. Maar dat gaat veranderen. Al binnen enkele jaren veranderen we van een gasexportland in een gasimportland. In plaats van dat het geld oplevert gaat gas ons geld kosten. Dat komt vooral doordat het gas uit het grootste veld in Groningen, het Slochterenveld, opraakt.

Een slechte naam

We kunnen niet zomaar overschakelen van gas op andere brandstoffen. Nederland moet dus iets ondernemen om genoeg gas te krijgen, aldus René Peters. Importeren uit bijvoorbeeld Rusland is een optie. Ook het langer uitbaten van bestaande velden met bijvoorbeeld nieuwere (maar ook duurdere) technieken is mogelijk. De zogeheten ‘onconventionele gasbronnen’ zijn een derde optie. Het gevreesde schaliegas is daar een van.

Schaliegas is aardgas dat opgesloten zit in kleisteenlagen op meer dan twee kilometer diepte. Door de spookverhalen uit met name de Verenigde Staten heeft schaliegas een slechte naam. Door te weinig regelgeving en controle zijn daar fouten gemaakt met als gevolg vervuild grondwater, een wildgroei aan boortorens en andere ellende, dramatisch in beeld gebracht in de film Gasland.

Geen wonder dat mensen in de gebieden in Nederland waar men proefboringen wil doen zoals Boxtel zich zorgen maken. “We weten ook een heleboel dingen inderdaad nog niet,” zegt Frank van Bergen die de Argumentenkaart Schaliegas toelicht. Het is bijvoorbeeld nog helemaal niet duidelijk of het in Nederland wel haalbaar is om schaliegas te winnen. Ook is niet alleen de oppervlakte van ons land dicht bevolkt, maar de ondergrond begint ook al aardig overvol te raken bijvoorbeeld door concessies voor geothermische warmtewinning.

Iedereen zijn eigen argument

Wel zijn een heleboel technische aspecten bekend. Zo wordt de techniek waarmee het schaliegas uit de steenlagen wordt gehaald al tientallen jaren toegepast. Daarbij wordt een buis de vertikaal de grond in geboord tot die een eind in de gewenste steenlaag steekt. Met behulp van chemicaliën barst de steenlaag en komt het gas vrij. Welke chemicaliën dat zijn houden bedrijven die de boringen doen geheim. Ook in Nederland wordt deze techniek toegepast. Het nieuwigheidje is dat men sinds enige tijd ook horizontaal kan boren, dus ‘om het hoekje’. Dat wil zeggen dat het nu mogelijk is om in een heel dunne steenlaag te boren in plaats van in een dikke.

De argumentenkaart geeft op vijf verschillende terreinen de argumenten voor en tegen de winning van schaliegas weer. Er is geen weging aan de argumenten gegeven, aldus Van Bergen, waardoor het mogelijk is dat aan de ene kant staat dat schaliegas de overheid geld zal gaan kosten, en aan de andere dat het geld zal opleveren. Iedereen kan dus zijn eigen argumenten eruit vissen. De achterliggende informatie om te besluiten welk argument je kiest is echter niet zomaar beschikbaar. En in sommige gevallen is de informatie er niet eens, volgens TNO. “Het is de bedoeling dat de overheid en andere partijen van al deze argumenten aangeven welke ze belangrijk genoeg vinden om in de diepte te onderzoeken. Daarna gaan wij aan de slag.” Tot die tijd zal de discussie vooral op emotionele gronden worden gevoerd. Daar kan de Argumentenkaart helaas niets aan veranderen.

Lees ook: de strijd om schaliegas

Reageren via Facebook

Reacties

Over Bastienne Wentzel

Bastienne Wentzel is gepromoveerd chemicus en sinds 2005 werkzaam als freelance wetenschapsjournalist (specialiteit bètawetenschappen en techniek). Daarnaast fotografeert ze en schrijft ze graag over autos en reizen.