Dure pinda’s zijn gevolg van speculatie, niet van misoogst /reageer

Dure pinda’s zijn gevolg van speculatie, niet van misoogst

Voor een potje pindakaas betaal je sinds deze week ineens bijna de dubbele prijs. De pindaoogst is mislukt dit jaar, verklaren Amerikaanse producenten. Kan gebeuren, maar is dan meteen zo’n enorme prijsstijging nodig? Of speelt speculatie soms een rol?

Recente Amerikaanse berichten in onze media doen voorkomen alsof de prijsexplosie van pinda’s en pindaproducten geheel te wijten is aan de misoogst van pinda’s dit jaar in de Verenigde Staten. De gevolgen daarvan worden dan ook maar meteen op ons Nederlandse bordje gelegd.

Dat er dit jaar een slechte oogst, ja zelfs een misoogst was in de VS zal waar zijn, maar dat komt elders in de landbouw ook om de zoveel tijd voor. Gezien de wereldproductiecijfers is het echter de vraag of dit meteen een verstoring tot gevolg heeft van vraag en aanbod mondiaal.

Slechts tien procent

Qua productie van rauwe pinda’s nemen de VS, na China en India een bescheiden derde plaats in. De export van pinda’s door China is bijvoorbeeld circa zes keer groter dan die van de VS. De VS produceren minder dan tien procent van de wereldproductie van rauwe pinda’s. Amerika is wel kampioen in het verwerken en exporteren van bewerkte pinda’s en andere pindaproducten, inmiddels een miljarden-industrie.

Een ander punt is dat pinda’s goed kunnen worden opgeslagen en bewaard, in verwerkte vorm als pindaas, geroosterd, gesuikerd of op andere manier bewerkt. Verpakt zijn deze producten langdurig houdbaar en lijkt een onmiddellijke forse prijsstijging na een slechte oogst onnodig. Bovendien blijkt dat de productie van pinda’s wereldwijd alleen maar toeneemt. Zo bedroeg de productie in 2009-2010 33 miljoen ton en in 2010-2011 ruim 34 miljoen ton.

Beleggen in pinda(kaas)

Pinda’s worden inmiddels verhandeld op de beurs. Beleggen in pinda(kaas) wordt als ‘veilige haven’ gezien, vergelijkbaar met beleggen in goud en in de Yen.

Daar is in beginsel wellicht niks mis mee. Maar exessieve speculaties op prijsschommelingen, het massaal wedden op te verwachten oogsten, alsmede het (net als bij grondverkoop) vele malen wisselen van eigenaar voordat er geoogst is, heeft grote prijsstijgingen tot gevolg. In dit geval van voedsel, waaronder eerste levensbehoeften.

Na de financiële- en bankencrisis hebben speculanten zich inmiddels op de grondstoffen voor voedsel gestort. De prijzen hiervoor blijken op de wereldmarkt door hen bepaald te worden. Van een ‘Fair Trade’, waarbij de prijs wordt bepaald door vraag en aanbod, lijkt dus in het geheel geen sprake meer te zijn. Op de wereldmarkt zijn niet alleen de prijzen van pinda’s in één jaar tijd fors gestegen. Dit geldt ook voor ondermeer koffie, druiven, margarine en aardappelen, blijkt uit deze lijst.

Meer honger en armoede

Als in een welvarend land als de VS de prijzen van brood en melk in één jaar tijd met respectievelijk 17,4 en 12,4% zijn gestegen, wat betekent dit dan voor arme landen in Afrika? Volgens diverse deskundigen leidt speculatie op grondstoffen voor voedsel tot meer honger en armoede in de wereld.

Hoewel er kritische stemmen op gaan om grondstoffen voor voedsel niet als goud en aandelen te verhandelen - dus puur voor financieel gewin - wordt er tot nu toe weinig tegen gedaan. De G20-top heeft zich er afgelopen juni over gebogen, maar er blijkt weinig te kunnen worden afgedwongen. Maatregelen stranden op vrijblijvendheid.

Het is echter strikt noodzakelijk om deze immorele handel, die tot meer honger in de wereld leidt, aan te pakken. Voedselhulp wordt anders steeds meer een kwestie van water naar de zee dragen.

Reageren via Facebook

Reacties

Over Gerard Ringenaldus

Gerard Ringenaldus heeft - onder meer - een grote interesse in uitvindingen die de mens en het milieu dienen. Hij is in 1947 geboren, gehuwd, en had een carrière van 40 jaar bij de PTT (tegenwoordig Post NL) Na de VUT, is hij al meerdere jaren met pensioen.