De opkomst en bijna ondergang van het social network Friendster /3 reacties

De opkomst en bijna ondergang van het social network Friendster

Wat startte als een prachtige jongensdroom, liep een jaar geleden vast in een stroperige en arrogante businessbureaucratie. Over de opkomst en (bijna) ondergang van Friendster.com. “Iedereen was bezig met ‘the next big thing’, maar daarmee verloren ze het oog op de bal.”

Comeback

Top 5

Terwijl andere social networkingsites groeien, blijft eersteling Friendster.com achter.

Unieke bezoekers, in miljoenen
Website Sept. ‘05 Sept. ‘06
MySpace 21,6 55,9
Facebook 8,5 13,3
Xanga 8,0 7,0
Yahoo 360 nb 5,7
Friendster 1,2 1,0
Orkut 0,06 0,3

Bron: comScore Media Matrix

Augustus vorig jaar kondigde Friendster aan een comeback te willen maken. Met een injectie van 10 miljoen dollar en een nieuw patent gaat Friendster de strijd aan met aartsrivaal MySpace.
MySpace is op dit moment in maandelijkse unieke bezoekers 50 keer groter dan Friendster (zie kader). Maar toen Friendster startte, had nog nooit iemand van MySpace gehoord. Sterker: het in Los Angeles gevestigde MySpace startte een half jaar nadat Friendster in Califiornia furore aan het maken was.
Alle ogen waren destijds gericht op Friendster. Maar MySpace liet het bedrijf in no time lachend achter zich. Wat ging er mis?

Dollartekens

Friendster Founder & CEOTerug naar 2003, toen Friendster.com net een jaar draaide.
Even had Jonathan Abrams dollartekens in zijn ogen toen Google hem 30 miljoen dollar bood voor Friendster. Een simpel ‘ja’ zou een ongelooflijke return on investment hebben betekend. Voor betrekkelijk weinig werk.
Maar Jonathan zei ‘nee’. Als bedenker en oprichter van de eerste social networking website ooit, liet hij zich overtuigen door de grote namen in Silicon Valley die hem vertelden het aanbod van Google af te slaan. America Online had de oprichters van Yahoo immers ook een paar miljoen dollar geboden, midden jaren negentig. Ze sloegen het aanbod af en kijk nu eens: beide heren zijn miljardair.
In plaats van alles te verkopen aan Google, verkocht Abrams een deel van de aandelen in zijn bedrijf aan de Venture Capitalist Kleiner Perkins Caufield & Byers. Met de 13 miljoen die hij daarmee ophaalde, sloeg hij aan het ondernemen.
Terugkijkend had hij het aanbod van Google moeten accepteren. Als Google hem in aandelen had betaald, zou Abrams op dit moment gemakkelijk 1 miljard dollar waard zijn. En met Google’s hulp, zou Friendster haar positie in de markt van social networking ongetwijfeld hebben kunnen behouden. Zo niet versterken.

Extra zuur

De verkoop van YouTube aan Google voor het astronomische bedrag van 1,65 miljard dollar maakt de druiven voor Abrams - met Friendster.com de grondlegger van social networking - extra zuur. YouTube incasseerde nog voor zijn eerste verjaardag. En nog ruim voordat het zwarte cijfers schreef.
Tel daarbij op dat Friendster.com op dit moment op de 14e plaats staat in de US Social Networking Top 20 (comScore Media Metrix) en het plaatje mag duidelijk zijn: het gaat niet goed met Abrams, noch met Friendster.

Friendster moest de nieuwe Google worden. Daarop lag de focus. Terwijl de focus had moeten liggen op de dagelijkse operatie

Grote vraag is: wat is Friendster.com niet gelukt, wat andere social networking-websites (waaronder MySpace, maar ook myYearbook.com, een initiatief van een 16-jarige whizkid) kennelijk wel lukt. Die vraag houdt Mikolaj Jan Piskorski van Harvard Business School al tijden bezig. Hij gebruikt Friendster als een casus in zijn strategielessen.
De val van Friendster is een “echte puzzel”, zegt Piskorski in The NewYorkTimes. “Het bedrijf had talent, connecties, de juiste medewerkers en een propositie die meteen in goede aarde viel.” Er is daarom geen duidelijk aanwijsbare reden, waarom Friendster het uiteindelijk minder goed doet dan andere websites. “Het is meer een verhaal over status, ego’s en de modus operandi van Silicon Valley. Het geeft een prachtig inkijkje in de arrogantie en de grootheidswaan die je ook aantreft in de Valley.”

