De naakte molrat als toekomstperspectief /reageer

De naakte molrat als toekomstperspectief

Gemiddeld werd de mens 150 jaar geleden rond de veertig jaar oud, 1000 jaar geleden was dit zelfs 25 jaar. Tegenwoordig is de gemiddelde levensverwachting in Nederland rond de 80 jaar. De levensverwachting is door de jaren heen gestegen door onder andere betere voeding, betere behandelingstechnieken en vaccinaties. Maar zelfs als we de grenzen blijven optrekken van wat ons de leeftijdsgrens lijkt, dan is het aannemelijk dat we het nog langer kunnen rekken. Hoe? Door de naakte molrat te bestuderen.

Waarom verouderen we?

Het verouderingsproces is een afname in levensvatbaarheid en een toename van kwetsbaarheid. Hierdoor loop je meer kans op ziektes. Een van de grootste doodsoorzaken bij ouderen is influenza, ook wel de doodnormale griep. Er zijn hypotheses opgesteld over waarom we zouden verouderen. Een ervan is dat schade aan het DNA waarschijnlijk invloed heeft op celvernieuwing van stamcellen. Stamcellen zorgen dat het lichaam zich weer herstelt. Wanneer deze aangetast worden, kunnen zij het lichaam minder goed helpen herstellen wat veroudering tot gevolg heeft. Een andere theorie is de vrije radicalentheorie. In ons lichaam verbranden de mitochondriën energie door middel van zuurstof. Hierdoor komen hoog-reactieve afvalstoffen vrij, die zich uiteindelijk gaan ophopen in het lichaam. Hierdoor ontstaat oxidatieve stress die schade aanricht in het lichaam, wat weer voor veroudering zorgt. Het verouderingsproces omvat verschillende aspecten in het lichaam, op moleculair, cellulair, hormonaal en fysiologisch niveau. Maar ook de verschillende organen en systemen in het lichaam spelen een rol bij het proces. Door deze verschillende factoren is het voor wetenschappers lastig om onderzoek te doen en tot een eenduidige verklaring te komen waarom we verouderen.

Lichtpuntje onder de grond?

Maar er is een lichtpuntje aan de horizon. Of eigenlijk, onder de grond. De naakte molrat, misschien wel een van de nuttigste dieren op het gebied van veroudering. De naakte molrat veroudert namelijk vrijwel niet, en dat terwijl ze in een omgeving wonen die voor andere zoogdieren verre van gezond is. Naakte molratten zijn niet de meest mooie dieren, ze hebben geen haar, zijn gezegend met twee gigantische voortanden en ruiken niet al te fris. Maar, verouderen doen ze vrijwel niet. Ze leven in donkere en smalle holletjes diep onder de grond. Er is weinig zuurstof en de lucht die ze inademen is zuur. Elk ander zoogdier dat onder zulke omstandigheden zou leven zou flink hersenletsel hebben. Zelfs periodes met weinig zuurstof weet de naakte molrat te overleven. En het belangrijkste is nog wel dat de naakte molrat geen kanker lijkt te kunnen krijgen. Tot dusver is er nog geen een naakte molrat aangetroffen bij onderzoeken, die kanker had. Hiervoor zijn twee redenen. Zo kan de naakte molrat z’n stofwisseling vertragen. Hierdoor vindt er ook geen schade plaats aan de cellen. Maar naakte molratten hebben nog een extra streepje voor, ze hebben namelijk een dubbele bescherming tegen kanker. Door bepaalde genen zijn ze beschermd tegen kanker.
Wetenschappers hebben het genoom van de naakte molrat in kaart gebracht, die genetisch gezien 85% met de mens overeenkomt.

Manipuleren van het systeem

Een van de grootste doorbraken in de genetica is waarschijnlijk dat je genen kunt manipuleren. Door de manipulatie van genen kunnen deze invloed uitoefenen op het verouderingsproces. Helaas zijn er tot nu toe bij experimenten nog geen baanbrekende uitkomsten geweest . Bij een experiment met muizen bleek dat de veroudering juist versneld werd door de manipulatie. Er is nog veel onderzoek te doen op het gebied van genetische manipulatie. Een andere optie om het verouderingsproces te beïnvloeden is door het beperken van de calorie-inname. Zo kun je bij knaagdieren hun levensverwachting al met 50 procent verhogen door het aantal calorieën te beperken. Misschien is dat wel hetgeen waar de wetenschap naar op zoek is, een gen die de eetlust manipuleert. Door dit te gen op te sporen en te verwerken in medicijnen zou dit wel eens het middel kunnen zijn waardoor we onze levensverwachting verhogen.

Reageren via Facebook

Reacties

Over Dennis Mensink

Dennis Mensink is eigenaar van redactiebureau Functioneel Wit en schreef in het verleden voor titels als NRC Handelsblad, AD en FEM. Dennis is uitgever van Fambizz.nl, platform voor familiebedrijven, en van innovatieplatform FinanceInnovation.nl.