Britten maken grootste onderzeeër, maar hoe verberg je zo'n kolos? /4 reacties

De Astute heeft ongetwijfeld ‘actieve sonar cancellation’ aan boord, maar dat blijft geheim.
Een vorm van actieve sonar cancellation is zelf sonar golven uitzenden die qua frequentie, amplitude en richting, overeenkomen met de golven die afketsen op de eigen romp. De uitgezonden golven moeten precies uit fase lopen met de afgeketste golven zodat ze elkaar uitdoven. Anders vangt de vijand de afgeketste golven op en registreert dat er een onderzeeër-vormige massa is waar sonargolven op afketsen.
het ruwe sonarbeeldHetzelfde principe zou je ook kunnen toepassen op afgeketste radargolven. Die zou je ook kunnen uitdoven door er een radargolf achteraan te sturen die precies 180 graden uit fase is waardoor ze elkaar uitdoven. Helaas werkt radar met de snelheid van het licht (300.000.000 meter per seconde) en dat geeft wel erg weinig tijd om de radargolf op te vangen, te meten en een tegengestelde golf te produceren.
Dat hoeft geen probleem te zijn want volgens de makers heeft de Astute de ‘radarsignatuur’ van een dolfijn. Of dat marketingpraat is of daadwerkelijk betekent dat de radargolven erop weerkaatsen als op een dolfijn is niet duidelijk. Het vel van een dolfijn is nu niet precies superglad. Ter vergelijking: een Stealth bommenwerper heeft de radarsignatuur van een aluminium knikker. Maar misschien kijkt een radarsignatuur-expert op een vijandig schip niet vreemd op als hij de signatuur van een dolfijn op zijn scherm krijgt in tegenstelling tot dat van een knikker. Ook radargolven worden door computers voorspeld, gemeten en vergeleken. Daar komt nog heel wat bij kijken.

geïnterpreteerd door de computerVergeleken met radar gaat sonar langzaam. Sonar werkt met de snelheid van geluid en die is in water rond de 1500 meter per seconde. Dat geeft ‘veel’ meer tijd om de benodigde tegengolf uit te rekenen en te versturen. 10 jaar geleden waren de computers nog niet snel genoeg om dit te kunnen. Maar inmiddels wel. De Astute zou het dus aan boord kunnen hebben. Maar de marine houdt haar mond dicht.

Trots

Wel vermeldt ze trots dat de Astute nooit hoeft te tanken. In de 25 jaar dat het ding mee moet gaan blijft hij draaien op zijn nucleaire motor. Het is dat de bemanning eens in de 90 dagen de voedselvoorraden moet aanvullen, anders hoefde de Astute helemaal niet boven water te komen.
beproefd ontwerp voor de turbineDe kernreactor en de 4 turbines aan boord genereren tientallen megawatts aan energie. Maar nog geen Watt aan energie gaat verloren aan de omgeving. De turbines leveren energie uit stoom en water is er genoeg. Alle Britse onderzeeërs hebben deze stoomgenerators, ze bestaan al jaren waarmee ze een beproefd ontwerp zijn. Ze leveren 40 megawatt en staan op één enkele plaat staal om de vibraties te minimaliseren.

Er liggen nog twee onderzeeeërs van deze klasse op de werf: de HMS Ambush en de HMS Artful. Na de ter waterlating van deze onderzeeërs zullen er nog vijf worden gebouwd en dan is de vervanging van de Swiftsure en Trafalgar aanvalssubs van de Royal Navy compleet. Ze hebben Spearfish torpedoes en Tomahawk kruisraketten aan boord waarmee ze precisiedoelen 2000 km landinwaarts zouden kunnen raken.
De periscopen, traditioneel onderdeel van onderzeeërs, zijn verleden tijd. In plaats daarvan zijn thermal imaging camera’s en low light camera’s geïnstalleerd. Alles wordt opgenomen en digitaal geanalyseerd. Geleverd door Thales, dat ook in Nederland een kantoor heeft. Een kantoor dat een maand geleden een contract afsloot met de Nederlandse Koninklijke Marine voor radargeleidesystemen die tegelijkertijd meerdere projectielen kunnen leiden. Thales is een oorlogselectronica-bedrijf met 70.000 werknemers in meer dan 50 landen en een omzet in 2006 van 10,3 miljard euro.

Formaat

maar 33 meter langDe stalen Astute is 97 m lang en 11,2 m breed. Ze verplaatst 7800 ton zeewater, wat gelijk staat aan 65 blauwe vinvissen.
De bemanning bestaat uit een kleine 100 mensen en iedereen heeft zijn eigen kooi. Die van de kapitein ligt minder dan 10 meter van de nucleaire kern af.
Wat Sean Connery ons nog meer heeft geleerd is dat een onderzeeër stil moet zijn. Trillingsvrij, ook als er op volle kracht gevaren wordt. En sterk genoeg om een onderwaterexplosie van dichtbij te weerstaan. Dat zijn ook precies de problemen die het ontwerpteam heeft opgelost, volgens het persbericht. Hoe ze het hebben opgelost zeggen ze niet.

Nood aan de man

reddingsvaartuig voor onderzeeërsIn geval van nood heeft de marine ook een NATO Submarine Rescue System (NSRS) klaarliggen in Schotland. Het is een 10 meter lang reddingsvaartuig dat primair ter beschikking staat aan de partners Frankrijk, Noorwegen en Groot-Brittannië.
Het wordt uitgevlogen naar de plek van het ongeluk en aan een daar liggend schip gekoppeld. Een op afstand bestuurbaar voertuig daalt af en legt radiocontact met de bemanning in de onderzeeër. Vervolgens wordt het grotere reddingsvaartuig afgezonken dat per keer 15 man kan redden. Op het moederschip aan de oppervlakte is dan inmiddels een decompressiesysteem geïnstalleerd dat per keer 83 man kan behandelen.
Dat de hele bemanning niet in één keer kan worden gered heeft vast te maken met de kruisbestuiving tussen de kosten voor grotere onderwater-reddingsvoertuigen en de statistische waarschijnlijkheid dat niet alle 100 bemanningsleden direct van boord gehaald hoeven te worden.

Reageren via Facebook

Over Xenia Bakker

Xenia Bakker is van huis uit ingenieur met een brede interesse. Ze is ook beeldend kunstenaar en houdt o.a. van pre-electrische technieken. Zo heeft ze een skin-on-frame-kayak gebouwd in Noorwegen. Zoals de Inuit deden: van hout, touw en canvas. En dan de zee op!