Bijzonder klimaatconcept in Winterswijkse school /reageer

Bijzonder klimaatconcept in Winterswijkse school

Het Gerrit Komrij College in Winterswijk heeft een voorbeeldfunctie in onderwijsland. In het opvallende gebouw voor voortgezet onderwijs wordt een bijzonder klimaatconcept toegepast. In augustus wordt de school in gebruik genomen.

Daarbij was een belangrijke rol weggelegd voor het Winterswijkse bedrijf Enervisie. “Het is in meerdere opzichten een interessant project”, vertelt directeur Niels Kuenen.

In opdracht van de gemeente Winterswijk is de nieuwbouw van het Gerrit Komrij College ontwikkeld. In december 2010 gingen de bouwwerkzaamheden van start. De nieuwe school, opvolger van De Driemark, biedt plaats aan ongeveer 1.400 leerlingen. Binnenkort staat de oplevering gepland. Daarna volgt een periode van het inregelen van de installaties.

Optimale energiehuishouding

“De afstemming, oftewel de eindtuning, moet goed gebeuren”, aldus Niels Kuenen. Het werkt een optimale energiehuishouding in de hand. Want dat is een voornaam speerpunt. “Het duurzame karakter van het gebouw en het gezonde binnenklimaat zijn aspecten waar terecht grote waarde aan worden gehecht”, zo weet de directeur van Enervisie. Naast de nieuwbouw van het schoolgebouw bestaat het project tevens uit de realisatie van een sport- en turnhal.

Enervisie heeft als E/W-adviseur samen met de overige bouwteampartners het integrale ontwerp van de gebouwgebonden installaties verzorgd. “Het is een heel uitdagende klus”, constateert Niels Kuenen. “Het is een relatief groot, complex project dat als integraal bouwteam ontwikkeld en uitgevoerd wordt. Dat maakt het extra bijzonder.” Enervisie verzorgde samen met de bouwteampartners het integrale ontwerp van de gebouwgebonden installaties. “Het moest energiezuinig, maar er mochten geen concessies worden gedaan aan comfort en leefklimaat. Dat was de opdracht.”

Het bouwteam slaagde met glans. De richtlijnen voor Frisse Scholen binnenklimaat klasse B werden gehanteerd en ruimschoots gehaald. Een goede ventilatie met een hoog rendement warmterugwinning vormde één van de belangrijke uitgangspunten. Het ventilatiesysteem is dan ook volledig uitgebalanceerd.

120.000 kuub verse lucht per uur

“Door middel van vijf luchtbehandelingskasten die de verse buitenlucht aan de diverse gebouwdelen toevoeren, wordt het gehele complex geconditioneerd”, legt Kuenen uit. “Tijdens vollast wordt er op deze wijze ruim 120.000 kuub verse lucht per uur aan het gebouw toegevoerd. De ventilatielucht van de zuid- en de noordvleugel wordt vervolgens door de luchtbehandlingskasten via het atrium (ongeveer 1000 m2 met een hoogte van 5 verdiepingen) afgezogen. Hierdoor wordt ook het atrium geconditioneerd.”

School

Verder zijn de luchtbehandelingskasten voorzien van hoog rendement warmteterugwinning door middel van een warmtewiel waarmee een groot gedeelte van de gebouwwarmte weer afgegeven wordt aan de verse (koude) buitenlucht. Verder heeft Enervisie meerdere energieopwekkingsvarianten in economisch en functioneel opzicht tegen elkaar afgezet. De stijgende energieprijzen en de eisen van de overheid op het gebied van duurzaam bouwen zijn immers zaken om nadrukkelijk rekening mee te houden. Daarom werd er in de ontwerpfase uitgebreid gekeken naar de verschillende mogelijkheden.

Gaswarmtepomp koelt en verwarmt

Verwarming van de school met een houtstookinstallatie bleek technisch en planologisch niet haalbaar. Gebruikmaking van aardwarmte viel om dezelfde reden af als optie. “Uiteindelijk is gekozen voor een opstelling van gasgedreven luchtwater warmtepompen”, constateert Kuenen. “De gaswarmtepomp is een systeem dat zowel koelt als verwarmt of zelfs gelijktijdig koude en warmte kan leveren.

