Foto- en filmrechten op internet zeer beperkt /8 reacties

Foto- en filmrechten op internet zeer beperkt

Wie een afbeelding van een ander overneemt, heeft daarbij meestal toestemming van die ander nodig. Op vrijwel alle foto’s en plaatjes op internet rust namelijk auteursrecht. Ook portretrecht kan een rol spelen.

Toestemming

Alhoewel het World-Wide Web begonnen is als een puur tekstueel medium, werd het pas populair nadat het mogelijk werd om afbeeldingen toe te voegen aan webpagina’s. Tegenwoordig lijkt het er soms zelfs op dat de plaatjes belangrijker zijn dan de tekstuele boodschap.

Eén van de eenvoudigste manieren om aan plaatjes te komen is door ze simpelweg van een andere webpagina over te nemen, of door bestaande afbeeldingen in te scannen. Wat weinig mensen zich daarbij realiseren, is dat wie een afbeelding van een ander overneemt, daarbij altijd toestemming van die ander nodig heeft. Op vrijwel alle foto’s en plaatjes op internet rust namelijk auteursrecht.

Tevens is het niet altijd toegestaan je zelfgemaakte foto’s op je eigen website te zetten. Zo is bijvoorbeeld bij een zelfgemaakte foto van andermans kunstwerk toestemming van de kunstenaar nodig. En staan er andere mensen herkenbaar op de foto, dan moet je als fotograaf rekening houden met het portretrecht.

Auteursrecht op afbeeldingen

Vrijwel alle foto’s en alle plaatjes die op internet beschikbaar zijn, zijn auteursrechtelijk beschermd.
Volgens de Auteurswet 1912 zijn ‘teeken-, schilder-, bouw- en beeldhouwwerken, lithografieën, graveer- en andere plaatwerken’, alsmede fotografische werken, filmwerken en ‘werken van toegepaste kunst en tekeningen en modellen van nijverheid’ auteursrechtelijk beschermd. In een enkel geval heeft de auteur afstand gedaan van zijn auteursrecht, maar dat moet hij er dan wel expliciet bij gezet hebben. En de aan- of afwezigheid van een copyright notice is totaal irrelevant. Aanvragen van auteursrecht is niet nodig.

Origineel

Om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen, moet een werk origineel zijn en het persoonlijk stempel/karakter van de maker dragen. Bij tekeningen, schilderijen en dergelijke is dit eigenlijk altijd het geval, omdat deze immers tot stand komen doordat de maker met potlood of kwast het werk op papier zet.

Bij foto’s ligt dit iets moeilijker. De vereiste originaliteit kan hier liggen in bijvoorbeeld de invalshoek, de compositie van het gefotografeerde, de belichting enzovoorts. In de praktijk blijkt dat de rechter al snel aanneemt dat er sprake is van een originele foto. Puur mechanisch tot stand gekomen foto’s, zoals uit pasfotohokjes en beveiligingscamera’s, zijn niet beschermd.

Als een werk beschermd is, mag het niet worden gebruikt zonder toestemming van de maker. Dit betekent dat het niet gekopieerd en verspreid mag worden, maar ook dat het niet op een website geplaatst mag worden.