Toeval, louter toeval

Bijna elke startup in Silicon Valley die nu furore maakt, kent een toevallige onstaansgeschiedenis. Neem het verhaal van de YouTube-oprichter Chad Hurley, Steve Chen en Jawed Karim. Ze bedachten het idee voor een video-share platform bijna per ongeluk, na een dinerparty met nogal wat drank.
Eerder waren het Larry Page en Sergey Brin die besloten zelf maar een bedrijfje te beginnen, toen Yahoo hen de deur had gewezen. Page en Brin wilde hun zoektechnologie aan Yahoo verkopen voor een kleine 1.6 miljoen dollar.
En Jonathan Abrams startte Friendster.com na een gebroken relatie. “Eigenlijk wilde Jonathan alleen maar meisjes ontmoeten,” zegt Mark J. Pincus, een valley-ondernemer die Abrams eind 2002 van wat startgeld voorzag. “Hij zag Friendster als een manier om door de adresboeken van zijn vrienden te bladeren op zoek naar mooie meisjes.”

Niet onopgemerkt

Friendster startte in maart 2003 en noteerde zes maanden later een ruim drie miljoen geregistreerde gebruikers. De opkomst van de website en zijn oprichter Jonathan Ambrams bleef niet onopgemerkt. Publicaties in Time, Esquire, Vanity Fair, Entertainment Weekly, US Weekly en Spin schreven over Friendster, lang voordat iemand nog gehoord had van MySpace.
Jonathan Abrams was zo populair dat hij zelfs gevraagd werd voor Jimmy Kimmel Live, iets wat de heren van Yahoo nooit gelukt is.
Het was mede door die aandacht dat Abrams naast zijn schoenen ging lopen. Hij verscheen op feestjes met aan elke arm een bijzonder aantrekkelijke vrouw en gedroeg zich volgens insiders “nogal arrogant”.

Grote, monstrueuze bedrijven

Met zijn succes liep hij zich ook in de kijker bij Venture Capitalists. Daaronder bevonden zich de legendarische VC John Doerr (betrokken bij Google, Netscape, Amazon), en Bob Kagle (spotte eBay). Het waren die VC’s die hem vertelden Friendster groot te maken in plaats van nu al te verkopen aan Google.

De opkomst van de website en zijn oprichter Jonathan Ambrams bleef niet onopgemerktHet kostte niet veel tijd om Jonathan daarvan te overtuigen. Als een voormalig Netscape-programmeur is Abrams een bijproduct van The Valley, een omgeving die er op gespitst is grote, monstrueze bedrijven te creëren.
De VC’s Doerr en Kagle namen zitting in de raad van bestuur van Friendster, net zoals investeerder Timothy Koogle, voormalig CEO van Yahoo.
Andere investeerders waren Peter Thiel, mede-oprichter van PayPal, dat in 2002 door eBay werd gekocht voor 1,5 miljoen dollar, en K Ram Shiram, een van de eerste investeerders in Google. Samen haalden dit viertal tal van kundige, maar dure managers en programmeurs binnen. “Friendster is geëindigd met drie lagen van onderdirecteuren, directeuren en leden van de raad van bestuur”, vertelt een voormalig medewerker in Business Week. “En hoewel ze allen CV’s hebben die klinken als een klok, voelden ze zich niet verbonden met het social networking concept. Ze gebruikten Friendster nooit.”

