Een andere wetenschappelijke blik op klimaatveranderingen /19 reacties

11 | Wat is precies de rol van CO2?

Vrijwel niemand ontkent dat de concentratie CO2 sinds 1950 is gestegen: van 300 naar 380 ppm (deeltjes per miljoen). Maar een cruciaal onderdeel van het klimaatdebat gaat over de vraag hoe gevoelig het klimaat hiervoor nu eigenlijk is.

bron: NOAA, grafiek: Infographics)Meer aangescherpt luidt die vraag: wat gebeurt er bij een verdubbeling van de CO2-concentratie? Het laatste IPCC-rapport houdt het erop dat dit zal leiden tot een opwarming van 2 tot 4,5 graden Celsius, met een ‘beste schatting’ van 3 graden. Dergelijke ramingen zijn gebaseerd op de broeikastheorie en berekeningen met klimaatmodellen.

Uitgerekend in de week van de klimaattop op Bali publiceerde Petr Chylek van het Los Alamos National Laboratory echter een artikel in de Journal of Geophysical Research waarin hij de gevoeligheid van het klimaat voor CO2 zodanig naar beneden moest bijstellen, dat daardoor alle klimaatdoelstellingen voor de komende eeuw in één klap zijn gehaald. Een verdubbeling van de hoeveelheid CO2 geeft volgens hem namelijk niet meer dan 1,1 graden opwarming. Chylek gebruikte dezelfde methodiek als het IPCC. Met één verschil: hij woog mee dat we sinds de jaren tachtig minder stof in de lucht hebben.

Minder stof

Uit meerdere studies blijkt dat de hoeveelheid stof sinds 1980 wel degelijk is veranderd – en wel is afgenomen

Stofdeeltjes zijn afkomstig uit bijvoorbeeld de emissie van zwavelverbindingen. En ze dempen de warmte op aarde, omdat ze zonlicht weerkaatsen. Tot voor kort namen de meeste onderzoekers echter aan dat de hoeveelheid stofdeeltjes in de atmosfeer na 1980 niet al teveel is veranderd.
Inmiddels zit dat anders. Uit meerdere studies blijkt dat de hoeveelheid stof sinds 1980 wel degelijk is veranderd – en wel is afgenomen, in onder meer Europa. Minder stof betekent meer warmte, en dus komt een deel van de waargenomen opwarming in de jaren tachtig op het conto van de stof-afname, aldus Chylek. Er kan dus minder van de snelle opwarming worden toegeschreven aan CO2. Het klimaat is dus veel minder gevoelig voor CO2 dan eerder geschat.

Hoe hard deze conclusies zijn, zal nog moeten blijken. Maar wat het ook zegt over de gevoeligheid van het klimaat voor CO2, het geeft aan hoe gevoelig de IPCC-berekeningen zijn voor relatief kleine wijzigingen in de aannames.

Dit artikel verscheen eerder in Natuur, Wetenschap & Techniek van april 2008

Reageren via Facebook

Over Marcel Crok

Marcel Crok (1971) studeerde fysische chemie in Leiden. In 2000 werd hij redacteur bij technologietijdschrift De Ingenieur en twee jaar later stapte hij over naar het populairwetenschappelijke maandblad Natuurwetenschap & Techniek. In 2005 was Crok de eerste winnaar van de Glazen Griffioen, een aanmoedigingsprijs voor jonge wetenschapsjournalisten. Hij kreeg de prijs voor het artikel "Klimaat verandert door foute statistiek", waarin hij kritiek uitte op de zogenaamde hockeystickgrafiek. Momenteel werkt hij aan een boek over het klimaatdebat.