Reacties/ Gentechnologie goed voor het milieu

Gentechnologie goed voor het milieu maar slecht voor bijen?

Een "tegengeluid"laten horen kan een prima uitgangspunt zijn voor een discussie, mits deze niet grotendeels is gebaseerd op een eigen mening en/of veraf staat van de werkelijkheid. De realiteit is dat GM-onderzoeken, door de verdergaande privatisering en marktwerking, steeds vaker door bedrijven zelf wordt gedaan. B.v. chemische bedrijven en agro-multinationals doen dit, maar met het argument dat hun onderzoek geheim is, i.v.m. concurentie. Bovendien laten zij hierbij steeds vaker octrooien vastleggen. Gevolg: "slager keurt eigen vlees", mede doordat overheidsinstellingen, mede door eigen interne bezuinigingen, steeds vaker afgaan op deze éénzijdige onderzoeken.

En indien deze GM-onderzoeken door of in opdracht van genoemde bedrijven gebeurt, zijn er twee mogelijkheden, t.w.:

veiligheidshalve worden bij het "mixen" alle genen, soms duizenden, onderzocht; als echter al deze onderzoeken worden doorberekend in de prijzen van producten, worden deze, zeker voor de armere landen bijna onbetaalbaar;

er worden "slechts"enkele honderden genen onderzocht en van het overgrote deel wordt aangenomen dat ze geen kwaad kunnen; het risico is dat er mogelijk op termijn alsnog gevaarlijke gevolgen kunnen ontstaan; bovendien, ook bij onderzoek van "slechts" enige honderden genen, kunnen de prijsverhogingen eveneens al erg fors uitpakken!

De GM-aanpak zoals omschreven in dit artikel, die als hoofdzaak het welzijn van de mensheid op het oog heeft, zou zeer wenselijk zijn. Maar het is n.m.m. zeer naief te veronderstellen dat dit zo maar "zonder slag of stoot" zal gebeuren. Daarvoor speelt o.a. "winst maken en liefst zoveel mogelijk" een veel te grote rol. En wie de macht heeft, bepaalt dat nou éénmaal!

Gerard, wat bedoel je met: 'er worden "slechts" enkele honderden genen onderzocht'?

Genetisch gemanipuleerde gewassen bevatten doorgaans maar een paar nieuwe genen, meestal niet meer dan vier of vijf voor zover ik weet (dat is al veel). De andere dertigduizend genen zijn van de plant zelf, en eet je sowieso al dagelijks op als je wel eens groente, fruit, aardappelen of brood eet.

De zorgvuldigheid zoals beschreven en zoals die o.a. in Wageningen wordt uitgevoerd en die ook beslist noodzakelijk is, is oké. Echter éénzijdige onderzoeken door Multinationals als Monsanto blijken volgens vele artikelen zeer onbetrouwbaar te zijn. Het verbod in Frankrijk in 1999 was grotendeels gebaseerd op het verwijt dat onvoldoende en onvolledig onderzoek door die betreffende firma was gedaan. Daar ging het ook niet om enkele genen.

Kennelijk zijn er meerdere methodes. Bovendien zoals al aangegeven ontbreekt het aan transparantie. En wat GM-velden betreft, die zijn er wel degelijk in Nederland, o.a. van Monsanto (Mon810)zie:

http://www.aseed.net/index.php?option=com_content&task=view&id=240&Itemid=79

Ook in 2006 gebeurde dit al:

http://www.gentech.nl/index.php/article/articleview/101/1/4/

Ook in 2008 staan er 2x 5 GM-proefvelden op het programma.

Jammer dat biologisch verbouwen in 30 jaar in Nederland nog niet echt van de grond is gekomen. De GM-aanpak zorgt trouwens nu ook voor veel verwarring.

In een Japans onderzoek ging het wel degelijk om duizenden genen die niet voldoende c.q. grotendeels niet onderzocht waren. Maar daar gaat het niet om. In tegenstelling tot u, die GM-technologie als een zegen voor de mensheid aanprijst en dit ondersteunt met duurzame en etische motieven is de werkelijke grootschalige uitvoering wereldwijd helaas geheel anders.

Ik heb getracht dit via diverse linkjes, o.a. Le Monde selon Monsanto en

vele andere publicaties te laten zien. Dat deze helaas negatieve kant van deze misschien best nuttige ontwikkeling, niet leuk is, dat snap ik. Echter de wereld alleen maar via een "roze bril"willen zien is n.m.m. naief.

U en andere wetenschappers zouden regeringen moeten oproepen zodanige regelgeving in te voeren dat misleiding, monopolistisch gedrag en meer onfrisse praktijken voorkomt c.q. tegengaat. Alleen dan is het wellicht mogelijk het gros van de bevolking mee te krijgen. Vergeet niet, het biologisch verbouwen doet er inmiddels al ca. 30 jaar over om breed geaccepteert te worden.

Oh ja, en proefveldjes met GM-mais zijn er al vanaf 2006 in Nederland!

Zoals u weet is een soort GM-mais in Europa alleen toegelaten als... diervoeder. Via vleesconsumptie krijgen we uiteindelijk toch binnen.

Goed voor welk milieu?
Voor het milieu van de mens?

GM gewassen impliceren al dat er sprake is van controle over het product en controle over de marktwerking.
Indien dit alles gekoppeld wordt aan patentering door grote multinationals en/of monopolisten, wordt het gevolg dat de individuele landbouwers compleet afhankelijk worden van de beleidsvoering van deze multinationals.

Als we bijvoorbeeld kijken naar het beleid van Monsanto in India, dan zien we dat de kleine boeren ieder jaar opnieuw zaad moeten kopen van Monsanto, omdat het GM gewas geen goede zaden meer kan produceren.
Boeren worden dus gedwongen om zich diep in de schulden te steken.
Iets dat al diverse malen heeft geleid tot zelfmoorden.