Overdaad

Het is een verhaal over status, ego’s en de modus operandi van Silicon Valley. Het geeft een prachtig inkijkje in de arrogantie en de grootheidswaan die je ook aantreft in de Valley

Het is deze overdaad aan powerplay en desinteresse voor het product, die Friendster onderuit hebben gehaald, zeggen analisten nu. Abrams moest ineens al die bigshots van investeerders tevreden stellen. Hij had bakken geld van ze gekregen en voelde de druk om nieuwe dingen te doen. Om nieuwe markten te exploreren: China, Japan, Duitsland. Om nieuwe features aan Friendster toe te voegen. Maar ondertussen verloor hij het oog op de bal. Terwijl Abrams zich druk maakte over het buitenland, liep het bezoek aan Friendster verder op. De site werd zo populair dat de techniek het nog maar nauwelijks aankon. Op sommige momenten duurde het 40 seconden om een Friendsterpagina op het scherm te krijgen.

Technisch geneuzel

De raad van bestuur had nauwelijks aandacht voor dit soort zaken. Het werd afgedaan als geneuzel, dat de afdeling techniek maar moest oplossen. Belangrijker was te praten over potentiële concurrenten en het verrrijken van het aanbod op de website, zoals het aanbieden van VoIP-services. “Niemand maalde er om dat de site niet werkte”, zegt Kint Lindstrom, de huidige directeur van Friendster. “Ze waren altijd bezig met ‘the next big thing’.”
Professor Piskorski voegt daar aan toe: “Friendster moest de nieuwe Google worden. Daarop lag de focus. Terwijl de focus had moeten liggen op de dagelijkse operatie.”

Dan volgt er een opeenstapeling van bestuurswisselingen. Jonathan Abrams wordt vervangen door Koogle, die op zijn beurt weer wordt vervangen door televisie-hotshot Scott M. Sassa. Maar ook Sassa verlaat Friendster na een jaar en wordt opgevolgd door Taek Kwan, die het uiteindelijk ook maar zes maanden volhoudt. Eind 2005 verlaat ook hij Friendster, waarna Kint Lindstrom aantreedt.

Me too

De onvoorstelbare groei van MySpace ging volledig ten koste van FriendsterDe medewerkers van Friendster keken ondertussen argwanend naar MySpace.com, een bedrijf dat in de herfst van 2003 startte, geïnspireerd door Friendsters succes. Het me-too-initiatief groeide als kool, maar het werd door het management van Friendster afgedaan als een hobbykamerinitiatief.
Friendster zat immers technologisch veel beter in elkaar. Gebruikers kunnen daar alleen profielen van andere gebruikers zien, als er een relatie is. Bij MySpace is alles open: iedereen kan het profiel van iedereen zien.
Daarbij is MySpace soepeler. Bij Friendster is het bijvoorbeeld verboden nepfoto’s bij een profiel te plaatsen. Wie dat doet, wordt uit de database verwijderd. MySpace taalt daar niet naar. Alles kan.

Bijna blut

De onvoorstelbare groei van MySpace ging volledig ten koste van Friendster. Eind vorig jaar was het bedrijf bijna blut. Omdat de gebruikers wegbleven. bleven de adverteerders ook weg. Van de vijftig medewerkers die nog op de loonlijst stonden, werd de helft ontslagen. En na veel vijven en zessen bleek VC Kleiner Perkins bereid er nog drie miljoen dollar in te stoppen. De naam Friendster is immers geld waard, net zoals de database van ruim drie miljoen gebruikers.
De VC stelde als voorwaarde dat het zittende management vertrok en stelde Kint Lindstrom aan. Aan hem nu de schone taak het roemruchte merk nieuw leven in te blazen.

Lindstrom’s strategie is te focussen op een oudere doelgroep; mensen tussen de 25 en 40 jaar. Daarbij moet hij een manier zien te vinden om de Friendster-database te gelde te maken. Driekwart van de gebruikers blijkt afkomstig van de Fillepijnen, Maleisië en andere zuidoost Aziatische landen. “In het verleden zagen we dat als een probleem”, zegt Lindstrom in The NewYorkTimes. “Maar nu zien we het als een enorme uitdaging.”

Bronnen: NewYorkTimes, BusinessWeek, RedHerring.

Reageren via Facebook

Over Ewald Smits

Ewald Smits is media-ondernemer en mede-eigenaar van Sprout en Management Team, uitgaven van de MT MediaGroep BV.
Volg hem ook op Twitter