Daarom stijgen de voedselprijzen! /3 reacties

Rijke landen verergeren situatie voor arme landen

De reeds genoemde gevolgen zullen natuurlijk vooral de arme landen treffen. De prijzen van tarwe, oliën en suiker zijn het afgelopen jaar met minstens vijftig procent gestegen en de prijs van rijst is in het eerste kwartaal van dit jaar zelfs al verdubbeld. Volgens de president van de wereldbank zullen de prijzen hoog blijven. Rijke landen zullen als gevolg van de stijgende prijzen hun inflatie meer en meer zien stijgen, met ook weer alle nare gevolgen van dien.

Ondertussen klagen de boeren in bijvoorbeeld India over te lage prijzen. Het kan dus niet anders dat de tussenhandel en speculanten een dubieuze rol spelen. Daar wijzen ook de meest recente cijfers van voedselmultinational Monsanto op: over het derde kwartaal werd een winsttoename van 42 procent behaald.

Meerdere oorzaken

Er zijn echter ook nog andere ontwikkelingen die de wereldvoedselprijzen omhoog drijven. Door het vergaren van veel octrooien op dna van gemanipuleerde zaden, gewassen en zelfs van dieren wordt er door enkele bedrijven heel veel zeggenschap verkregen over het gebruik van en over de wijze waarop welk voedsel geproduceerd moet worden. Door deze productiecontrole krijgt dit handjevol multinationals ook controle over de te hanteren prijzen. Daarnaast worden de zeer hoge onderzoekskosten (m.b.t. dna) doorberekend in de productprijzen en zorgt ook de reeds eerder genoemde verticale integratie, waarbij enkele multinationals vrijwel de gehele voedselketen onder controle hebben, ervoor dat zij de prijzen kunnen bepalen.

Door genoemde wijze van controle op de productie en prijzen is het bijvoorbeeld mogelijk dat er in de Verenigde Staten opzettelijk een overproductie van maïs en sojabonen wordt gecreëerd die bovendien zwaar gesubsidueerd wordt en waarvan een flink deel gebruikt wordt voor de productie van High Fructose Syrup en biobrandstof. Dit laatste gebeurt ondanks negatieve adviezen van de EU, de VN en diverse andere organisaties.

Voedselcrisis stoppen, maar hoe?

De vraag rijst welke wereldorganisatie in staat is deze onwenselijke situatie te veranderen. Of de hulp die de president van de Wereldbank aanbiedt voldoende problemen van de voedselcrisis op kan lossen, is maar de vraag. Zijn oproep aan alle landen om een einde te maken aan exportbeperkingen en andere handelsbarrières die volgens hem de voedselmarkt verstoren, is zelfs in feite - zij het in bedekte termen - een oproep om genetisch gemanipuleerde producten toe te laten op de Europese markt.

Dit feit is om meerdere redenen bijzonder, want ook de EU-commissie wil een snelle toelating van genetisch gemanipuleerd voedsel op de Europese markt en versoepelt hiervoor de huidige strenge regels. De commissie doet dit uit vrees voor handelsmaatregelen (invoerheffingen) door de Verenigde Staten, maar niet alle Europese landen zijn het over de versoepeling eens. Met name Oostenrijk en Frankrijk zijn fel tegen en Frankrijk, die per 1 juli 2008 het voorzitterschap van de EU heeft overgenomen, wil de regels juist verder aanscherpen.