Daarnaast blijkt dat de GM gewassen in India helemaal niet zo ziekteresistent zijn. De boel groeit daar minder goed dan het traditionele gewas.
Misschien een valide kanttekening:
Zaden die in het lab gekweekt zijn hebben mogelijk weinig natuurlijke diversiteit en daardoor kunnen alle geteelde planten van hetzelfde gewas veel vatbaarder zijn voor een enkele ziektekiem.

Dan het punt van de teloorgang van traditionele gewassen en ook van de voedingswaarde ervan.
Door de wereld als open laboratorium te gebruiken voor GM gewassen, zijn er onontkoombare en irreversibele effecten op de lange termijn.
Ook dit is een gevolg van het gebruik van GM gewassen.

Zelfs in de meest verafgelegen gebieden van Zuid- en Midden-Amerika is de traditionele mais besmet geraakt met GM mais.
En eenmaal besmet met andere genen is er geen weg terug.
Het is een feit dat mensen eeuwenlang hebben kunnen leven door de hoge voedingswaarde van de traditionele gewassen, maar nu dreigt dat in gevaar te komen.

Traditionele gebruiken en eetgewoonten dreigen te verdwijnen en daarmee dreigt cultuur voor een deel te verdwijnen.
Ik hoor het verhaal over de Franse keuken, die als erfgoed beschouwd moet gaan worden, maar hoe zit het eigenlijk hiermee?

Kijk eens de documentaire "The world according monsanto".

Merlijn, je zegt: "GM gewassen impliceren al dat er sprake is van controle over het product en controle over de marktwerking." Denk je dat dat bij reguliere zaden niet het geval is?

"Indien dit alles gekoppeld wordt aan patentering door grote multinationals en/of monopolisten, wordt het gevolg dat de individuele landbouwers compleet afhankelijk worden van de beleidsvoering van deze multinationals." Nogmaals, boeren zijn al in grote mate afhankelijk van deze zaadveredelingsbedrijven, want daar kopen ze doorgaans ook hun reguliere zaden. Genetisch gemodificeerde gewassen veranderen daar niks aan. En, zoals ik in het artikel schrijf: een boer kan altijd zelf kiezen wat voor gewas hij wil verbouwen. Het beeld dat men helemaal niets meer te kiezen heeft, klopt (gelukkig) niet.

Spreken van een teloorgang van traditionele gewassen door GMO's is ook een beetje overdreven: op slechts 3 procent van het landbouwareaal wereldwijd worden GM-gewassen verbouwd. Je hebt wel gelijk als je je zorgen maakt over de biodiversiteit van landbouwgewassen, maar dat probleem was er ook al voordat GM-gewassen geintroduceerd werden. Men heeft de afgelopen decennnia steeds meer vertrouwd op steeds minder verschillende varieteiten van gewassen, met problemen zoals ziektegevoeligheid tot gevolg. De laatste tijd begint men echter wel in te zien dat ook die andere varieteiten belangrijke eigenschappen bevatten en dus behouden moeten worden. Onder andere om die reden bestaan er wereldwijd honderden zaadbanken, waarvan de recent geopende in Noorwegen het bekendste is. Bij het creeren van GM-gewassen worden om die reden ook meerdere varieteiten van elk gewas gebruikt, ook om te zorgen dat het gewas geschikt is om in verschillende klimaten te groeien trouwens. Daarnaast blijft vanzelfsprekend de 'natuurlijke' variant van dat gewas bestaan. (Ik zet 'natuurlijke' tussen aanhalingstekens omdat ook die gewassen door de mens gecreerd zijn, namelijk door het eindeloos kunstmatig doorkruisen van wilde varianten. Om een of andere reden voelt dit voor mensen minder kunstmatig, terwijl het resultaat hiervan veel ingrijpender verschilt van het origineel dan bij genetische modificatie, waar het verschil slechts een enkel gen betreft.)

Het is inderdaad kwalijk dat traditionele mais in Zuid-Amerika besmet is geraakt met GM mais. Maar wat men niet moet vergeten (en wat ik in mijn artikel duidelijk heb willen maken) is dat het een kwestie van afwegen is tussen de nadelen van pesticidegebruik versus de nadelen van GM-gewassen. Wat mij opvalt is dat niemand daarover werkelijk de discussie aangaat. Iedereen blijft maar roepen dat het allebei slecht is, en ondertussen draagt men bij aan het pesticidegebruik door niet-biologisch te eten. Grappig genoeg zijn mensen vaak verbaasd als ik ze vertel dat ik wel biologisch eet. Voor mij is het logisch: ik streef naar een zo duurzaam mogelijke wereld, wat we in essentie natuurlijk allemaal willen.

Binnenkort zal ik eens kijken naar de documentaire "The world according to Monsanto", ik ben erg benieuwd waar die precies over gaat (en of het klopt wat ze daarin beweren).

Bedankt Eveline, voor je reactie.
Reguliere zaden hoeven geen producten te zijn waarop patent is aangevraagd, tenminste niet in landen beneden en rondom de evenaar.

"Nogmaals, boeren zijn al in grote mate afhankelijk van deze zaadveredelingsbedrijven, want daar kopen ze doorgaans ook hun reguliere zaden. Genetisch gemodificeerde gewassen veranderen daar niks aan. En, zoals ik in het artikel schrijf: een boer kan altijd zelf kiezen wat voor gewas hij wil verbouwen. Het beeld dat men helemaal niets meer te kiezen heeft, klopt (gelukkig) niet."

