Commerciële zenders zijn goed voor de mensch! /3 reacties

Commerciële zenders zijn goed voor de mensch!

Talpa ging dit weekend op zwart en de aloude discussie over de toegevoegde waarde van commerciële televisie beleefde weer hoogtijdagen. Het televisielandschap zou er immers niet beter op geworden zijn sinds de komst van oppervlakkige human interest-kanalen. ‘Hoe minder, hoe beter!’, aldus conservatief Nederland.
Persoonlijk vind ik het jammer dat Nederland boven het maaiveld uitstekende personen als John de Mol niet omarmt maar oud-Hollandsch een kopje kleiner maakt. Natuurlijk, programma’s als de Gouden Kooi hoeven voor mij ook niet maar denk ook eens aan de voordelen van concurrerende commerciële zenders.

Dalende Sterinkomsten

De Publieke Omroep liep een groot aantal kijkers mis door verlies van de voetbalrechten en zag zichzelf genoodzaakt stappen te ondernemen waar geen haar op het hoofd van Harm Bruins Slot eerder aan dacht. Maar de neerwaartse spiraal van dalende Sterinkomsten (voor 2008 voorspelde men een verlies van 60 tot 80 miljoen euro) moest gestopt worden.
En met succes want het programmeringsmodel waarbij ieder publiek net zijn eigen gezicht heeft, blijkt goed ontvangen te worden: Nederland 1 is momenteel de best bekeken zender. De verwachte ‘grote verwarring bij het publiek’ bleef uit. Logischerwijs eigenlijk. Het publiek is door het jarenlang commerciële zenders kijken wel wat gewend namelijk.

Nieuwe formats

Maar de nieuwe programmering is niet de enige aanpassing die de publieken deden sinds de intrede van de commerciëlen. Zo blijkt uit onderzoek waarop communicatiewetenschapper Koos Nuijten vrijdag 14 september promoveert aan de Radboud Universiteit Nijmegen dat onze nieuwsberichtgeving de afgelopen 25 jaar steeds sensationeler geworden is. Nieuwe commerciële nieuwsaanbieders ontwikkelden sensationelere nieuwsformats en de redacties van bestaande nieuwsprogramma’s speelden op hun beurt in op deze veranderingen in de markt.
Met de komst van RTL Nieuws in 1989 verloor het NOS Journaal zijn monopoliepositie. Snel daarna is het aantal commerciële zenders meer dan verdubbeld, terwijl het aantal nieuwsprogramma’s verveelvoudigde. Er kwamen niet alleen meer nieuwsprogramma’s, er kwamen ook programma’s met een afwijkend format.
Richtten de traditionele programma’s zich vooral op het landelijke en het internationale nieuws, nieuwe nieuwsprogramma’s als Hart van Nederland en Editie NL brengen uitsluitend lokaal en regionaal nieuws uit eigen land.

Aandacht van de kijker

Sensatie is een vorm- en inhoudsaanpak die de aandacht van de kijker probeert vast te houden door het geven van accenten, het kleuren van het nieuws of het uitvergroten of inzoomen op aspecten van de boodschap.
Nuijten concludeert dat het aantal items over een sensationeel onderwerp in alle nieuwsprogramma’s toenam, evenals het aantal dramatische geluiden. Bovendien wordt nieuws vaker toegesneden op personen, zijn er vaker burgers aan het woord en komen er meer close-ups voor. En dat dus allemaal om de aandacht vast te blijven houden.
Maar het werkt. Het Acht uur-journaal staat nu al drie jaar consequent in de jaarlijkse kijkcijfers Top 10 van Stichting KijkOnderzoek en geen Hart van Nederland die daar verandering in weet te brengen.

Dit artikel verscheen ook op In feite.

Reageren via Facebook

Over Laura Vogels

Laura Vogels heeft haar eigen tekst- en redactiebureau Het Taallokaal en is hoofdredacteur van het magazine Marketing ResearchBase. Daarnaast draagt ze regelmatig bij aan In Feite.