Dit systeem onttrekt warmte aan de buitenlucht om hiermee het gebouw te voorzien in de basisbehoefte tijdens het verwarmen. Mocht het in de zomermaanden warm worden dan werkt de installatie omgekeerd: de overtollige warmte uit het gebouw wordt afgegeven aan de buitenlucht.” De op primaire energie (aardgas) aangedreven gaswarmtepompen zijn duurzaam en energiezuinig door de toepassing van innovatieve gastechnologie. Deze door Aisin (Toyota) ontwikkelde techniek geeft als enige luchtwarmtepomp tot -20 ºC hetzelfde verwarmingsvermogen als bij +7 ºC.

Bij de haalbaarheidsstudie is tevens gekeken naar het optimale aantal toe te passen gaswarmtepompen. Voor het GKC bleek het omslagpunt te liggen bij 3 stuks gaswarmtepompen in een bi-valente opstelling met HR-cv ketels en koelmachines. Indien de capaciteit van de warmtepompen tijdens extreme warmte, of koude niet voldoende is, wordt de aanvullende warmte- of koudebehoefte geleverd door hoogrendement cv-ketels of de koelmachines.

Ontwerp

Het concept van de gestapelde school is simpel. Twee gekromde vleugels zijn gegroepeerd rond een gemeenschappelijk atrium. Het gebouw reageert op het microklimaat rond de school: afrondingen begeleiden de wind rondom en het gebouw is goed Noord-Zuid georiënteerd om zoveel mogelijk gebruik te kunnen maken van de mogelijkheden van de zon. De school zonder gangen biedt geborgenheid, beslotenheid en ook overzicht door het centrale atrium. In dit atrium is een opmerkelijk vormgegeven bouwdeel opgenomen. Dit bouwdeel ook wel ‘Basket’ genoemd, huisvest alle gemeenschappelijke functies, zoals het auditorium en de prakticumlokalen. De materialen zijn tijdsbestendig en ondersteunen de menselijke schaal van het gebouw. De buitenschil is van verschillende kleuren metselwerk, de binnenschil wordt met veel hout afgewerkt.

44 procent minder CO2 uitstoot

Het zeer doordachte ‘compacte’ ontwerp en de uiteindelijke gekozen energetische maatregelen hebben (zonder extreme budgetaanpassingen) geresulteerd in een EPC waarde van 0,69 voor het schoolgebouw. De eisen in het Bouwbesluit zijn met een waarde van 1.3 vele malen hoger. Dit schoolgebouw zal dan ook 44 procent minder CO2 uitstoten dan het gemiddelde schoolgebouw dat aan de eisen van het nieuwste Bouwbesluit voldoet.

“Naast een uiterst prettig binnenklimaat, zal het verwachte energieverbruik ruim veertig procent lager liggen dan het gemiddelde energieverbruik van een gebouw van deze omvang”, merkt de directeur van Enervisie op. “Met dank aan de integratie van het bouwkundig ontwerp en de installatietechniek. De mogelijkheden zijn optimaal benut. De betrokken partijen hebben prima samengewerkt.” Alle hulde ook voor de gemeente Winterswijk als opdrachtgever bij de aanpak van dit prestigieuze bouwproject. “Het heeft zich sterk gemaakt voor een innovatief en duurzaam gebouw. Dat zal zijn vruchten beslist afwerpen”, aldus Niels Kuenen.

Ook interessant:

De bio-based economy ontluikt; eerste fabrieken volgend jaar verwacht
Warmte voor Almere komt onder het IJmeer door

Reageren via Facebook

Reacties

Over Richard Stegers

Richard Stegers is freelance journalist. Hij is sterk geinteresseerd in onderwerpen die te maken hebben met duurzaamheid en innovatie en heeft als specialisaties: bouw, horeca en landbouw. Richard schrijft onder andere voor Reed Business, Agrio Uitgeverij, Control Media, Treffer Media. Het gaat o.a. om de bladen Stedenbouw, Gevelbouw, Applaus, Mijn Magazine, Carriere+, PigBusiness, Vee & Gewas.