De keuze die een boer maakt, is de keuze die hem enige inkomsten kan verschaffen. Een boer kiest voor gewassen waarvoor een afzetmarkt is, en dat betekent ook exporteren naar het westen mits de markt dat nog toelaat tenminste.
Hier praat je niet meer alleen over GM-gewassen, maar ook over overheidssubsidies en importheffingen.
Daarnaast spreek je ook over bedrijfsvoering en de kosten die de overstap naar andere gewassen met zich meebrengt.

"Spreken van een teloorgang van traditionele gewassen door GMO's is ook een beetje overdreven: op slechts 3 procent van het landbouwareaal wereldwijd worden GM-gewassen verbouwd."

Tja, en 3 procent is voldoende om via de lucht andere gewassen genetisch te 'besmetten'.
De gepropageerde voordelen van GM-gewassen blijken niet zelden papieren tijgers.

"Je hebt wel gelijk als je je zorgen maakt over de biodiversiteit van landbouwgewassen, maar dat probleem was er ook al voordat GM-gewassen geintroduceerd werden."

Ik heb het niet over monoculturen, maar de biodiversiteit binnen een enkel soort GM-gewas.
Maar zoals je hebt kunnen zien staat daar wel het woord 'misschien' voor.

"Daarnaast blijft vanzelfsprekend de 'natuurlijke' variant van dat gewas bestaan."

Er is alleen een probleem: vertel een boer in de Andes maar dat hij zijn oorspronkelijke mais maar even in Noorwegen moet ophalen, en ook nog eens in de kwantiteit die hij jaarlijks nodig heeft.

En praat je over een verschil van 'slechts' een enkel gen, dan praat je nog niet over over de gevolgen van die modificatie op lange termijn.
En laten we even wel zijn: genetisch gezien verschilt een chimp ook niet veel van een mens, maar als de wereld bevolkt zou zijn door chimps in plaats van mensen, dan zouden we iets overhouden waar de Planet of the Apes bij lange na niet aan zou kunnen tippen.

"Het is inderdaad kwalijk dat traditionele mais in Zuid-Amerika besmet is geraakt met GM mais. Maar wat men niet moet vergeten (en wat ik in mijn artikel duidelijk heb willen maken) is dat het een kwestie van afwegen is tussen de nadelen van pesticidegebruik versus de nadelen van GM-gewassen."

Waarom zoveel energie steken in genetische modificatie, in plaats van het verbeteren van pesticiden?
Bijvoorbeeld in biologische afbreekbaarheid en afwasbaarheid van pesticiden?
Waarom is de G- en GM-industrie een gat in de markt en de ontwikkeling van duurzame en goedkope pesticiden niet?
M.i. omdat het trefwoord hier 'Afhankelijkheid' is; afhankelijkheid van de belangen van grote multinationals, die zich in dit geval niet alleen beperken tot de landbouw, maar zich ook uitstrekken tot de veeteelt.
Waarom denk je anders dat dure patenten aangevraagd worden op levende wezens? Waarom uberhaupt langdurig lobbyen om organismen te patenteren?
Het gaat hier niet om de voordelen die boeren eventueel uit duurzame en goedkope landbouwmethoden kunnen halen, maar om de wereldwijde macht die grote multinationals/monopolisten uit willen oefenen op iedere landbouwer.
Dat heet met een mooi woord 'bedrijfsstrategie'...

Hoi Merlijn,

For the record: ik had het ook niet over monoculturen op de akkers, maar de biodiversiteit binnen een enkel soort 'regulier' gewas.

Je hebt het over bedrijfsstrategieen van grote multinationals, die boeren bewust afhankelijk zouden willen maken. Misschien is dat zo, maar misschien is het ook louter een kwestie van investeren in projecten waar ze geld in zien (en dat doet elk normaal bedrijf). Ik weet niet genoeg af van beleid en economie om daar echt iets zinnigs over te zeggen. Maar het is natuurlijk onzin om alleen maar tegen GMO's te zijn omdat die GMO's op de markt gebracht worden door bedrijven die je niet aanstaan. Je bent toch ook niet principieel tegen spijkerbroeken als blijkt dat die door alle fabrikanten met behulp van kinderarbeid gemaakt worden? In dat geval zou je zeggen: ik ben voor spijkerbroeken, maar we moeten zorgen dat ze op meer verantwoorde wijze geproduceerd worden. Het valt mij op dat die twee dingen bij GMO-discussies erg door elkaar lopen. Zodra het over GMO's gaat, beginnen veel mensen over die multinationals. Dat zijn naar mijn idee toch echt twee aparte discussie-onderwerpen. Ik heb zelf meer kennis van en ervaring met GMO-onderzoek dat gedaan wordt op universiteiten en niet in bedrijven, waardoor ik het misschien automatisch meer los van elkaar zie.

Je zegt verder: "Waarom zoveel energie steken in genetische modificatie, in plaats van het verbeteren van pesticiden?" Dit is naar mijn idee een verkeerde redenering. Er wordt ONTZETTEND veel onderzoek gedaan naar nieuwe pesticiden die het milieu minder belasten. Dat onderzoek vindt parallel plaats aan het onderzoek naar GMO's, en wordt door heel andere mensen en instanties uitgevoerd. Het is niet het een in plaats van het ander. Op de lange termijn zal blijken via welke weg de meeste duurzaamheid bereikt wordt.

Ik ben niet "voor GMO's", ik denk gewoon dat daarmee veel voordelen voor het milieu en de mensheid te behalen zijn. En als iedereen er meer vanaf zou weten, zouden denk ik meer mensen die visie delen.

