Reacties/ De angst voor klimaatverandering is irrationeel

Dit is duidelijk het argument van de geologen in de wereldwijde klimaatdiscussie. Heel rationeel en valide. Ik denk alleen dat de discussie over klimaatverandering en de mogelijke effecten daarvan onderhand voor veel mensen te ondoorzichtig is geworden, door de toepassing van kort-door-de-bocht argumenten door alle betrokkenen.

De angst voor klimaatverandering is misschien enigszins irrationeel, maar dat is ook wel logisch want we (de huidige wereldpopulatie) hebben zoiets niet eerder meegemaakt. Dus willen we het proberen te voorkomen.

De motivatie daarvoor? Aan de ene kant inderdaad de 'angst' voor de veranderende wereld, die in onze korte termijnbeleving altijd hetzelfde was. Aan de andere kant speelt ook het idee van goed rentmeesterschap van onze aarde mee. Moeten toekomstige generaties niet dezelfde mogelijkheden hebben als wij? En, nu Al Gore de mogelijke effecten van klimaatverandering voor het grote publiek heeft gevisualiseerd, toch ook de wens om droge voeten te houden in dit kikkerlandje.

Het is inderdaad de vraag of die 'irrationele angst' voor klimaatverandering niet tot een onverstandig klimaatbeleid leidt. De voorgestelde emissiereductie (van koolstofdioxide) lijkt mij wat dat betreft een verkeerde focus. Het was beter geweest als met visie was gekeken naar de toekomst van wereldwijde energievoorziening.

Wachten op "een zuivere beschouwing van de beste wetenschappelijke bewezen feiten" was echter ook geen optie. Op een gegeven moment moet je ergens mee beginnen. Het klimaatbeleid kunnen we in de toekomst altijd nog aanpassen aan nieuwe inzichten en ontwikkelingen, net als de natuur zich continu aanpast.

Ik denk niet dat er mensen zijn die ontkennen dat de natuur al altijd op en neer gaat en de klimaatverandering een proces is wat altijd gespeeld heeft. Belangrijker is dat we nu met 6,5 miljard mensen gebruik moeten maken van grondstoffen voor onze luxe artikelen en daarmee de aarde leegroven. Dat was natuurlijk heel anders 100 - 150 jaar geleden. Maar des te meer technieken we ontwikkelen om dieper in de bodem te komen des te meer verschuiving er ook zal plaatsvinden.

We zullen smelten gletsjers niet kunnen stoppen, hoger wordende zeespiegel evenmin maar we kunnen wel bewuster omgaan met de bronnen die we nu op gebruiken en zorgen dat de alternatieven die inmideels geboden worden ook daadwerkelijk gebruikt gaan worden.

Wij gaan ons niet vergelijken met de beesten wereld omdat wij degene zijn di de en hun wereld vervuilen. Het heeft allemaal met verantwoordelijkheid te maken.

Ook is klimaat inmiddels een fantastische markt gworden waar heel veel geld aan verdiend wordt. Hou de mens bang en dan wil iedereen wel investeren maar als we nu eens eerst beginnen met diegene die de meeste vervuiling veroorzaken aan te pakken. Landen die Kyoto niet ondetekenen omdat het hun economie aantast daar moet iets aan gedaan worden en of dit nu de klimaatverandering ombuigt geloof ik niet maar je haalt wel weer de angst uit de mensen en geeft er verantwoord denken voor terug.
Ik ben van mening dat we dan een veel grotere stap in de goede richting zijn.

Eindelijk iemand die het snapt. Het schijnt tegenwoordig moeilijk te zijn nog mensen te vinden die niet meesurfen op de klimaat hype. Gelukkig heeft deze hype ook zo z'n voordelen. Er zijn landen die nu echt iets gaan doen tegen bepaalde vormen van vervuiling. Dat is nooit slecht, maar helpen tegen een klimaatschommeling doet het niet.
Ik kan hierover overigens nog wel het boek "de menselijke maat" van Salamon Kroonenberg aanbevelen. Een zeer goed stuk over het klimaat van de afgelopen 10.000 jaar.

Jeroen

Reactie van de auteur: Intellectuele vertogen zouden een stuk vruchtbaarder zijn als mensen eens waardering zouden hebben voor de unieke bijdragen die individuele denkers, wetenschappers en kunstenaars leveren... in plaats van de specifieke contributies te laten verzuipen en verzanden in een algemene moeizame discussie waarin iedereen zijn of haar eigen stokpaardjes bereidt... De unieke - ik zou zeggen "geniale" contributie van Reichholf is dat hij milieubeweging, natuurbescherming en klimaatdiscussie afzet tegen drie radicaal verschillende paradigma's: Cuvier, Haeckel en Darwin. Was ik zelf werkelijk nooit opgekomen! Zeg dan gewoon: "Dankjewel Hajo dat je dit brilliante inzicht voor de Nederlandse lezer toegankelijk hebt gemaakt (Reichholfs boek is nog niet vertaald)" en laat het even doorsudderen binnen je eigen gedachtengoed.

@Roel: Lees ook eens "The skeptical Environmentalist" van Bjorn Lomberg en dan weet je dat onze kleinkinderen sowieso meer geld, een grotere economie, meer kennis en betere technische middelen zullen hebben om het klimaatprobleem (als het dan nog speelt) te tackelen. Met de middelen en kennis van 1900 had het smogprobleem in de grote steden nooit kunnen worden opgelost. Wel met het geld en de technologie van 1980. Waardoor het ook zo goed toeven is in onze steden tegenwoordig. Laten wij ondertussen eerst iets doen aan de miljoenen kinderen die op DIT moment sterven aan malaria en honger. En aan het analfabetisme. En aan... Zo maken we de wereld een steeds betere plek... Zonder onszelf steeds een abstract schuldgevoel aan te praten die we dan met Middeleeuwse aflaten (milieubelastingen) afkopen...

