E-afval te vaak nog gewoon de afvalbak in /reageer

E-afval te vaak nog gewoon de afvalbak in

Een verouderde pc of gsm wordt weggegooid, maar de elektronische apparatuur zit vol giftige stoffen als broom en pvc. De sloop, vaak in ontwikkelingslanden, is bepaald niet milieuvriendelijk. Het inzamelen in het Westen komt nog niet goed van de grond. “Het systeem is lek.”

Ieder jaar wordt er wereldwijd een reusachtige berg elektronisch afval geproduceerd. Naar schatting tussen de 20 en 50 miljoen ton. Mobiele telefoons en computers hebben maar een gebruiksduur van twee jaar. Als ze verouderd zijn worden ze weggegooid. Dat geeft problemen: ze bevatten veel giftige stoffen. Vaak worden ze in landen als China en India gedumpt, waar weinig voorschriften voor een veilige verwerking gelden.

E-schroot

Om te voorkomen dat de derde wereld volstroomt met westers computerafval, zouden de rijke landen hun apparaten zelf moeten opruimen. Zo kan in Europa meer aan recycling van elektronisch afval, ook wel e-schroot of e-waste genoemd, gedaan worden, blijkt uit een recent onderzoek van de United Nations University (UNU) in opdracht van de Europese Commissie. In 2005 werd maar 2,2 miljoen ton op in totaal 8,3 miljoen ton elektronisch afval ingeleverd voor recycling. In 2011 zou dat 5,3 miljoen ton op 9,7 miljoen ton e-afval kunnen worden, zeggen de onderzoekers.

De Verenigde Naties hebben onlangs samen met een aantal niet-gouvernementele organisaties, bedrijven en universiteiten een campagne gelanceerd tegen de groeiende berg aan elektronisch afval. Jaco Huisman van de faculteit industrieel ontwerpen van de TU Delft is de coördinator van het VN-programma, dat Solving the E-Waste Problem (StEP) heet.

Cyber warming

Niet alleen de apparaten zijn slecht voor het milieu, ook het gebruik ervan geeft problemen. Computers en randapparatuur warmen volgens de Britse werkgroep Green Shift de aarde net zoveel op als de luchtvaartindustrie. Green Shift wil de cyber warming verminderen door bedrijven ervan te overtuigen dat ze pc’s moeten maken die minder energie verbruiken. Het energieverbruik kan volgens de milieugroep drastisch beperkt worden door bepaalde taken centraal te regelen.

Aan StEP doen elektronicabedrijven mee als Philips en het Amerikaanse Dell, en ook het computerrecyclebedrijf Flection – met buiten Nederland nog vestigingen in vijf Europese landen en naar eigen zeggen een van de grootste van Europa. StEP is vooral gericht op consumenten.

Recycling

Zij moeten zich volgens Huisman bewust worden van de reusachtige hoeveelheid elektronisch afval die hun aankopen opleveren. Ze moeten ook zelf meer aan recycling doen.

Hoewel consumenten binnen de Europese Unie de mogelijkheid hebben om pc’s, printers, beeldschermen, spaarlampen en andere producten kosteloos in te leveren bij de gemeente, blijft de recycling toch beperkt. Nederlanders produceren volgens cijfers van de VROM-Inspectie, die zorgdraagt voor de handhaving van de milieuwetgeving, ongeveer 15 kilo elektronisch afval per persoon per jaar. Maar “Nederlandse consumenten leveren nog te weinig computers en andere apparaten in. Gemiddeld zitten we op 5 kilo per persoon per jaar”, zegt Huisman. In België wordt jaarlijks 8 kilo per persoon per jaar ingeleverd en de Scandinavische landen gaan volgens Huisman al richting de 20 kilo per persoon per jaar.

Huisman: “In Nederland verdwijnen nog te veel oude mobieltjes, navigatiesystemen en andere apparaten gewoon in de afvalbak.” Ook bij de inzamelpunten gaat volgens Huisman, een van de auteurs van de VN-studie, nog veel mis. “Er is in Europa wel regelgeving, maar het systeem is lek”, zegt hij. Het komt bijvoorbeeld voor dat afgedankte apparaten aan ontwikkelingslanden worden geschonken waar ze illegaal worden gedumpt.