Inbreuk op productierechten goed te bestrijden /reageer

Inbreuk op productierechten goed te bestrijden

‘Wij hadden een nieuwe buggy ontworpen voor Maxicosi. De productie daarvan vond plaats in China. Bij een bezoek aan de fabriek toonde de directeur trots een zestal look-a-likes die ze daar gemaakt hadden. Van mij werd verwacht dat ik er commentaar op leverde. Op zo’n moment moet je natuurlijk wel beleefd blijven.’

Industrieel ontwerper Peter van der Veer komt vaak in China. Voor goedkope massafabricage kan bijna geen bedrijf meer om het land heen, maar het risico dat ontwerpen schaamteloos gejat worden, is groot. Chinezen hebben nu eenmaal een andere kijk op intellectueel eigendom dan westerlingen – het wordt voor een belangrijk deel gezien als een westerse truc om de economische groei van China te remmen.

Van der Veer hoeft als ‘kleintje’ gelukkig niet zelf achter de zondaars aan. Maxicosi verdedigt zijn ontwerpen agressief en ligt dan ook zwaar in de clinch met de producent. Maatregelen nemen in China zelf is echter lastig. Het beste moment om in actie te komen is als het product op de Europese markt komt. Dan kan namelijk de importeur aangepakt worden. Vaak genoeg beseft die niet eens dat hij een gestolen ontwerp in handen heeft en is hij bereid mee te werken.

Van der Veer: ‘Onze opdrachtgevers, zoals Maxicosi, speuren ook vakbeurzen af. Dan gaan ze met een heel team de beursvloer op en zodra ze een nagemaakt product aantreffen, ondernemen ze ter plekke juridische actie.’ Met name Duitse beurzen hebben tegenwoordig in hun algemene voorwaarden staan dat de organisatie gerechtigd is producten van de tentoonstelling te verwijderen. Zo wordt het voor neppers moeilijker om afnemers te vinden.

Waaier

In China zelf is echter ook een kentering gaande. Dat komt omdat inmiddels sommige Chinese bedrijven de kunst van de innovatie beheersen en het niet op prijs stellen dat landgenoten met hun vondsten aan de haal gaan. Netac Technologies uit Guangdong, bijvoorbeeld, is een pionier op het gebied van usb-flash-geheugens die haar kennis beschermt met een waaier van patenten. In 2004 ging het bedrijf voor het eerst achter piraten in eigen land aan. Twee jaar later werd Netac het eerste Chinese bedrijf dat een Amerikaanse collega, PNY Technologies, in de VS voor de rechter daagde. Die zaak werd vorig jaar geschikt.

Bedrijven hebben naast juridische actie tegenwoordig ook technische middelen om diefstal van hun intellectuele eigendom te voorkomen in landen met een slecht ontwikkeld rechtssysteem. Een manier is de software, die in toenemende mate deel uitmaakt van innovaties, cryptografisch te beschermen en te voorzien van een tellertje dat bijhoudt hoe vaak ze uitgelezen is. Kledingfabrikanten beschermen hun digitaal aangeleverde ontwerpen al op deze manier om te voorkomen dat leveranciers meer exemplaren maken dan afgeleverd. Het Duitse Pro-Protect is een van de voorlopers op dit gebied.