@Hieronymus: Dank voor je waardering en "De Menselijke Maat" ga ik zeker lezen...

Natuurlijk passen we ons aan. Zoals je duidelijk beargumenteerd in je stuk schikt de natuur zich altijd naar een veranderde situatie. Dat neemt niet weg dat de angst voor de gevolgen van klimaatverandering wel degelijk rationeel is. Immers, ons vermogen om ons aan te passen hangt af van de verandering en de snelheid waarmee zij optreedt (laten we voor het gemak nemen de Delta-Temperatuur en de Delta-Temperatuur over tijd).
We weten op dit moment niet precies wat er wanneer anders zal zijn. We weten wel dat de huidige veranderingen ongekent snel gaan (delta-T over tijd) en dat we daar zeer waarschijnlijk zelf een handje aan hebben bijgedragen. Dat laatste boezemt angst in omdat we de historie dus niet klakkeloos kunnen extrapoleren naar vandaag. Immers, in de oertijd reden we niet met de auto naar het werk.
Dan de mogelijke gevolgen. Gegeven de opwarming kunnen we uitgaan van verandering van leefomstandigheden op onze planeet. Het is niet gezegd dat de mensheid zich zonder morren daarin zal schikken. Mocht Nederland op een gegeven moment te kwetsbaar voor overstromingen worden dan zullen we ergens anders heen moeten verhuizen. Het is nog maar de vraag of de Duitsers en Belgen dat ons in dank zullen afnemen. Uiteraard speelt hierin mee of we dat met z'n allen binnen een jaar doen, of dat daar ettelijke eeuwen overheen gaan. Alles hangt dus af van de factor tijd en er is geen wetenschapper die zich daar nu aan waagt.
Wat ik betreur is dat dit stuk zeer waarschijnlijk wordt gezien als een ondersteuning van de milieu-'sceptici' omdat het grote publiek het debat al snel versimpelt tot een tussen de milieulobby die het 'vijf voor twaalf' vinden en de 'industrie' die zegt dat het (a) zo'n vaart niet loopt en (b) we ons wel zullen aanpassen. In feite ondersteun je de laatste groep met jouw column en daarmee ondermijn je het collectieve schuldgevoel m.b.t. het mileu. Dat laatste is het meest doeltreffende middel dat we hebben om verandering van gedrag te bewerkstelligen en mensen zich te laten aanpassen aan de veranderende wereld.

Mijn hemel wat een partij pseudo-intellectuele blabla bij elkaar.
"De discussie rondom de klimaatverandering bewijst dat wij onvoldoende zijn ingesteld op het fenomeen ‘verandering’"
en vervolgens een betoog dat Darwin als authoreit der verandering (traditioneel is dat Heracleitos zoals terloops vernoemd, maar da's een filosoof en Darwin een wetenschapper) opwerpt en zijn evolutietheorie reduceert tot 'alles verandert omdat het verandert', om te eindigen met 'over 100 jaar is alles anders want alles verandert'.
Foei.
Alles ist was der Fall ist, zou je ook (met Wittgenstein) kunnen zeggen.
Wittgenstein attendeerde ook al op de spelletjes die met taal gespeeld worden..verandering..klimaat.. klimaatverandering.. en hop, we zijn 'onvoldoende ingesteld op het fenomeen verandering'..en hop hop, de grote theorie van Darwin zegt dat alles veranderd dus wees niet bang..

De hoofddiscussie gaat niet om klimaatverandering, maar om de manier waarop wij als mensheid omgaan met het beheer van de planeet. Een beheersprobleem. En binnen dat beheersprobleem kunnen we een aantal subproblemen identificeren:
- de organisatie van het beheer
Hier spelen politieke problemen als het creeren van draagvlak een rol, waarbinnen een stukje marketing dat inspeelt op angst voor (klimaat)verandering niet echt vreemd of onjuist is te noemen.
- de definitie van het te beheren goed en de toestand waarin we dit willen houden
en binnen dat tweede subprobleem spelen vragen als 'binnen welke grenzen willen we het klimaat houden?' of 'Hebben de emissies van de laatste paar honderd jaar tot een klimaatverandering geleid?'
Binnen deze inhoudelijke discussies mag er geen plek zijn voor irrationele angsten voor verandering.. zou je denken...
Maar zonder die 'irrationele' angsten... kan die discussie ook leiden tot een definitie van 'leefbare wereld' waarin geen sprietje groen meer te vinden is en het aantal organismen is afgenomen tot 1+x, de mens + de x (micro)organismen die de mens nodig heeft (bv darmbacterien).
Aldus pleit ik voor een gezond stukje angst voor zeeen van beton, voor een oorverdovende stilte zonder enig vogelgeluidje of voorbijzoemende hoorenaar. En voor liefde voor de natuur. Niet omdat Darwins theorie over de natuur gaat. Maar omdat het zo fijn is om in het gras te zitten, aan een mooi watertje. Met libellen.

@Donker: Kippevel krijg ik als ik in jouw reactie lees: "Je ondermijnt het collectieve schuldgevoel m.b.t. het millieu. Dat laatste is het meest doeltreffende middel dat we hebben om verandering van gedrag te bewerkstelligen en mensen zich te laten aanpassen aan de veranderende wereld."

Brrrrrrr. Ik wens je veel succes met je collectieve schuldgevoel.... (ken je het prachtige Schubert-lied: "Ich bin der Atlas, ich trage unertraegliches..."). Ik ben Nietzscheaan je mag me quoten met dit jaren geleden zelfverzonnen Nietzscheaanse aforisme: "Ich habe kein Gewissen, nur ein Getan!"