"Misschien is dat zo, maar misschien is het ook louter een kwestie van investeren in projecten waar ze geld in zien (en dat doet elk normaal bedrijf).
Ik weet niet genoeg af van beleid en economie om daar echt iets zinnigs over te zeggen."

Heeft dat 'louter' investeren vervelende gevolgen op mondiale schaal misschien?
Het klinkt alsof je dergelijke projecten gelijktrekt met projecten van alledaagse bedrijven; het betreffen immers allemaal 'normale' bedrijven.
Het punt is alleen dat je stratificatie in afhankelijkheid hebt, en dat een bedrijf als bijvoorbeeld Monsanto een zeer grote macht uitoefent.
Los gezien nog van de impact die projecten van Monsanto wereldwijd hebben.
Verder proef ik uit je reactie een soort van invalidering van de argumenten van mensen die niet gelieerd zijn aan een bepaald vakgebied.
Voor kennis heb je geen bepaalde graad of status nodig, als je dat soms mocht veronderstellen.
Dat zou namelijk een kenmerk van machtsdenken zelf zijn, omdat dit denken bepaalde spelregels omtrent validering van argumenten introduceert waaraan anderen zich vervolgens mogen houden.

"Maar het is natuurlijk onzin om alleen maar tegen GMO's te zijn omdat die GMO's op de markt gebracht worden door bedrijven die je niet aanstaan."

Sorry voor het beargumenteren van mijn standpunten.
Overigens ben ik niet van plan de discussie te voeren in termen van persoonlijke verhoudingen.

"Het valt mij op dat die twee dingen bij GMO-discussies erg door elkaar lopen. Zodra het over GMO's gaat, beginnen veel mensen over die multinationals. Dat zijn naar mijn idee toch echt twee aparte discussie-onderwerpen."

'Multinationals' is een woord dat niet zomaar als mantra gebruikt wordt door zweverige types ofzo.
Het punt van realiteit is, dat er verbanden liggen en dat samenhangende processen de uiteindelijke consequenties opleveren.
Indien we spreken over het wel en wee omtrent GM-gewassen, dan praten we niet alleen over aspecten van resistentie, maar bijvoorbeeld ook over de manier waarop de wereld gebruikt wordt als open testlab...met als eindverantwoordelijke, juist, de multinational in kwestie.
Daarnaast zie je zelfs hoe overheden deze zaken (o.a. patentering en gebruik) legaliseren zonder dat ook maar iemand de consequenties van de genetische modificaties kan overzien.
Consequenties die een potentiele biologische bom kunnen zijn voor het leven op aarde.

"Je zegt verder: "Waarom zoveel energie steken in genetische modificatie, in plaats van het verbeteren van pesticiden?" Dit is naar mijn idee een verkeerde redenering. Er wordt ONTZETTEND veel onderzoek gedaan naar nieuwe pesticiden die het milieu minder belasten. Dat onderzoek vindt parallel plaats aan het onderzoek naar GMO's, en wordt door heel andere mensen en instanties uitgevoerd. Het is niet het een in plaats van het ander. Op de lange termijn zal blijken via welke weg de meeste duurzaamheid bereikt wordt."

Op de lange termijn kan het wel eens te laat zijn, aangezien we de GM-gewassen wel zien verschijnen, maar nieuwe vriendelijke vormen van pesticiden niet.
Daarnaast is het de vraag of goede vernieuwingen in bestrijdingsmiddelen het zullen halen als er eenmaal een monopolie is bereikt met GM-gewassen.
We kunnen onze auto's immers ook al decennia lang op waterstof laten rijden, alleen heeft dit de markt tot op heden niet veroverd vanwege financiele belangen, uitoefening van macht, en kunstmatig aangebrachte afhankelijkheid van de massa.

Ik had het overigens niet over onderzoek in mijn redenering, ik had het over wat mensen werkelijk raakt in hun leven en hoe bepaald beleid er gewoonweg doorgedrukt wordt.
De belangrijke vragen daarbij schreef ik een paar zinnen later, maar die kun je uiteraard negeren in je reactie om een selectief beeld te presenteren ten aanzien van mijn standpunt.

"Ik ben niet "voor GMO's", ik denk gewoon dat daarmee veel voordelen voor het milieu en de mensheid te behalen zijn. En als iedereen er meer vanaf zou weten, zouden denk ik meer mensen die visie delen."

Dit is een politiek statement. Zeggen dat je dit niet propageert, terwijl er wel een grote kop op internet te lezen is dat gentechnologie goed voor het milieu zou zijn.
In algemene zin kunnen dit soort statements anderen op ideeen brengen: iemand kan dan wel zeggen ''ik niet'', maar die persoon geeft anderen handvatten voor ideologische standpunten die toevalligerwijze 'niet' de zijne zijn.

En wie is er werkelijk deskundige op het gebied van gentechnologie?
Men introduceert een genetische modificatie A tegen insect B of ziekte C, maar men weet absoluut niet hoe die modificatie A interacteert met de rest van het alfabet en met al de verschillende biotopen waarin A geintroduceerd wordt.
Laat staan op de lange termijn en in mondiale zin.
Dat is nu dus gelegaliseerd stunten met andermans leven geworden.
De wereld als testlab ten behoeve van 'normale' bedrijfsvoering...

Beste Merlijn,

Het was zeker niet mijn bedoeling "de discussie te voeren in termen van persoonlijke verhoudingen" en het spijt mij als dat anders op jou overgekomen is.

Ik wil op slechts twee punten ingaan van wat je hierboven schreef.

Mijn reactie heeft even op zich laten wachten, omdat ik namelijk een feitelijke onderbouwing zocht bij mijn argument tegen deze uitspraak van jou:

"Op de lange termijn kan het wel eens te laat zijn, aangezien we de GM-gewassen wel zien verschijnen, maar nieuwe vriendelijke vormen van pesticiden niet."

