Eén aarde met 7 miljard bewoners; het kan, en ecologisch verantwoord /reageer

Eén aarde met 7 miljard bewoners; het kan, en ecologisch verantwoord
  • door: Anke Smits
    over: duurzaam, voedsel
    op: 8 december 2011
  • De VN verwacht binnen tachtig jaar een verdubbeling van de huidige wereldbevolking.

  • Slingerland: ‘Ecologisch vraagstuk blijft echter oplosbaar’.

Zeven miljard mensen. Binnen tachtig jaar zelfs een verdubbeling. De wereldbevolking blijft naar verwachting van de Verenigde Naties explosief toenemen. En dat terwijl er één aarde is.

“We hebben tweemaal de aarde nodig om alle monden te voeden”, aldus Kees Slingerland, algemeen directeur van de Environmental Sciences Group (ESG) van het Wageningen University & Research Centre (UR). “Nog twee keer de aarde erbij en dan kunnen we al het benodigde voedsel pas produceren op een ecologisch-verantwoorde manier.”

Halveren ecologische voetafdruk

Te veel mensen en veel te weinig aarde. Met wat gezond verstand lijkt een oplossing rondom de problematiek van voedselproductie en klimaatverandering onoplosbaar. Slingerland ziet echter een uitdaging die naar eigen zeggen niet onmogelijk is. “De oplossing ligt in het verdubbelen van de daadwerkelijke voedselproductie en het halveren van de ecologische voetafdruk. Op die manier komen we weer op één aarde uit.” De ecologische voetafdruk is een cijfer dat weergeeft hoeveel grond- en wateroppervlakte nodig is voor de handhaving van een bepaald consumptieniveau. De afdruk per wereldbewoner neemt toe.

Slingerland ziet legio mogelijkheden om voedsel op een ecologisch gebalanceerde manier te produceren en vindt het de hoogste tijd om deze kansen te benutten. “Voedselproductie, -opslag, - verpakking en transport. Deze processen kunnen allemaal nog veel efficiënter”, aldus Kees Slingerland, “de winst valt te halen bij de 40 à 50 procent van al het voedsel dat op een of andere manier voor consumptie verloren gaat. Dat getal kan natuurlijk ver naar beneden.”

Combineren van functies en energie

Bovendien ziet de directeur van Wageningen UR een toekomst in het combineren van functies en energiestromen. “Methaangas onttrekken uit groenafval, tuinbouwkassen die energie genereren, biomassa op zee. Initiatieven als deze zijn over de hele wereld te vinden”, zegt Slingerland, “Het is nu echter de kunst om een grootschalige aanpak neer te zetten.” Een aanzienlijk probleem vraagt volgens Slingerland om een degelijke werkwijze. “Daarvoor is het de grootste noodzaak een mondiaal draagvlak te creëren en ideeën organisatorisch goed door te zetten.”

Dynamische en flexibele adaptatie

Volgens Slingerland zijn er veel meer investeringen nodig, maar boven alles eerst een degelijke probleemschets. “Veel modellen hebben verschillende voorspellingen als het gaat om klimaatverandering en de ecologische voetafdruk. Alleen het aantal conclusies is al interessant. De belangrijkste les uit de studies is echter, dat ieder onderzoek een zorgwekkende situatie schetst. De vraag is dan ook niet óf we onze aanpak moeten veranderen en óf we ons moeten aanpassen. Belangrijker is: Van welke metingen gaan we uit? En wat bedoelen we met een aanpak?”

De directeur is van mening dat een adaptatie vooral ‘slim’ moet zijn. Niet gefixeerd alsof precies duidelijk is hoe groot en wat het probleem nu precies is. “We weten immers niet hoe het klimaatprobleem zich verder ontwikkelt. Daarom moeten we aanpassen op een manier die ons in staat stelt aan te kúnnen blijven passen. Met een adaptatie die flexibel en dynamisch is.”

Nederland als kartrekker

Kees Slingerland vindt dat Nederland een voorbeeldfunctie heeft te vervullen voor de mondiale inspanningen om de ecologische voetafdruk van mensen te verkleinen. “Los van de expertise die we hebben op agrarisch gebied, zijn wij na de Verenigde Staten het grootste exportland van de wereld. Bovendien zijn wij door ruimtegebrek van oudsher gewend functies te combineren op een manier die resulteert in een goede kwaliteit van leefomgeving.”

Waar Slingerland op doelt zijn plaatsen met veel groen in stedelijk gebied, natuurgebieden waar energie opgewekt wordt en bijvoorbeeld de combinatie van infrastructuur en bedrijventerrein. “Wat dat betreft hebben Nederlanders door de dichtbevolktheid altijd kansen gezien”, zegt Slingerland, “Nu de druk op ruimte toeneemt, wordt het ecologisch vraagstuk lastiger, maar het blijft oplosbaar.”

Check ook deze online tool van de BBC, waarmee je kan nagaan de hoeveelste aardbewoner jij bent.

Reageren via Facebook

Reacties

Over Anke Smits

Anke Smits is neerlandica en tekstschrijver. Kijk voor meer informatie op haar LinkedIn).