@GuusPrick: Moet me een beetje inhouden om niet in een woordspeling op je Sync-naam te vervallen. Klopt het dat je filosofiestudent bent? En ook nog romanticus zoals blijkt aan het einde. En zeker geen bioloog of aardwetenschapper zoals blijkt uit sommige wilde suggesties die je doet. Dat je geen goede lezer bent, lat staan een filosoof, blijkt in ieder geval uit het feit dat je het hoofdpunt van de analyse van Jossef Reichholf niet hebt willen begrijpen. Jouw "beheervraagstuk" is een rechtstreeks gevolg van het paradigma van Haeckel afwisselend met dat katastrofenparadigma van Cuvier de milieubeweging en delen van de natuurbescherming in haar greep houdt. Als je NIET in Haeckel gelooft (en waarom zou je nog, de evolutiebiologie heeft zijn ongelijk bewezen), dan kan er nooit een beheerprobleem zijn waarin we wat dan ook in de natuur constant zouden willen houden. In de natuur is juist niets constant en als we ons nu maar een beetje laten drijven door de omstandigheden, onze instincten, onze begeerten plus onze natuurlijke compassie voor mens en dier, dan kunnen wij met onze ratio onze eigen problemen ook wel oplossen, en kan ons nageslacht aan de slag met hun eigen toekomstige problemen. Zijn die door ons veroorzaakt? Umso besser!

Hoi Hajo,

Nee ik ben geen filosofiestudent. Romantisch wel, maar niet in de zin dat ik niet tevreden ben met mijn eigen tijd of vanuit een saaie rokerige salon naar ongerepte natuur hunker.. in welke zin dan wel doet er eigenlijk niet toe. Nou ja, goed glas wijn, kaarsje, lekker eten.. 't is al snel romantisch. Op het gras. Bij een watertje. Waar de libellen rondvliegen.. eh.. waar kleine zoemende metalen insectachtige bevruchters van lelie tot lelie vliegen.
Want toen de Haeckelianen eenmaal de strijd hadden gewonnen en de globale ecosysteembeheersorganisatie was opgezet en voorzien van krachtige middelen was het al te laat geweest. Het klimaat was omgeslagen, soorten stierven massaal uit en bestaande soorten veranderden merkbaar en pasten zich aan. Maar er waren er niet zoveel over en het uitsterven ging veel harder dan men had aangenomen. Toen de vliegende insecten het loodje legden werd door de beheersorganisatie razendsnel gereageerd met de massaproductie van miljarden mensvriendelijke van bloem tot bloem vliegers.
Nou ja.. nee, ik ben ook geen schrijver :)
Zo'n toekomst kan ook romantisch zijn. En er zijn teminste waterlelies in dat plaatje :) Voor prachtige fantasy/sci-fi ecosystemen verwijs ik naar schrijver Jack Vance - met specifiek 'de kronieken van cadwal', incidenteel een verhaal over een kleine natuurbeheersorganisatie die al honderden jaren een planeet die men (een rijk dat bestaat uit duizenden planeten) beschouwd als gigantisch natuurreservaat, beheert.

Je schrijft:
"In de natuur is juist niets constant en als we ons nu maar een beetje laten drijven door de omstandigheden, onze instincten, onze begeerten plus onze natuurlijke compassie voor mens en dier, dan kunnen wij met onze ratio onze eigen problemen ook wel oplossen, en kan ons nageslacht aan de slag met hun eigen toekomstige problemen. Zijn die door ons veroorzaakt? Umso besser!"

Dat is toch gespeent van ieder verantwoordelijkheidsbesef?
Dat kan toch niet??
Wij laten ons een beetje drijven...dum di dum di dum.. er onstaat een hoop troep, die we hadden kunnen voorkomen.. en dat is 'Umso Besser!'...

Nou ja.

Haeckel is meer dan 80 jaar geleden overleden. Een 'onveranderlijk huishouden van natuurlijke kringlopen' komt zwaar gedateerd op mij over.
Net zoals de catastrophetheorie van Cuvier.
Om hele paradigma's aan die ideeen te koppelen die hun schadelijke effecten op onze rationiele dialoog uitoefenen vind ik gewoon veel te ver gaan.
Een mooie intellectuele excersitie met ideeen.

Ik ben het helemaal met Reichholf eens, een zuivere beschouwing van de beste wetenschappelijke bewezen feiten is een must. Dat je daarbij geen paniek moet zaaien met oude wetenschappelijke paradigma's, oude archelogische ontdekkingen, oude kranten of anderszins aanstuurt op enige vorm van paniek.. lijkt me nogal evident.

enne.. volgens mij heeft Reichholf niks tegen een globale beheersorganisatie.. zolang die maar te werk gaat met de beste besluitvormingstechnieken, inclusief wetenschappelijk verantwoorde data en methodes, die ons ter beschikking staan..

Er is wel zeker een beheerprobleem.

Guus Prick
Echt wel mijn naam :)

Ik ben benieuwd naar je visie op de mogelijke economische gevolgen van klimaatverandering. Ik heb eens gelezen dat het (wereld)gemiddelde bruto binnenlandse product met zo'n 20% kan dalen.
Ik denk dat je een goed punt maakt door te wijzen op de huidige problemen in de 3e Wereld zoals malaria, honger en analfabetisme. Aan de andere kant heb ik de indruk dat de economische gevolgen van klimaatverandering voornamelijk gedragen zullen worden door 3e Wereld. Ik neem aan dat het leefgebied van malariamuggen zich zal uitbreiden, en dat landbouw juist in Afrika lastiger zal worden.
In ieder geval lijkt het me zinvol & praktisch om de invloed van klimaatverandering op de samenleving en de economie te bespreken. Wat dat betreft deel ik het commentaar dat de huidige klimaatveranderingsdiscussie in feite past binnen een bredere discussie over het beheer van de aarde, waarbinnen de verdeling van welvaart, het gebruik van eindige voorraden grondstoffen, etc. ook thuishoren. Ik voor mij ben niet direct bezorgd over de stabiliteit van de natuur (zoals je zegt: de natuur zal de huidige klimaatverandering zonder veel problemen op weten te vangen), maar meer over de stabiliteit van de huidige situatie van de menselijke samenleving. Het blijft lullig voor de mensen die net buiten Shanghai wonen...