Het Milieu en Natuur Planbureau heeft in 2007 een rapport geschreven over de afname in milieubelasting door bestrijdingsmiddelengebruik in NL in de periode 1998-2005. In die periode hebben telers de belasting van het oppervlaktewater met 86% terug weten te brengen. Deze afname werd voor een groot deel bewerkstelligd door het gebruik van milieuvriendelijkere bestrijdingsmiddelen, die dus wel degelijk op de markt gebracht worden. Gelukkig maar. Zie http://www.mnp.nl/nl/publicaties/2007/TussenevaluatievandenotaDuurzamegewasbescherming.html

Het tweede punt betreft de "Monsanto-discussie". Ik weiger te discussieren over onderwerpen waar ik niet het fijne van af weet. Ik weet veel af van genetische modificatie maar niet van het beleid van Monsanto. Dankzij deze discussie ben ik me er nu overigens wel in aan het verdiepen en het is inderdaad niet fraai wat ik tegenkom. Maar ik blijf erbij dat je niet principieel tegen GMO's moet zijn alleen maar omdat je niet achter het beleid van een bedrijf staat, hoe verdorven dat ook mag zijn. Natuurlijk moet de discussie over socio-economische gevolgen gevoerd worden, maar dan wel door mensen die weten waar ze het over hebben. Misschien hoor ik daar na een poosje research doen ook wel bij. :-)

(En nee, ik vind dus niet dat je daar een titel of graad voor moet hebben, maar wel degelijke kennis. Hoe je daar aan komt maakt niet uit.)

Hallo Eveline,

Allereerst mijn reactie op die gentech papaya. Graag heb ik een link naar de uitgebreide onafhankelijke onderzoeken, in welke wetenschappelijke gevalideerde tijdschriften hebben ze gestaan en zijn ze peer-reviewed?

14 april 2008 Kwart hoogleraren wordt gesponsord. Bijna een kwart van de 5481 leerstoelen aan Nederlandse universiteiten wordt direct of indirect gefinancierd door externe partijen. Uitschieter is de Universiteit Wageningen, waar 36 procent van de hoogleraren door buitenstaanders wordt betaald.

20 mei 2008 Een studie begeleid door de Universiteit van Georgia Center for Agribusiness and
Economic Development voorspelt dat de introductie van het nieuwe gentech katoen van Monsanto zal leiden tot aanzienlijke verliezen bij zowel de katoenindustrie van de staat en haar verdere plattelandseconomie/A study conducted by the University of Georgia Center for Agribusiness and Economic Development predicts that the introduction of Monsanto's new GM cotton will lead to substantial losses to both the state's cotton industry and its wider rural economy.
http://www.talk2000.nl/mediawiki/index.php/NPG%3B_Zelfmoord_boeren_India Duizenden Indiase boeren hebben zelfmoord gepleegd na het verbouwen van Bt katoen.

Verder schrijf je over "verwaarloosbaar klein". elke keer als ik een bezwaarschrift richting VROM scrhijf kom ik deze term tegen, een geliefde mantra van de COGEM.
Ik wil zekerheid dat iets veilig is.

Verder scrhijf je dat er antibiotica worden gebruikt die niet voor medische doeleinden dienen.

Helaas moet ik je teleurstellen;
uit mijn bezwaarschrift tegen IM 07-001, 27 oktober 2007
http://www.gentechvrij.nl/bezwaaraardim07-001.html

In 2004 heeft de EFSA een opinie uitgegeven over de toepassing van antibioticum resistentiegenen in gg-gewassen (4). De EFSA heeft niet slechts geoordeeld over het gebruik van deze genen in gewassen voor veldproeven, maar ook voor teelt. Hierbij heeft zij ook de veevoederveiligheid en de voedselveiligheid in beschouwing genomen.
De EFSA neemt de stelling in dat genen die coderen voor resistentie tegen antibiotica welke gebruikt worden bij medische of veterinaire behandeling, speciale aandacht verdienen in de milieurisicoanalyse. Op basis van het belang van het antibioticum als therapie en het effect dat de resistentiegenen zullen hebben op het milieu en de gezondheid van mens en dier, heeft de EFSA antibioticumresistentiegenen ingedeeld in drie groepen:
In groep 1 bevinden zich resistentiegenen die reeds wijdverspreid zijn onder bodem- en darmbacteriën en die tevens resistentie veroorzaken tegen antibiotica welke van geen of weinig belang zijn als geneesmiddel. Een voorbeeld is het nptll gen.
Tot groep 2 behoren resistentiegenen die wijdverspreid zijn in micro-organismen in het milieu en die resistentie veroorzaken tegen antibiotica welke gebruikt worden als therapeuticum in bepaalde gebieden van de geneeskunde. Tot groep 2 behoort onder andere het aadA gen.
Als laatste bestaat groep 3 uit antibioticumresistentiegenen die resistentie geven tegen antibiotica welke van zeer groot belang zijn in de geneeskunde. Onder deze groep vallen de genen nptlll,aadA en tetA.

