De intelligente pil gaat zijn eigen weg /1 reactie

De intelligente pil gaat zijn eigen weg

Betere en meer gerichte bestrijding van ernstige ziekten als kanker, met als gevolg dat de patiënt minder te lijden heeft van de bijwerkingen van de medicijnkuur. Het is in de toekomst mogelijk met behulp van een zogenaamde intelligente pil die medicijnen autonoom en precies op de juiste plek afgeeft in het maag- en darmstelsel. Ook miniscule belletjes, gevuld met gas en medicijnen, dragen bij aan dit toekomstbeeld. De belletjes stromen mee met het bloed en knappen op de plaats van de aandoening. Beide technologieën worden mede ontwikkeld door Philips.

De intelligente pil is bedoeld voor het gericht toedienen van medicatie voor tumoren en onstekingen in het maag-darmstelsel. Het betreft een capsule die niet alleen het medicijn met zich meedraagt, maar bovendien een pompje om het medicijn te lozen en een chip om de pomp aan te sturen. Verder bevat de pil een batterij, een draadloze ontvanger en verschillende sensoren. De pil is zo groot als al bestaande camerapillen en is dus, met een beetje moeite, gewoon door te slikken.

Persoonlijke pil

De ‘intelligente’ pil maakt het mogelijk in te springen op de lichamelijke kenmerken van individuele patiënten. Elk spijsverteringsstelsel heeft namelijk andere eigenschappen. ‘Bij sommige mensen gaat een pil bijvoorbeeld sneller door de dunne darm dan bij anderen’, zegt Peter van de Schaar, maag- darm en leverarts bij het Atrium MC in Heerlen. ‘Omdat de intelligente pil programmeerbaar is, kun je rekening houden met die verschillen. Personalisatie van de medicatie wordt mogelijk. Zo ver is het echter nog niet: dergelijke concepten gaan we de komende tijd testen.’
De pil kan leiden tot nieuwe geneesmiddelen, waar tot nu toe niemand aan dacht. Bij de ontwikkeling van een medicijn moet de farmaceutische fabrikant namelijk rekening houden met allerlei obstakels. Kan het medicijn na toediening via een injectie bijvoorbeeld veilig en zonder al te veel bijwerkingen via het bloed door de rest van het lichaam stromen naar de gewenste locatie?
‘Als we locaal hogere concentraties van het medicijn kunnen toedienen, hoef je met die bijwerkingen minder rekening te houden’, legt Van de Schaar uit. Want het medicijn komt niet in allerlei andere weefsels en organen terecht. ‘Dat maakt het wellicht mogelijk om het hele concept van de medicatie te veranderen.’

Zuur

Zodra de pil arriveert op de juiste bestemming in het maag-darmstelsel, komt het medicijn vrij. Dat kan doordat de inhoud van de maag veel zuurder is dan die van de darmen. Op basis van de zuurgraad van de omgeving, evenals de tijd die de pil onderweg is, valt dus redelijk nauwkeurig vast te stellen waar de pil zich bevindt. De ingebouwde sensor van de pil meet de zuurgraad, de voorgeprogrammeerde chip verwerkt de gegevens en stuurt op het juiste moment de pomp aan. De arts volgt de gemeten zuurgraad en de activiteiten van het pompje in de pil draadloos op afstand en kan desgewenst de werking van het pompje via een zendertje aanpassen.

“Veel middelen tegen darmaandoeningen zijn niet bestand tegen maagzuur en spijsverteringsenzymen”, zegt Peter van de Schaar, maag-, darm- en leverarts bij het Atrium MC in Heerlen en betrokken bij het project. “Met de intelligente pil is het theoretisch mogelijk om de medicatie ongeschonden en in een effectieve concentratie op de juiste plaats te brengen. De kans op genezing neemt toe en het risico op bijwerkingen elders in het lichaam wordt kleiner.”

Voor het toedienen van medicatie op andere plaatsen dan in het maag-darmstelsel wil Philips gebruik maken van minuscule gasbelletjes. De belletjes stromen mee met het bloed en spatten uiteen op de plek waar een tumor of een andere aandoening zit. Het bedrijf werkt in dit verband mee aan het project Burst (Bubbles for UltRaSound and Therapy), een onderzoeksproject gefinancierd door Senter Novem. Ook het Erasmus Medisch Centrum en de universiteiten van Twente en Wageningen nemen hieraan deel.