@Guus Bedankt voor je prettige reactie, met een open vraag als einde! Dat is een verademing! "Es gibt viel zu tun! Packen wir es an!", stond op een postertje van Esso die mijn Duitse neef en latere scheikunde doctorandus altijd op zijn jongenskamertje had hangen.

Globale beheerorganisatie? Dat is al eens geprobeerd. Het heette totalitarisme, communisme en wat dies meer zij. En is gelukkig nooit globaal geworden. Tussen 1933 en 1945 had je nog zo'n gek die de menselijke rassen globaal wilde beheren. Dan heb je nog die Taliban/Al Qaida-clan die de sharia globaal willen invoeren. En tja... toch ook de milieu-, dierenleed- en klimaatfanatici die het liefst een totalitair regime over onze open samenleving zouden willen leggen.

Nee dan kies ik voor de open-systeem, open-eind, open-source (jazeker!) darwiniaanse globalisering met zijn onvermijdelijke winnaars en verliezers... en voor de miljoenen hardwerkende intelligente professionals die probleem na probleem tackelen... aan de lopende band... of dit nu een technische uitdaging is of de "deeloplossing" van een concreet milieuprobleem.

Wat zijn nu de meest prangende problemen om te tackelen: Palestina, Darfur, malaria, analfabetisme, overbevissing... etc. etc.

Klimaatverandering? Mmmm... niet echt... ben blij dat het weer wat warmer wordt de komende dagen! En ik heb een heel intelligent zoontje van 6 jaar waarin ik zeer veel iefde investeer... als er over 30 jaar een klimaatprobleem is? Well then I have your man!

Groot gelijk Hajo. We weten niet hoe het komt dat het warmer wordt, we weten niet hoe we het weer kouder kunnen krijgen, dus waarom zouden we luisteren naar heethoofden die het klimaat willen veranderen? De olie raakt op, dus duurzame energie is geen slecht idee. Afval is vervelend dus daar kunnen we maar beter zo min mogelijk van maken. Zeehondjes doodknuppelen is zielig, doe maar niet. Maar volgens mij is het grootheidswaanzin om te denken dat wij de aarde op kunnen warmen. Daar moeten een aantal slimme mensen nog maar even goed over nadenken, voordat we gaan regendansen.

"The Great Global Warming Swindle" is een (populair) wetenschappelijke documentaire van de BBC, waar gesteld wordt dat zonnevlammen e.d. een veel en veel grotere invloed hebben op klimaatveranderingen, en dat geregistreerde zonneactiviteit duidelijke overeenkomsten vertoond met geregistreerde klimaatveranderingen. Interessant programma om eens wat alternatieve theorieën te horen, je kunt het zo bekijken op googlevideo en youtube.

Boven alles blijft het volgens mij cruciaal dat zoiets globaals als wereldwijde opwarming niet in een vloek en een zucht wereldwijde afkoeling wordt. Het klimaat wordt bijvoorbeeld grotendeels geregeld door de oceanen, en het duurt vele jaren voordat deze ietsje opwarmt. De huidige klimaatverandering is waarschijnlijk al ruim vijftig jaar geleden in gang gezet, waardoor het lastig is om vast te stellen wat het precies heeft veroorzaakt.

Ik sluit me aan bij jou boodschap; raak niet in paniek, laat de ramen en deuren met dit prachtige weer vooral open, en zet radio en tv uit totdat we weer wat nieuws weten.

Ik ben natuurlijk ook blij met de eventueel grotere kans op exotische vogels in deze nederlandse contreien. Zo zie je nog eens wat. Ik begrijp dat je artikel vooral relevant is met betrekking tot tendensen in de publieke opinie (die ik al jaren maar zijdelings volg, ik kijk al jaren geen televisie meer bijvoorbeeld).
Solar brightness als alternatieve verklaring voor global warming lijkt ook niet te kloppen: http://www.ucar.edu/news/releases/2006/brightness.shtml
Vind ik gevoelsmatig ook logischer. Die uitstoot van CO2 sinds de industriele revolutie is toch enorm. En CO2 is een broeikasgas. En het klimaat zit wel helemaal vol met allerhande feedbackmechanismen resulterende in een non-lineair chaotisch systeem (op lange termijn net zoals het weer toch?) dus het is verdomd lastig om echt alles mee in beschouwing te nemen. Maar als je heel veel mee in beschouwing neemt in een klimaatmodel dat je met een supercomputer honderdduizenden scenario's kan laten bekijken en daaruit volgt dat CO2 de zaak stevig beeinvloedt..
Waarom zou je het 'Ockems Razor' verder zoeken? Dan stop je voorlopig toch gewoon met CO2 uitstoot? Tenzij je ervoor kan kiezen om ermee door te gaan, maar dan moet je kunnen inschatten wat voor een gevolgen die uitstoot van CO2 precies gaat hebben. Als alle landen het erover eens zijn dat een zeespiegelstijging van x meter en plaatselijke 'woestijnificatie' en en en niet zo erg is als het stoppen met CO2 uitstoot, dan stoppen we niet natuurlijk (China's positie neem ik aan). Maar dat is nogal een afweging, ook gezien de verschillende gevolgen voor de verschillende landen.

Initiatieven om met z'n allen, zij het dan een club darwinistische, om heterogeen verdeelde resources strijdende naties, minder troep te produceren zijn prima. Dat er ueberhaupt een internationaal spel gespeeld wordt waarin huishoudelijke zaken die de hele planeet aangaan een rol spelen is al prachtig!
En dat je binnen dat spel discussie krijgt over het huishouden is logisch. En die moet zeker niet vertroebelt worden door irrationele angsten.
En dat er een aantal andere spellen zijn die nog een stuk belangrijker zijn om goed te spelen.. yup!

Zo kan ik het er mee eens zijn.
Hajo, bedankt voor je stimulerende artikel en discussie!

Na het zien van http://video.google.nl/videoplay?docid=4499562022478442170&q=warming+swindle
'the great warming swindle', die je aangaf geloof ik ook niks meer van CO2 als oorzaak voor global warming..
Tjongejonge wat een zooitje..
En legioenen romantische environmentalisten doen meer kwaad dan goed..
Ik heb zelf meegemaakt dat het lastig het is om bij complexe modellen met veel parameters de validiteit van je model te onderbouwen.. wie zegt dat de overeenkomst tussen de voorspellingen van je model en de echte historische data niet slechts het resultaat van een soort wiskundige afstemoperatie is, in plaats van een resultaat van de mate waarin de natuurkundige/weerkundige wetten die je model implementeert met de werkelijkheid overeenkomt. Dat is lastig. En bijvoorbeeld op te lossen door de helft van de historische data te nemen om je model mee te tunen, en dan kijken in hoeverre het de andere helft van de historische data voorspelt...
En het is heel verleidelijk om, als je ziet dat je model de andere helft niet voorspelt, aan parameters te gaan tweaken totdat dat wel zo is, en dan ben je toch weer aan het curve-fitten. Heel lastig om hard te maken.. makkelijk om te ontkrachten..

Interessant.. wat moet je nou geloven?
En op deze manier worden die prachtige internationale spelletjes wel heel vreemde verschijnselen..brrrr.

Na het zien van 'the global warming swindle' bbc documentaire die je aanbeveelt in de nujij thread zul je mij overigens niet meer horen over CO2. Voel me een beetje gehersenspoelt zelfs. Wat een zooitje.

En na het lezen van een wikipeda artikel over deze documentaire weet ik het niet meer: http://en.wikipedia.org/wiki/The_Great_Global_Warming_Swindle

@Hjalmar: Dank voor je sympathie. Een dingetje onderschat je een beetje: Oswald Spengler heeft er in zijn in 1910 geschreven "Untergang des Abendlandes" terecht op gewezen dat wij mensen sinds kort voor het eerst in de geschiedenis de macht hebben om de hele planeet op massieve wijze te veranderen. Dat klinkt schokkender dan het is, want voor ons hebben kleine algen en wiertjes in de oceanen de aardatmosfeer ook al een keer op globale schaal compleet vergiftigd... met 21 % zuurstof... daar schijnt de evolutie toen ook wel raad mee te hebben geweten maar dit terzijde.

Als wij nu alle kernkoppen die nog in Rusland en de USA opgeslagen liggen zouden laten exploderen (volgens sommige kenners een van de weinige echte doemscenario's waar we echt bang voor zouden mogen zijn), dan heeft dat een gigantische impact op het klimaat. Ook zouden we de macht hebben om binnen een jaar of 20 de hele Antarctische ijskap met dynamiet uit elkaar te blazen... of in een paar jaar alle bossen op aarde af te laten fikken met vlammenwerpers vanuit vliegtuigen.

Maar wat leert de ervaring: de groep mensen die de planeet echt kwaad wil doen is zo klein dat ze alleen mini-rampjes zoals 9-11 veroorzaken (hoeveel Russen en Duitsers sneuvelden er ook weer elke dag in Stalingrad?)... En als dan eens een deel van de wereld wel door de duivel bezeten is (Noord-Korea, Nazi-Duitsland of moet ik zeggen Nazi-Europa?, Afghanistan) dan blijkt de algehele goedheid (of het algehele eigenbelang?) van de meeste mensen zodanig dat we dergelijke kankers kunnen inkapselen en uitroken.

Toen we ontdekten dat CFK's de Ozonlaag afbraken beyond any reasonable doubt en we een gemakkelijke vervanging hadden - was het probleem zo opgelost. Idem zure regen en de zwavelfilters en katalysatoren.

Het broeikaseffect is voorlopig erg klein, de wetenschap erachter is absoluut nog niet beyond reasonable doubt, de rampen die we mogen verwachten vallen totaal in het niet vergeleken bij rampen die wij als mensheid allemaal prima hebben doorstaan (Tsunami 450.000 doden, WWII 30 miljoen doden, communisme 90 miljoen doden, de pest, de boerenoorlog 1618-1648 etc. etc.) en zijn ook niet echt schokkend in vergelijking met rampen die zie NU dagelijks op aarde voltrekken (Darfur, malaria, vrouwendiscriminatie, analfabetisme, honger etc. etc.) en ook niet heel veel groter en heftiger dan de rampen die zich voltrekken als het gevolg van iets simpels zoals ROKEN (honderd duizenden doden per jaar!) of het VERKEER.

Steven Covey - habit 3: "Put first things first" en klimaatverandering hoort absoluut niet tot een van de 20 most pressing global issues die we NU moeten tackelen (voor meer informatie zie het boek "How to spend 50 Billion to make the world a better place" van Bjorn Lomborg - zie www.freewriter.nl/gids/books). Dat neemt niet weg dat we NU moeten investeren in het vergroten van onze kennis over het klimaat en dat we het allerbeste een arsenaal aan technieken en methoden kunnen ontwikkelen en op de plank leggen voor als in de toekomst het klimaat wel echt een MOST PRESSING GLOBAL ISSUE wordt.

Want geloven jullie nu echt dat de mens of zijn evolutionaire nazaten over zeg 10.000 jaar nog steeds niet bij machte zullen zijn om het klimaat van dit planeetje een beetje te finetunen en dat we volstrekt machteloos als een schaap naar de slachtbank een volgende ijstijd tegemoet zullen gaan? Voorwaar, een schromelijke onderschatting van de intelligentie en de vermogens van de mens en zijn missie in het universum!

