Je omgeving bepaalt wat je doet /2 reacties

Je omgeving bepaalt wat je doet

Sam Sommers, docent sociale psychologie aan Tufts University in Medford, boeit moeiteloos zijn studenten, en met hetzelfde gemak boeit hij nu ook zijn lezers.

In zijn boek ‘Wij zijn onze omgeving‘, een soort tegenhanger van Dick Swaab’s ