Tweet

Het huis dat de afdruk van zijn bewoner draagt /reageer

Alweer vijf jaar geleden verscheen een andere belangrijke uitgave: ‘Beter bouwen en bewonen, een praktijkgerichte toekomstverkenning’ van de Stichting Toekomstbeeld der Techniek. Als er na het lezen van het 460 pagina’s tellende boekwerk iets duidelijk is geworden, dan is het dat ondanks de oproep dat er fundamenteel iets moet veranderen aan onze bouwstijl, dit niet gebeurd.

Enkele citaten:
• “We kunnen concluderen dat er al enkele decennia druk wordt nagedacht over het huis van de toekomst. Er zijn overheidsrapporten, visionaire projectvoorstellen en futuristische proefopstellingen. Tegelijkertijd lijken we de afgelopen jaren nauwelijks opgeschoten te zijn.”. (Michiel van Well,pag. 28)
• “Het bouwen van woningen zit gevangen in een woud van regels” , vermeld citaat van minister.S.Dekker/VROM (artikel van Joop de Vries, pag. 115)
• “toch is de burger slechts in geringe mate bij de planning (van de woonomgeving, MP) betrokken of kan hierop weinig invloed uitoefenen” (id.)
• Vaak wordt gezegd dat verdere technische ontwikkeling nodig is om de bewoner vrijheid van handelen te geven., en dit resulteert in een pleidooi voor ‘ flexibiliteit’. Maar de remmende factor ligt bij het professionele bestel dat verandering en aanpassing – met goede redenen – als bedreigend ervaart.” (John Habraken, pag. 262)
• “geen van de partijen die het woningbouwproces verzorgen ziet voordeel bij een delegatie van ontwerpbevoegdheid naar de bewoner. Zolang er een woningtekort is, is er geen dwang om de gebruiker toe te laten. Daarmee is het woningtekort in feite geinstitutionaliseerd” (id.)
• “om industrieel bouwen in de komende jaren door te voeren, is de wil van de bouwsector om te veranderen essentieel” (Eric Willems & Arnoud Scheltema, pag. 286)

Inmiddels zijn we, na bovengenoemde STT-publicatie, vijf jaar verder en valt nauwelijks te concluderen dat we voortgang hebben geboekt.
Gegeven de actuele economische en sociale situatie zou het voor de hand liggen – ik blijf een onverbeterlijke optimist – dat deze tijd wordt aangegrepen om op innovatieve wijze een breed probleem als dit aan te pakken.
Tezamen met de structurele leegstand op de kantorenmarkt (in ons land staat ca. zes miljoen m2. leeg) zouden hier prachtige (proef)projecten kunnen worden gestart.

In een eerder artikel ben ik ingegaan op de huidige stand van zaken op het gebied van domotica; naar mijn overtuiging liggen beide werkgebieden in elkaars verlengde: een fundamentele wijziging in de manier waarop wij woningbouw organiseren en uitvoeren maakt de weg vrij voor een meer integrale aanpak en implementatie van domotica. (of liever: techniek in/om de woonomgeving). Eindresultaat: een woonomgeving met een fundamenteel grotere mate van vrijheid voor de bewoner: in indeling, in techniek, in het licht van individuele waarden.

Bernhard Leupen verwijst in dit verband naar Walter Benjamin die spreekt over een foedraal: een omhulsel dat de afdruk van zijn bewoner draagt.