@GuusPrick, dank voor je open en eerlijke reacties. Heb je iets aan het bovenstaande? Ik heb erg veel aan jouw link naar wikipedia. Ga ik helemaal uitpluizen. Wat een top-artikel. Op www.realclimate.org zitten de echte sceptici van die film (Climate Swindle). Weet je wat? Zullen we gewoon met z'n allen nog ff 10 (tien) luttele jaartjes geduld hebben... want dan hebben we het antwoord.. binnen 5 jaar gaat de zon voor het eerst sinds veel meer dan de gebruikelijk 11 jaar weer afzwakken... daar zijn de meeste wetenschappers het echt wel over eens...

Gewetensvraag: je staat op straat en een baby dreigt vlak voor je neus door een vrachtwagen overreden te worden. Je wilt al aanzetten tot een spurt om het wezentje van een wisse dood te redden maar dan komt er een goor mannetje met de naam Al op je af en hij roept: "Redt dat kind niet, geef mij je aandacht, als je mij nu binnen 10 seconden geen 5 euro geeft en een luid applaus geeft, zal je hele familie binnen 50 jaar uitsterven." Je aarzelt, je wankelt, je weet het niet meer...

Maar wat is het enige wat een MENS in die situatie moet doen? Heel goed: die baby redden! And believe me... ze sterven bij bosjes amper 10 uur vliegen van ons vandaan... voor als je je bij je volgende lange afstand vlucht nog eens zorgen maakt over de CO2 uitstoot! Guus: je bent er bijna... nog 2 nachtjes slapen... en je bent bekeerd! Thank God.

Please copy paste this important info to everyone you know!

En zullen we hiermee de discussie bij dit inmiddels duizenden keren gelezen verhaal sluiten? Bedankt! Ik kom snel terug met nieuwe artikelen. ttyl

Hoi Hajo!

Je straling komt door :)

Zolang we het klimaat nog niet beheersen hebben we gewoon een goeie klimaatvoorspelling nodig, eentje waar je beleid op kan maken, net zoals we de weersvoorspelling gebruiken voor navigatie op zee en landbouw. En een klimaat 'Armand Pien' mag er best zijn. Maar niet zo'n paniekerige schreeuwerige AL's jeblieft.... ok :)

Ik ben nu zelf wel nieuwsgierig geworden naar die relatie tussen klimaatvoorspelling 'wat zegt onze klimaatman?' en beleid, en een onderzoekje op overheid.nl leverde dit op:
http://www.vrom.nl/get.asp?file=docs/kamerstukken/Fri23Feb20071542190100/CPBenMNP2007Scenariosklimaatbeleid.pdf
Men houdt rekening met de onvoorspelbare nukkigheden van onze darwinistische club medenaties, en heeft daartoe de mogelijke globale samenwerkingsverbanden in 4 groepen geordend. Waaronder 'GROTE COALITIE' :)
Haha. Mooi! Prima voor de beleidsvorming lijkt me.
Maar nu komt 't: men gebruikt diverse economische modellen, om allerhande economische parameters te kunnen voorspellen.. eh...
zo wordt de output van het klimaatmodel een input voor een economisch model..
Als er 1 ding chaotischer is dan 't weer... dan zijn het wel economische modellen zou je denken.. (Nou ja, strikt genomen zijn ze even chaotisch.)
Om niet te spreken over de validatieproblemen met economische modellen.. die lijken me nog veel lastiger dan klimaatmodellen.
Daar hoor je dan weer niemand over..
Grappig..

Harstikke bedankt voor de prettige discussie!
Dat leverde heel wat inzicht in 't klimaat op, en niet alleen in het klimaat..
Sorry dat ik aanvankelijk wat hard inzette, ik ervoer je artikel als bijzonder provocerend en schoot een beetje uit.
Keep 'm coming!

Guusdt

Kleine actuele toevoeging: "Al Gore is bang voor kritiek"
http://www.hetechtenieuws.be/index.php/nieuws/56/111
Waarop zou willen zeggen "Angst voor kritiek is irrationeel"
Ben zelf een grote fan van Bjorn Lomborg (zie www.freewriter.nl/gids/books)
Hajo

Dag Hajo,

Je artikel poneert dat de angst voor klimaatverandering irrationeel is. Ik ben het met je eens dat blinde angst een slechte raadgever is, maar ik hoop niet dat je bedoelt te zeggen dat weldenkende mensen geen angst zouden mogen hebben voor klimaatverandering. Ons klimaat is altijd al veranderlijk geweest en we doen er als mensheid goed aan om dat te accepteren, maar bezorgdheid over de gevolgen van klimaatverandering is wel degelijk rationeel als klimaatverandering ons (in onze manier van) leven bedreigt.

'Rationeel' betekent 'via je verstand', verstandig dus. 'Verstandig' is in de Westerse wereld bijna synoniem met risicobeheersing. Een bank geeft je een hypotheek op basis van je jaarinkomen, mits je kunt aantonen dat dat inkomen enigermate zeker is. Dat dit een succesvol model is, wordt wel bewezen door het feit dat vrijwel iedereen in Europa een kwalitatief hoogwaardig dak boven zijn hoofd heeft. Het is een van de grootste verworvenheden van de verlichte Westerse maatschappij dat wij in staat zijn om risico's af te dekken met verzekeringen, die ons tenminste beschermen tegen de financiële gevolgen van onvermoede verandering.

Natuurlijk zijn vele mooie ontwikkelingen juist mogelijk gemaakt door mensen die juist geen zin hadden om verstandig te zijn. Maar zij vormen de uitzondering, niet de regel. Klimaatverandering brengt kansen maar ook risico's met zich mee. Een rationeel mens houdt met beiden rekening.

Hajo,
Je beweert al in 1991 als klimaatspecialist te zijn afgestudeerd, en vervolgens heb je journalistiek werk gedaan.
Uit dit verhaal blijkt dat je nu niet zoveel meer begrijpt van het klimaatprobleem.

Dat klimaatprobleem is wel degelijk een zeer ingrijpende veranderopgave vooral voor de ontwikkelde wereld.

