Nieuws/ Gelijkheidsidealen leiden niet altijd tot gelijkheid /reageer

door: Merien ten Houten
over: economie, regelgeving, productiviteit
op: 27 mei 2008

Elk overheidsingrijpen gaat onvermijdelijk gepaard met ontwrichting van de efficiënte werking van de markt. Iedere euro die de overheid herverdeelt, kost de samenleving vijftig eurocent. Het realiseren van sociaal-economische gelijkheid heeft daarom een hoge prijs. Bas Jacobs stelt dat veel overheidsingrepen efficiënt noch rechtvaardig zijn. Op basis van de meeste recente wetenschappelijke inzichten betoogt hij dat de prijs van gelijkheid omlaag kan door veel doelmatiger te delen.

Overheid schaadt de economie

Het huidige beleid van de overheid kan schadelijk zijn omdat het niet alleen economisch maar ook in het gedrag van mensen ingrijpt. Door premies en heffingen kunnen mensen minder gaan werken en minder hun best doen. Dit leidt tot lagere economische groei en dus tot welvaartsverlies voor de hele samenleving.

Drie vuistregels

Jacobs geeft drie vuistregels voor goed ingrijpen. Ten eerste moet alle herverdeling via de belastingen en premies op arbeid lopen. Ten tweede: als toch subsidie of regulering wordt toegepast dan is dat alleen zinvol als daarbij wordt aangesloten bij werk of vrije tijd. Bijvoorbeeld door het subsidiëren van kinderopvang, wat het arbeidsaanbod vergroot, of het belasten van vliegtickets, een belasting op de vrije tijd.
Het derde principe is dat de overheid niet ingrijpt in marktprijzen, zoals bij het minimumloon of de maximum huurprijs. Omdat de prijs in dat geval niet langer de werkelijke waarde van een goed of dienst weergeeft zal de uitkomst nooit efficiënt zijn. Minimumloon leidt zelfs tot uitsluiting van de zwakkeren op de arbeidsmarkt, volgens Jacobs.

Jacobs veegt de vloer aan met maatregelen als de hypotheekrenteaftrek en fiscale subsidies voor pensioenen. Alleen het afschaffen van deze twee maatregelen kan al leiden tot een belastingverlaging van alle schijven met tien procentpunt. Ook het hoger onderwijs zou minder gesubsidieerd moeten worden, als dat gericht is op herverdeling van inkomen. Overscholing is inefficiënt en dat erodeert de belastingbasis, aldus Jacobs.

Politiek

Op 26 mei aanvaarde prof.dr. Bas Jacobs het ambt van bijzonder hoogleraar Openbare financiën en economisch beleid in aan de Erasmus Universiteit Faculteit der Economische Wetenschappen. Na de plechtigheid overhandigde de kersverse hoogleraar het eerste exemplaar van de handelseditie van zijn oratie aan minister van Financiën Wouter Bos. Ook VVD voorman Mark Rutte was bij de voordracht aanwezig.

Uit de commentaren van beide politieke kopstukken blijkt de politiek onafhankelijke positie die Jacobs inneemt. Wouter Bos legde de nadruk op het afschaffen van de hypotheekrente, iets wat Jacobs aanbeveelt, maar bleef de nadruk leggen op armoede bestrijding. Mark Rutte is het eens met het idee dat de wens tot nivellering is doorgeschoten en dat de overheid minder moet ingrijpen.

Reageren via Facebook

Reacties