De EFSA is van mening dat 1) de frequentie van genoverdracht van gg-planten naar bacteriën zeer laag is voor de drie genoemde groepen en dat 2) het is aangetoond - dan wel zeer waarschijnlijk is - dat een aanzienlijke ‘Pool' van resistentiegenen reeds aanwezig is in bacteriën in het milieu (4). Onder het milieu wordt in dit geval verstaan:
bodem, planten, water, humane en dierlijke darm. Voor resistentiegenen in groep 1 concludeert zij dat er geen beperkingen zijn ten aanzien van het gebruik in gg-gewassen. Over genen in groep 2 is de EFSA van mening dat deze aanwezig mogen zijn in gg planten die gebruikt worden in veldproeven. Daarentegen stelt de EFSA dat het gebruik van genen uit groep 3 in gg-planten niet toegestaan kunnen worden voor veldproeven of teelt vanwege het huidige klinische belang van de antibiotica waartegen ze resistentie veroorzaken.
Overweging
Om te bepalen of antibioticumresistentiegenen kunnen worden toegepast in gg-planten, is het van belang om te beoordelen hoe groot de kans op verspreiding van de resistentiegenen is en daarnaast hoe groot het daaropvolgende effect is. Als geconcludeerd wordt dat de kans op overdracht van gg-plant naar bacterie verwaarloosbaar klein is, dan lijkt er geen sprake te zijn van een risico of wetenschappelijke reden om de aanwezigheid van deze genen niet toe te staan.
Blz.3, 5

Het gen npt II geeft resistentie tegen verschillende antibiotica van de groep aminoglycosides, waaronder kanamycine, neomycine, paromomycine, ribostamycine en gentamycine B. Daarnaast blijkt het gen ook een laag niveau van resistentie te bieden tegen amikacine. Amikacine is een breed-spectrum antibioticum dat werkzaam is tegen een groot aantal aërobe Gram-negatieve bacteriën en enkele Gram-positieve bacteriën (6). Bij infecties in dieren wordt amikacine niet vaak toegepast. In de landen van de EU was het gebruik van dit antibioticum als therapie in 1999 slechts in Italië toegestaan in zogenaamde ‘food producing animals' (vee, varkens en gevogelte) (12). Amikacine wordt in Nederland alleen in het ziekenhuis gebruikt, waar het in beperkte mate wordt voorgeschreven (11).
Amikacine is berucht vanwege de snelheid waarmee er resistentie tegen ontstaat. Het behoort tot de zogenaamde ‘reserve-antibiotica', dit zijn antibiotica welke in speciale gevallen worden toegepast als het antibioticum van de eerste keus niet meer geschikt is, bijvoorbeeld doordat de ziekteverwekker daartegen resistent is geworden (1). Het aantal beschikbare reserve-antibiotica is beperkt (1).

Waarom gaat de COGEM in tegen het advies van de EFSA (dr. H. Kuiper)? Wij zijn het in dit geval met de EFSA eens. Amikacine is het antibioticum, dat bovendien het laatste redmiddel is bij TBC.

http://www.farmacotherapeutischkompas.nl/default.asp?soort=preparaattekst&naam=amikacine

CFH-Advies

Amikacine is een 'reserve' antibioticum. De toepassing dient te worden beperkt tot de kliniek.

Eigenschappen

Semisynthetisch aminoglycoside met sterk bactericide werking tegen een breed spectrum van aërobe gramnegatieve micro-organismen, onder andere bepaalde species van Proteus, Pseudomonas (vnl. Ps. aeruginosa, andere soorten kunnen resistent zijn), Salmonella, Shigella, Klebsiella, Serratia, Enterobacter en Escherichia coli; van de grampositieve micro-organismen zijn alleen bepaalde stafylokokken (St. aureus) gevoelig en in mindere mate enkele enterokokken- en streptokokkensoorten. Vrijwel alle stammen van Mycobacterium tuberculosis zijn zeer gevoelig. Anaëroben zijn in het algemeen niet gevoelig. Vele stammen van bacteriën die resistent zijn geworden tegen andere aminoglycosiden zijn (in vitro) gevoelig voor amikacine, omdat het niet wordt omgezet door de meeste enzymen die andere aminoglycosiden wel kunnen inactiveren.

Kinetische gegevens
T max = i.m. 45 min. – 2 uur. V d = 0,27 l/kg. Streefwaarde bloedspiegel bij dosering eenmaal per dag: volwassenen top 45–60 mg/l, dal < 4 mg/l. Therapeutische spiegels in bot, hart, galblaas, longweefsel, gal, sputum, bronchiaalsecreet, interstitiële vloeistof, pleura-, amnion- en synoviaal vocht. Penetratie in de liquor: gering, bij ontstoken meninges tot 50% van de serumconcentratie. Eliminatie: met de urine, 94–98% onveranderd binnen 24 uur. T 1/2 = 2–3 uur, bij neonaten 4–8 uur, bij gestoorde nierfunctie 30–86 uur.

Indicaties

Kort durende behandeling (5–10 dagen) van ernstige infecties , veroorzaakt door voor amikacine gevoelige gramnegatieve micro-organismen; vooral indien deze resistent zijn tegen andere aminoglycosiden. (De intrathecale toediening is niet geregistreerd.)

Uitgelicht

Tbc-epidemie in Oost-Europa noopt Europese leiders tot ingrijpen

Acht sterfgevallen aan tuberculose per uur bij de buurlanden van de EU

Betreffende de Hamvraag;
De biologische landbouw wordt hier niet als mogelijke oplossing genoemd.

De voedselproductei wordt door gentech niet verhoogd, in tegendeel, zie;
20 april 2008 De grote GM gewassen mythe. Gentech gewas brengt niet meer opbrengst dan gewoon gewas. Dit laat onderzoek zien. En is dan ook geen wondermiddel om de hongerigen te voeden. Independent (English text).

Aanvulling op vorig commentaar; al het nieuws dat ik heb vermeld is compleet met een link terug te vinden op www.gentechvrij.nl

@Miep Bos - In de discussie (reacties) is de biologische landbouw wel ter sprake gekomen. Verder zijn GM-gewassen inderdaad geen wondermiddel om alle hongerigen te voeden op deze wereld, maar mogelijkerwijs is er wel een deel van het pesticide-verbruik mee te verminderen. Dan spreek ik hier van GM-resistentie tegen ziekten en niet tegen pesticiden zoals Monsanto GM inzet om gewassen resistent te maken tegen Roundup.