Fysisch is er ook wat aan de hand waar jij als voormalig wetenschapper volledig aan voorbij gaat, en als "journalist" mag je natuurlijk een end heen zwetsen, maar heb dan de professionaliteit om duidelijk te maken dat je maar wat wilt zwetsen.

Het klimaatprobleem is wel degelijk urgent.
Dat komt door de heel lange looptijd van de regelmechanismen in het klimaat.
Het gaat 100den jaren duren voordat die overmatige CO2 weer uit de atmosfeer is. Tot die tijd blijft de temperatuur een stuk hoger dan "normaal".
Die afwijking gaat veranderingen geven, waarvan je je moet afvragen of we die echt willen.
Dit is dan nog de lineaire benadering, meer CO2 >> hogere temperatuur, meer zeespiegelstijging.

Maar er zijn ook nog de niet lineare effecten, zoals het ontdooien van grote permafrost gebieden, en het vervolgens in de atmosfeer komen van de extra CO2 en methaan uit die biomassa, beide broeikasgassen.

Het feit dat eenmaal in de atmosfeer gebrachte CO2 er heel lang blijft, betekent regeltechnisch dat je heel voorzichtig moet zijn met doorgaan met die CO2 uitstoot.
Dus moeten we zo snel mogelijk overstappen op duurzame bronnen.
Hoe langer we doorgaan met CO2, hoe erger het uiteindelijk wordt, de komende honderden jaren.

Het is dus gewoon het voorzorgs principe. De discussie of het echt wel de mens is die de opwarming veroorzaakt is hetzelfde als de historische discussie of asbest en roken wel schadelijk is.

De veranderopgave die het klimaatprobleem ons brengt, kan natuurlijk op vele manieren benut worden. Zo zijn er fossiele energiebedrijven die mensen betalen om zoals jij, onzin artikelen over het klimaatprobleem te schrijven.

En er zijn mensen die het probleem aangrijpen om geld te vragen voor hun hobby (CO2 opslag, kernenergie)

Wetenschappers en ingenieurs hebben de plicht de minder opgeleide mensen in de maatschappij, duidelijk te maken wat het echte probleem is en wat de impact ervan zal zijn of kunnen worden als we er verkeerd mee omgaan.

In de afgelopen 500.000 jaar zijn er 4 pieken geweest in de CO2 concentratie en de temperatuur. We zitten nu weer op zo'n piek. Die pieken waren 10.000 jaren breed.
Het klimaatprobleem waar we het hier over hebben, is een kwestie van honderden jaren.
Boven op die 4de piek van 10.000 jaar breed hebben wij in 50 jaar een piek van 30% extra geproduceerd. Dat is het urgente probleem

Jij negeert dat volslagen, en dat is niet terecht, ook niet voor een journalist.

Zoals een vriend opmerkte 'een beetje counter-culture mag best voor een journalist', en daar ben ik het mee eens. Levert interessante artikelen op toch.
@Henk voor zover ik weet hebben wetenschappers en ingenieurs geen plicht om minder opgeleide mensen in de maatschappij duidelijk te maken wat het echte probleem is. Ik zie 'm al zitten, de wetenschapper, op het verjaardagsfeest. Waar tante X grote onzin over dolfijnen zit te verkopen.. Moet hij haar dan op het echte probleem wijzen? Dat kan lastig worden :)

@Guus,
Er is een significant verschil tussen geblaat op een verjaardag en een publicatie op deze website.

Over Sync:
"Sync.nl selecteert, categoriseert, brengt prioriteiten aan en combineert dat tot het beste uit wetenschap, ondernemen en technologie.

Voor artikelen doen we graag een beroep op vakdeskundigen, wetenschappers en freelancers om inhoudelijke kwaliteit en verrassende invalshoeken te creëren."

Als je dan bewust een deel van de wetenschappelijke werkelijkheid weglaat, moet je dat wel even melden.

@Henk: als sync.nl er wat kaasblokjes en leverworst bij zou serveren zou 't wel meevallen hoor, met die significantie :)
Bovendien bestaat de wetenschappelijke werkelijkheid niet, zoals iedere goede wetenschapper je kan meedelen, dus daar kun je ook niets bewust van weglaten.. Dat die CO2 piek van de laatste jaren hoger is dan we in de laatste pieken gezien hebben is ook niet het probleem. Het probleem, als dat er is (ik denk van wel, maar daar gaat het even niet over), bestaat uit de eventuele gevolgen van die piek. Zijn die er? En om die te kunnen voorspellen heb je wetenschappelijke modellen nodig. En gezien het klimaat zo'n uitermate complex systeem en ook nog eens zo langzaam door de tijd beweegt is is het valideren van de modellen lastig en krijg je waarschijnlijkheidswolken als voorspelling, 'ranges'. En op basis van die ranges kun je beleid maken. En dat gebeurt dan ook. Volgens mij is het hoofdthema van Hajo's artikel niet zo zeer dat er niks klopt van de huidige modellen (hoewel hij in de commentaren daar nogal extreme standpunten over inneemt, en gezien het onzekere karakter van de modellen is dat een optie, en er zijn ook nog steeds erkende wetenschappers die het niet eens zijn met de IPCC rapporten), maar dat we geen (angstig) beleid moeten maken op basis van angstige one-liners, zoals 'CO2 uitstoot zorgt voor klimaatverandering'.
Dus je zou net zo goed kunnen volhouden dat Hajo het wel degelijk als een plicht ziet minder opgeleide volk te informeren en te beschermen tegen kortzichtigheid.

