De iPhone unlocken, mag dat? /3 reacties

De iPhone unlocken, mag dat?

De iPhone komt binnenkort dan toch eindelijk naar Nederland. Maar ook de Nederlandse versie zal voorzien zijn van een beveiliging, waardoor deze alleen in combinatie met een T-Mobile abonnement te gebruiken zal zijn.

Simlock

Nu zijn dat soort beveiligingen op zich al langer bekend. Wie een gratis of goedkope GSM krijgt bij zijn abonnement, kent het fenomeen: de GSM is niet met een andere simkaart te gebruiken. Via deze zogeheten simlock heeft de aanbieder van het abonnement geregeld dat de klant alleen maar via zijn netwerk kan bellen.

Het juridische probleem met simlocks is dat ze klanten binden aan één provider, wat gezien kan worden als beperking van de concurrentie op de vrije markt. Aan de andere kant, zonder SIM-locks zouden toestellen vele honderden euro’s kosten, en dat is ook weer niet goed voor de markt. Daarom hebben de providers onderling een compromis uitgewerkt: na een jaar kan de klant gratis de SIM-lock laten verwijderen.

Bij een simlock op een telefoon die zonder korting wordt verkocht, zoals de iPhone, gaat het bovenstaande verhaal niet op. Maar dat wil niet zeggen dat een lock op de iPhone dan per definitie verboden is. Er is namelijk geen wettelijke regel die simlocks verbiedt.

Koppelverkoop verboden?

Apple en T-Mobile verkopen de iPhone uitsluitend in combinatie met een abonnement voor T-Mobile. Koppelverkoop, zoals dit heet, is juridisch gewoon toegestaan. De logica erachter is dat je met de verkoper kunt onderhandelen over ontkoppelen tegen een lagere prijs, of dat je naar een andere verkoper kunt gaan die niet aan de koppelverkoop doet.

Heeft de verkoper een (bijna)monopolie, dan gaat die redenering natuurlijk niet op. Vandaar dat koppelverkoop dan wel verboden is. Dat is dan misbruik van een economische machtspositie. T-Mobile, dat in Nederland de iPhone zal gaan verkopen, heeft echter absoluut geen machtspositie op de markt voor mobiele telefonie. Een iPhone alleen verkopen aan mensen die ook een abonnement op hun dienst nemen, is dus niet verboden.

Een concurrent van T-Mobile zou Apple kunnen beschuldigen van machtsmisbruik, omdat het bedrijf een exclusief contract met T-Mobile sluit. Die redenering gaat echter alleen op als de iPhone een afzonderlijke markt is. Een monopolie op een product is wat anders dan een machtspositie in de markt voor dat soort producten. Natuurlijk is de iPhone een uniek ding, maar er zijn genoeg andere smartphones die in ieder geval qua functionaliteit in de buurt komen. En in de markt voor smartphones heeft Apple geen machtspositie.

iPhone simlock

Met enige technisch vernuft is het echter mogelijk om zelf die lock op de iPhone te verwijderen. Ook dat is op zich al langer bekend. De meeste mobiele telefoontoestellen zijn te unlocken door een unlock-code in te voeren via het toetsenbord. Er zijn genoeg bedrijfjes die dit als dienst aanbieden, en wie goed zoekt op internet, kan die code ook vast ergens gratis vinden. Het uitschakelen van zo’n simlock is legaal.

Bij de iPhone daarentegen is het unlocken minder eenvoudig. Dat is geen kwestie van een code invoeren. De iPhone kent een activatieproces dat voor de gek gehouden moet worden, en ook moet de firmware worden aangepast, wat pas kan na een zogeheten “jailbreak“.
Aanvankelijk was er nog een soldeerbout voor nodig, maar enige tijd geleden is ook software (bijvoorbeeld ZiPhone, AnySIM of iUnlock) beschikbaar gekomen die dit allemaal volautomatisch doet zonder dat de hardware hoeft worden opengemaakt.

Alleen, om een iPhone zo ver te krijgen dat je deze unlock-software kunt gebruiken, moet er het een en ander gebeuren. En daar zitten grotere juridische problemen. Apple heeft het namelijk onmogelijk gemaakt om zomaar software te kunnen installeren op een iPhone. Hiervoor moeten er eerst twee dingen gebeuren: de iPhone moet worden geactiveerd, en de iPhone moet worden aangepast zodat er uitvoerbare bestanden op kunnen worden gezet (”jailbreaking”).