Voor de mensen die niet bekend zijn met Monsanto. Het is een multinational die voornamelijk geld verdient aan de verkoop van Roundup, een bestrijdingsmiddel. Daarnaast zijn ze marktleider op het gebied van genetische gemodificeerde gewassen. Ze creëren gewassen die resistent zijn tegen hun eigen bestrijdingsmiddel Roundup. Hierdoor kunnen boeren hun hele veld behandelen en alleen het gewas zal overleven. Het gen dat voor deze resistentie zorgt is gepatenteerd. Dus niet het gewas, maar het gen. Maar elke plant die dit gen bevat ziet Monsanto als voortvloeisel van hun werk. Elke boer die gewassen met het gen van Monsanto bezit moet dus geld betalen als licentie voor het gepatenteerde gen. Verder tolereert Monsanto het niet als boeren zaad winnen voor het volgende jaar. Elk jaar moeten boeren dus nieuw zaad kopen bij Monsanto.

@de "ontwikkeling van nieuwe pesticide vs GM"-discussie
Er zal vast ontwikkeling zijn van nieuwe pesticiden, maar Genetische Modificatie is veel interessanter voor de media. Dus krijg je daar voornamelijk berichtgeving over.

GM-proefvelden moeten kunnen vind ik. Hoe kan anders onderzocht worden wat de effecten zijn van Genetische Modificatie. De techniek is er, de gewassen worden al gebruikt. Dan kunnen we maar beter bekijken wat de effecten zijn zodat we in Nederland/Europa goed beleid kunnen voeren op dit gebied.

Toch ben ik wel bang voor de effecten als genen die via GM in gewassen terecht komen in de natuur. Het gaat misschien maar om één gen. Maar één gen kan veel effect hebben. Het kan andere genen regulieren. Het kan signaalstoffen aanmaken die processen in planten veranderen. Hierdoor kan de een plant met het gen een net betere overlevingskans hebben en daardoor reguliere soorten verdringen. Dit kan weer eenzelfde effecten hebben op het ecosysteem als het ene veranderde gen in een plant heeft. Verhoudingen tussen soorten planten kunnen veranderen. Dit heeft effect op het micro-leven in de bodem en op insecten. Wat weer effect kan hebben op andere organismen (planten, dieren, schimmels, bacteriën, etc).

Ik denk dat het het beste zou zijn als GM-gewassen alleen in kassen gebruikt wordt. Hier is de omgeving veel beter controleerbaar. Alhoewel hieruit GM-gewassen ook kunnen 'ontsnappen' zal dit minder zijn dan dat de GM-gewassen in het open veld staan.

De discussie wordt steeds interessanter. :-)

Voor Miep heb ik hier een aantal links naar artikelen over het papaja-gebeuren. Ten eerste een artikel van juni 2008 in Plant Physiology: http://www.plantphysiol.org/cgi/content/full/147/2/487

Verder nog een aantal andere publicaties hierover:

http://www.apsnet.org/online/feature/ringspot/default.asp

http://www.apsnet.org/online/feature/rainbow/print.asp

http://www.sarahnelldavidson.com/articles/PapayaCaseStudy.pdf

Om even een misverstand uit de weg te ruimen: ik heb natuurlijk nooit willen beweren dat alle GM-gewassen per definite 'goed' zijn. Ik zeg alleen dat sommige goed KUNNEN zijn. Dat is toch wel een wezenlijk verschil.

Wat de antibioticaresistenties betreft: zoals ik al schreef zijn die al bezig te verdwijnen en worden ze vervangen door andere selectietechnieken. Miep, ik snap niet zo goed waarom je een heel stuk tekst van een van mijn eigen bronnen in je reactie gepaste hebt (van EFSA), waarin juist beweerd wordt dat het wel meevalt met de risico's van die antibioticaresistentiegenen.

En ik beloof dat ik binnenkort een keer een artikel schrijf dat helemaal gaat over biologische landbouw, goed? :-) (Dat was eenvoudigweg niet het onderwerp van dit artikel, daarom schreef ik er ook niks over.)

Joppe, ik ben het helemaal met je eens dat er bepaalde risico's kunnen zijn en dat goed onderzoek daarom nodig is. Om die reden zijn proefvelden inderdaad onmisbaar. (Ik vind het persoonlijk dan ook erg flauw van GM-tegenstanders om die te vernielen, zoals nog steeds regelmatig gebeurt.) En misschien zijn kassen in sommige gevallen inderdaad een oplossing.

Ik heb net 'The world according to Monsanto' gezien en ook al wist ik wel dat Monsanto niet het mens-vriendelijkste bedrijf is, is het best naar om te zien hoeveel macht zo'n multinational heeft.

Ik ben het niet helemaal eens met sommige argumentatie achter deze documentaire. Ze gebruiken informatie uit wikipedia terwijl je ziet dat er bij die informatie de tekst 'citation needed' bijstaat wat erop wijst dat de informatie niet gecontroleerd is. Verder gebruiken ze google naar mijn zin te veel. Aantallen hits zeggen niet zoveel volgens mij. Verder hebben ze het over 'renowned scientific journals' maar dan geven ze niet aan uit welke journals dan wel niet.

Daarnaast hebben ze ook goede argumenten en laat de documentaire zien hoe Monsanto's invloed uitbreidt en hoe ze te werk gaan om zaken gedaan te krijgen (mensen omkopen en banen aanbieden, en eigen mensen bij de FDA aan het werk krijgen, e.d).