Zie http://www.youtube.com/watch?v=JTSxubKfTBU voor een voorbeeldje van een gerespecteerde wetenschapper (Freeman Dyson) die anders denkt over klimaatverandering:
"I'm not saying the warming doesn't cause problems, obviously it does. Obviously we should be trying to understand it. I'm saying that the problems are being grossly exaggerated. They take away money and attention from other problems that are much more urgent and important. Poverty, infectious diseases, public education and public health. Not to mention the preservation of living creatures on land and in the oceans" (bron: wikipedia)

1. wie gelooft er nou in een klimaatverandering veroorzaakt door de mens. kijk eens op een site die de activiteiten van de zon vastlegt. dus verder als je neus lang is, dan weet je wie de opwarmer van de aarde is.
2. als alle vliegtuigen een weinig zwavel aan de brandstof toe zouden voegen dan zou binnen 2 maanden het co2 gehalte weer op gewenste ? waarden uit kunnen komen.(Aldus een russisch wetenschapper in het ED)

Ga maar eens in Tibet kijken of er geen klimaatverandering is. Daar (en verder stroomafwaarts) worden miljoenen bedreigd door smeltende gletsjers. Hiervoor is in miljoenen jaren (en niet tienduizend) geen precedent. Nederlandse ingenieurs hebben gezorgd dat één van de bergmeren nu 3 meter lager staat. Maar veilig is pas nog 17 meter lager. En dat is dan nog maar één meer... We krijgen deze eeuw een onafzienbare hoeveelheid nog nooit vertoonde klimaatrampen. De Krakatau gaat hierbij verbleken.

overal zwembandjesdistributiepunten plaatsen zal niet voldoende zijn als zo'n bergmeer doorbreekt.. ik zag een tijdje terug een docu over 'de tsunami'. daarin werd uitgelegd dat de meeste doden vielen door het met de stroom meedrijvend puin, dat het water in een gruwelijke maalmachine veranderd. in gebieden met dreigende grote overstromingen zou je kunnen overwegen om in plaats van zwembandjesdistributiepunten strategisch overal watersnoodoverlevingskorven te plaatsen. dat zijn extreem stevige korven (die niet elkaar gedrukt worden door grote hoeveelheden drijvend puin, met een extreem stevig net eromheen zodat er geen staken doorheen kunnen prikken), waar een aantal personen inpassen, met voldoende drijfvermogen om bliksemsnel naar de oppervlakte drijven en met het zwaartepunt beneden zodat ze rechtop springen als een russische pop. je zou er ook nog wat drinkwater en eten bij kunnen opslaan, mits afgesloten zodat je het er niet - in normale droge modus - uit kan pikken, met een methode die ervoor zorgt dat het beschikbaar komt zodra de korf is geactiveerd.
andere optie is vaste gebouwtjes in de vorm van een V tegen de verwachte stroomrichting in, met een drijvende vloer erin. daar zou een dorp in kunnen vluchten.. maar je moet wel snel zijn.. er hoort een waarschuwingsysteempje bij.
maar beter is natuurlijk om die meren gecontroleerd snel te laten leeglopen ja..

Het hele 'door de mens veroorzaakte klimaatprobleem', kun je naar mijn mening herleiden tot twee heel menselijke eigenschappen.
Ten eerste is dat het onvermogen om in te zien hoe nietig de mensheid is op de tijdslijn van de aarde.
En ten tweede, als wij onszelf als onbetwiste oorzaak zien, zijn wij tegelijk ook in bezit van de oplossing. Dat geeft perspectief.

Als je echter naar de geschiedenis kijkt is het klimaat nooit constant geweest.
Het idee : als wij als mens aardig zijn voor het milieu is het klimaat mild voor ons, is nu mode. Nou ben ik niet tegen een beter milieu, maar dat je daarmee het klimaat "lief" voor ons houdt, lijkt mij al te optimistisch.

Naar mijn persoonlijke mening zou ieder serieus onderzoek naar klimaat schommelingen moeten beginnen bij de invloed van de zon. Als je min of meer begint bij de invloed van de mens doe je de geschiedenis geen recht, en loop je het risico waardevolle aanwijzingen over het hoofd te zien.

Dit bedenk ik mij als Al Gore en trawanten redelijk kritiekloos aan het woord worden gelaten.
Zet hem tegenover een goeie man uit de wetenschap en er blijft niet veel meer over van zijn verhaal dan "misschien" en "wij denken dat." Hoeveel van uw belastinggeld is dit waard?

Hubris
CO2-religie en klimaatverandering

De immense fixatie en verenging van de VN-klimaat activiteiten en de kopenhagenjacht naar consensus over CO2 is een hoogmoedige en aanmatigende affaire.
Door niemand, evenmin het IPCC, is er bewijs voor een ‘man made’ klimaat geleverd.
In de wetenschappelijke literatuur zijn broeikasgassen slechts als een mogelijkheid van invloed voor de optredende klimaatverandering aangeduid. Dat is geen IPCC-compromis-conclusie, zoals vaak beweert.
Er is sprake van een temporele associatie en geen bewezen causaliteit. Het klimaat is voortdurend dynamisch en niet of nauwelijks mensafhankelijk en beïnvloedbaar. Het klimaat en de daarvan afhankelijke wereld is en zal nooit ‘man made’ worden.
Op een wereldconferentie had een waslijst afspraken gemaakt moeten worden:
-dat we de gemaakte rotzooi en die we nog zullen maken volledig moeten opruimen;
-dat we gezamenlijk de energie problemen plannen;
-dat we ons moeten wapenen tegen de natuurlijke klimaatverandering;
-dat in dit verband de zorg voor ontwikkelingsgebieden niet door de CO2-mafia van het grootkapitaal wordt bepaald; en
-dat dit ook geldt voor 'landgrabbing', voor voedsel-veiligheid, -voorziening en voor leefomstandigheden.
Als we ons daarmee bezighouden is het ook meteen goed na te denken over wat te doen met monoculturen van agrarische producten in ontwikkelingslanden, naast de honderden miljoenen klimaatvluchtelingen, die ook naar Europa zullen komen.
Actiemogelijkheden zat. Laten de kopenhagengangers zich daar maar toe bekeren en afvallig worden van de fixatie op het CO2-geloof. Effectieve primaire preventie van door de mens veroorzaakte ellende is nog altijd te verkiezen boven secundaire, laat staan ineffectieve, maatregelen.
PP