Beruchte aardappelziekte geeft geheimen prijs /reageer

Uitschakelen

De aardappelplant is niet geheel weerloos tegen Fytoftora. Sommige rassen hebben mechanismen ontwikkeld om ook de effectoren te herkennen en zo de schimmel op heterdaad te betrappen. Extra antennemoleculen in de cel kunnen de indringer toch waarnemen en de afweer alsnog inschakelen. Sommige aardappelrassen zijn daardoor resistent tegen bepaalde varianten van Fytoftora die effectoren hebben die ze herkennen. Zo zijn sommige aardappelrassen resistent tegen het type Fytoftora dat het PiAvr4 gen bevat.

Maar ook hier zit Fytoftora niet stil. De schimmel heeft een groot arsenaal van deze effector-genen en kan er dus straffeloos een uitschakelen. Andere effector-genen nemen de taken dan over, zodat hij door resistente rassen toch weer niet wordt herkend. “Een ziekteverwekker zal alles doen om niet herkend te worden, zelfs als dit betekent dat hij zo’n effectorgen moet uitschakelen,” zegt Van Poppel. “Dan denk je dat je een resistent aardappelras hebt en dan doorbreekt Fytoftora binnen een paar jaar alweer die resistentie door domweg zijn eigen gencode onleesbaar te maken. Het vervelende is vooral dat de parasiet dat sneller doet dan dat wij nieuwe resistenties kunnen inkruisen. Dat proces kost tien tot vijftien jaar.”

Essentiële eiwitten

Volgens Van Poppel zou naar aanleiding van de nieuwe informatie een andere strategie tegen Fytoftora wenselijk zijn. “Met het inbrengen van nieuwe resistentiegenen uit wilde aardappelsoorten in consumptie-aardappelen riskeer je dat de schimmel vroeg of laat toch weer een manier vindt om zich te vermommen.” Beter is het volgens Van Poppel om eerst uit te vinden welke eiwitten essentieel zijn voor de overleving van Fytoftora. “Je moet dan zorgen dat de aardappel die kan herkennen. Alleen dan kan je werkelijk een duurzame resistentie krijgen.”

Reageren via Facebook

Reacties

Over Eveline Thoenes

Eveline Thoenes (1978) is bioloog en freelance wetenschapsjournalist. Ze houdt zich vooral bezig met onderwerpen die te maken hebben met biotechnologie en/of planten. Zie ook www.evelinethoenes.nl.