Voor iedereen die hem nog niet gezien heeft. Typ 'the world according to Monsanto' in bij google en de tweede hit leidt je naar een website waar je de documentaire kunt zien.

Beste Gerard Ringenaldus,

je schrijft: "Zoals u weet is een soort GM-mais in Europa alleen toegelaten als... diervoeder. Via vleesconsumptie krijgen we uiteindelijk toch binnen."

ik ben toch erg benieuwd wat we dan precies binnen krijgen

André

Er is op internet veel informatie te vinden over het consumeren van GM-producten. Eén van de grootste verwijten die hierbij worden gemaakt is dat er veel te weinig langdurig en vooral onafhankelijk onderzoek is gedaan naar de gevolgen qua verwerking in het darmkanaal van mens en dier. Dit geldt dus ook voor het consumeren van : "GM-vlees"!

Bovendien: feit is dat in een aantal landen vee éénzijdig met GM-voer wordt gevoed.

Stel dat veevoer gemaakt wordt van GM-mais met bijvoorbeeld een resistentie-gen dan denk ik niet dat er veel 'GM' in het vlees terecht komt. Aangezien het meeste eiwit/DNA in het darmkanaal afgebroken wordt en opgenomen in het bloed om weer gebruikt te worden als bouwstoffen voor mens/dier-eigen eiwitten.

(dit is een speculatie aangezien er, zoals Gerard zei, geen onafhankelijk onderzoek is verricht naar effecten van GM op de gezondheid, maar hierdoor kan je ook niet automatisch zeggen dat "GM-vlees" per definitie slecht is)

Beste Eveline,

Ik wil slechts nog een korte reactie geven, want de discussie blijkt kennelijk onderworpen te zijn aan een 'degelijke' maatstaf.

Uit je reactie blijkt wel dat je zelf ook niet op de hoogte was van de zgn. geintegreerde gewasbescherming.
Dat is nu precies wat ik bedoelde: we zien dit niet gebeuren.
Enerzijds komt dit niet in het nieuws, en anderzijds is deze vorm van gewasbescherming erg nieuw (officieel per 1 januari 2005).

Maar goed, ik weet niet waarover ik het heb, want ik heb immers geen degelijke kennis.
Verzin daar maar een argument Tegen.

Seeds of Destruction.
Een documentaire.

wat betreft Golden Rice: een snelle hit:
http://www.i-sis.org.uk/rice.php

in de regel doen grote bedrijven geen goeie dingen.

ik heb geen snelle oplossing voor de hongersnood.
maar waarom zoeken we een snelle oplossing, en geen duurzame?
we hebben het probleem door de eeuwen heen opgebouwd.
praktisch ieder land moet zijn eigen voedsel kunnen (en gaan) verbouwen.
geen transport vervuiling, en meer betrokkenheid van de mens bij zijn voedsel.

robert.

Ik heb met interesse de argumenten gelezen. Het valt me op dat er veel meer aan vast zit dan je op het eerste gezicht zou denken. Ik concludeer dat je geen algemene mening over GM kan hebben. Voor het ene gewas kan het een uitkomst zijn. Voor het andere, het round up verhaal, lijkt het me een ramp. Monopolies behoren niet tot de GM discussie, vind ik. Net zo min als de aangehaalde waterstofblokkade door de oliemaatschappijen.
De vraag zou moeten zijn, is GM slecht voor iets? Als dat verstandig wordt bekeken, lijkt mij GM in sommige gevallen inderdaad een uitkomst. Kennis heb je wel nodig, want in de natuur is voortdurend sprake van het ontstaan van genetische diversiteit (met soms inderdaad voor de mens kwalijke gevolgen) dus om die reden bang zijn van GM als een soort kwalijke mix lijkt me te kort door de bocht.
Ik denk dat een regering zelf GM patenten moet gaan uitgeven na onderzoek van universiteiten. Dat kan landbouwers helpen.

Voor wie nog geïnteresseerd is in de effecten van Bt-katoen op kleine boeren in India, zie een recent rapport van IFPRI: http://www.ifpri.org/PUBS/dp/IFPRIDP00808.pdf

Ze concluderen daarin kort gezegd dat er geen aantoonbare verhoging in het aantal zelfmoorden onder boeren was en dat er ook geen duidelijk verband is met de introductie van Bt-katoen ("...while noting that Bt cotton may have played a role in specific cases and seasons.").

Enkele quotes uit de conclusie hieronder:

"Despite the recent media hype around farmer suicides, fueled by civil society organizations and reaching the highest political spheres in India and elsewhere, there is no evidence in available data of a “resurgence” of farmer suicide in India in the last five years."

"On average Bt cotton has had a significant positive effect on cotton productivity in India, raising farmers’ income via an increase in yields and a reduction in pesticide use, despite increasing overall production costs."

"[Bt cotton] did not always perform well in particular areas and seasons, mainly because of climatic conditions, low cotton prices, inadequate farming practices fueled by misinformation about the new technology, and the widespread use of initial Bt varieties that were not adequate for all locations and farming practices."

"Lack of information on the different types of seeds, and the presence of unofficial and spurious seeds sometimes being sold as official Bt played a significant role where the outcome with Bt cotton was not positive."

"One implication of this study is the critical need to distinguish the effect of Bt cotton as a technology with the context in which it was introduced. The initial high price of Bt cotton seeds and the limited number of initial varieties available due to the lack of competition are becoming less problematic, with more varieties approved and a second, non-Monsanto trait commercially available since 2006."

Voor de relatie tussen GMO's en bijenverdwijnziekte, zie ook mijn nieuwe artikel http://sync.nl/wetenschap-in-de-ban-van-geheimzinnige-bijenverdwijnziekte