Een andere wetenschappelijke blik op klimaatveranderingen /19 reacties

3 | Warmen de oceanen wel op?

grafiek: Infografics In een opwarmende wereld moeten ook de oceanen geleidelijk warmer worden. Maar het is zeer de vraag of dat wel zo is. Een probleem daarbij is dat de oceanen zo groot zijn en dat onderzoekers de afgelopen tientallen jaren een hele waaier van zeer verschillende methodes hebben gebruikt om de zee te temperaturen. Dat maakt de zaak er niet eenvoudiger op. Maar intussen laten de gegevens die er wél zijn een verrassend beeld zien.

Zo kwamen de Amerikaanse oceanografen Ed Harrison en Mark Carson vorig jaar in het vakblad Journal of Physical Oceanography tot een opmerkelijke conclusie: “Grote delen van de oceaan warmden op noch koelden af gedurende de analyseperiode 1950-2000.” De onderzoekers baseerden zich op een grootschalige analyse van temperatuurmetingen vanaf schepen en boeien, op honderd, driehonderd en vijfhonderd meter diepte. De variaties daarin zijn groot, constateerden ze. Sommige delen koelden drie graden af, terwijl andere delen net zoveel opwarmden.

Een jaar eerder had hun collega John Lyman in het blad Geophysical Research Letters nog vastgesteld dat de warmte-inhoud van de oceanen tussen 1955 en 1998 met 14,5 x 1022 joule moet zijn toegenomen; duidelijk bewijs van mondiale opwarming.

Temperatuurvariaties

Maar Carson heeft daarover zijn twijfels, zo laat hij per e-mail weten. De oceaan is een veel te groot en onberekenbaar beest om nu al zomaar even in een grafiekje te vangen, benadrukt hij. “We dringen erop aan om gepubliceerde trendwaardes niet als vaststaande feiten te accepteren. De oceanen kennen zowel in ruimte als in tijd grote temperatuurvariaties. Daarom hebben wij ervoor gekozen geen schatting te maken van de mondiale temperatuurtrend.”
Overigens vond ook John Lyman iets vreemds: tussen 2003 en 2005 lijkt er geen sprake meer te zijn van opwarming van de oceanen.

Het laatste woord over de opwarming van de zee is dus nog lang niet gezegd. Volgens klimaatonderzoeker Roger Pielke sr, die op zijn blog ClimateScience veranderingen in de warmte-inhoud van de oceanen nauwgezet volgt (omdat dat volgens hem de beste lakmoesproef is voor mondiale opwarming), heeft de vlakke lijn zich voortgezet. “Vanaf halverwege 2002 is er geen oplopende trend meer in de warmte-inhoud. Dit is in scherp contrast met de klimaatmodellen, die aangeven dat de warmte-inhoud van de oceanen bij afwezigheid van grote vulkaanuitbarstingen monotoon zou moeten stijgen”, laat Pielke per e-mail weten.
Pielke liet zijn student Tom Chase de zee-oppervlaktetemperaturen van het Hadley Center analyseren. Die laten de laatste paar jaar een dalende trend zien.

4 | Overschatten we de opwarming?

beeld: Declan TMEr zijn steeds meer aanwijzingen dat de mondiale oppervlaktetemperatuur niet erg betrouwbaar is en bovendien de opwarming te hoog inschat.

Het aantal meetstations is de afgelopen dertig jaar dramatisch teruggelopen, van bijna veertienduizend in het midden van de jaren zeventig, tot minder dan tweeduizend nu. Bovendien zijn de meeste meetstations de afgelopen eeuw langzaam opgeslokt door steden, waardoor een deel van hun signaal stedelijke opwarming is. Vaak staan stations op daken of parkeerplaatsen.

Een andere bron van onbetrouwbaarheid is de hoogte waarop wordt gemeten: twee meter

Een andere bron van onbetrouwbaarheid is de hoogte waarop wordt gemeten: twee meter. Overdag is er voldoende luchtcirculatie, waardoor de meting representatief is voor een groter gebied rondom het meetstation, maar ’s nachts ontbreekt die circulatie vaak. Roger Pielke sr onderzocht het probleem in Oklahoma, en ontdekte dat temperatuurmetingen op negen meter hoogte al enorm kunnen verschillen van de metingen op twee meter. Op zijn weblog ClimateScience schat hij dat dit effect 30 procent van de door het IPCC vastgestelde opwarming verklaart.

De Canadese klimaatcritici Ross McKitrick en Patrick Michaels komen zelfs uit op een schatting van 50 procent ‘valse’ opwarming. In het blad Journal of Geophysical Research onthulden ze dat er een zeer duidelijke correlatie bestaat tussen het patroon van opwarming en sociaal-economische factoren als bruto nationaal product, geletterdheid, bevolkingsgroei, en groei in steenkoolverbruik. Een duidelijk teken dat het temperatuursignaal vervuild is, volgens de twee.