Cradle-to-cradle vraagt om nieuw businessmodel /1 reactie

Cradle-to-cradle vraagt om nieuw businessmodel

Een cradle-to-cradle-gebouw bestaat niet, zo ver zijn we nog lang niet. Een gebouw op dusdanige wijze bouwen dat alle gebruikte materialen, van de fundering en de gevel tot en met de tafels en stoelen, hun waarde behouden en hergebruikt kunnen worden is vooralsnog een wensdroom. Dat  bleek tijdens de Bouwlokalen, een serie bijeenkomsten die SBR begin maart organiseerde over het thema cradle-to-cradle (C2C) in de bouw. Toch gebeurt er al heel wat in Nederland, C2C-land bij uitstek.

Bouwen als een boom

C2C gaat uit van gesloten kringlopen. Alle energie en materialen die gebruikt worden om bijvoorbeeld een gebouw te bouwen en in een gebouw te leven blijven behouden. Bijvoorbeeld door de warmte van de zon te gebruiken om het gebouw te warmen en door ’s winters koude in het grondwater op te slaan om dat zomers te gebruiken voor koeling. Maar ook door materialen te gebruiken die na de levensduur van het gebouw als bruikbaar materiaal een andere toepassing kunnen krijgen. En dan niet als inferieur restproduct, zoals vaak het geval is, maar zonder verlies van waarde. De bedenkers van C2C, Michael Braungart en William McDonough, noemen dat ‘upcycling’. Volgens hen is recycling nu vaak niet meer dan ‘downcycling’: kunststof uit mobiele telefoons kan hooguit terechtkomen in parkbankjes, maar kan nooit opnieuw onderdeel van een telefoon worden. Kunststoffen zijn vaak ‘monstrous hybrids’; versmeltingen van allerlei grondstoffen waarvan sommige schadelijk zijn. C2C bouwen betekent ‘bouwen als een boom’: een boom produceert geen afval, want de bladeren die het laat vallen dienen weer als voedsel voor de groei van de boom. Zo moet ook een gebouw een gesloten kringloop kunnen vormen.

In Nederland zijn vele partijen enthousiast met het concept aan de slag gegaan. De Bouwlokalen toonden een uitgebreid overzicht van spraakmakende C2C-projecten in Nederland. Zoals het nieuwe gebouw van het NIOO in Wageningen, waarin energie uit fecaliën (poep en plas) wordt gewonnen en warmte-koude-opslag in diepe aardlagen plaatsvindt. Of het gebouw van ingenieursbureau Search in Amsterdam, dat volledig demontabel is, met uitzondering van de fundering. Of Villa Welpeloo in de Enschedese wijk Roombeek, waar oude kabelhaspels uit de vroegere Twentse textielfabrieken dienst doen als gevel en textielmachines een staalconstructie vormen.