FabLab: open-source werkplaatsen nu ook in Nederland /reageer

FabLab: open-source werkplaatsen nu ook in Nederland

Op de vraag waarom ze zich inzet voor FabLab, antwoordt Hanne van Essen dat het zo’n sympathiek initiatief vond. Samen met twee andere Nederlandse ondernemers heeft ze de stichting FabLab Nederland opgericht.

Replicator

“Hoe zou het zijn als iedereen een ‘Startrek Replicator’ op zijn bureau zou hebben?”, vraagt Van Essen aan de toehoorders van haar lezing tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven. “Dat futuristische apparaat kon alles maken, van een kopje thee tot een computer. Volgens FabLab-oprichter Neil Gershenfeld is het niet langer de vraag óf dit werkelijkheid wordt, maar wanneer.”

“Een research en development-afdeling in het klein”

FabLab staat voor fabrication laboratory: een laboratorium waar je iets kunt fabriceren dus. Het is geen gewone hobbyclub. In een FabLab staan apparaten als een stickersnijder, een freesmachine die ook scant, een laser cutter en soms ook een CNC-snijder.

Hoewel het concept vooral voor technici gemaakt lijkt, zijn er met name ontwerpers, kunstenaars, andere geïnteresseerde volwassenen en ook kinderen te vinden: mensen die een idee willen omzetten in een product of prototype. “Een research en development-afdeling in het klein”, zegt Van Essen. Dat betekent dat je er ook dingen kunt maken die normaal alleen voor massaproductie bestemd lijken, zoals bijvoorbeeld een wireless internet antenne, of een sieraad.

Neil Gershenfeld

Neil GershenfeldHet FabLab is een ‘openbare werkplaats waar gewone mensen met digitaal aangestuurde machines ideeën kunnen omzetten in tastbare producten’ is te lezen op de site. Het idee is van de Amerikaan Neil Gershenfeld van MIT, het Massachusetts Institute of Technology.

“De stappen om zoiets te bereiken zijn allemaal te zetten over een tijdspad van ongeveer 20 jaar” legt Neil Gershenfeld het Replicator-verhaal uit op de site. “Hoewel nog weinig mensen het zich realiseren, zijn we bezig met de volgende digitale revolutie, die van Personal Fabrication.”

Eigenlijk zette Gershenfeld het FabLab op voor studenten, maar daar kwamen zoveel niet-studenten op af, dat hij het idee kreeg er een op te richten voor iedereen die interesse had.

Boston

In Nederland zijn nu twee FabLabs te vinden. Een in het Pakhuis de Zwijger en de andere op de El Hema-tentoonstelling van Mediamatic - beide in Amsterdam dus. Maar binnenkort worden er andere geopend in Utrecht, Dordrecht, Maastricht en op Texel. In andere steden, waaronder Eindhoven, wordt ook gekeken of er voldoende animo is bij eventuele investeerders.

Maar het eerste FabLab staat in Boston. Deze is opgezet om kansarme jongeren een kans te geven iets te leren en bezig te zijn. Toen de rest van de wereld daar weet van kreeg, stond er binnen no time een in Costa Rica, India, Zuid-Afrika en Ghana.

“In Noorwegen is het een soort innovatiecentrum geworden”, vertelt Hanna van Essen. “Daar zijn er elf spin-offbedrijfjes uit ontstaan.” Ook Japan, Spanje en België zijn druk bezig met het opzetten van een FabLab.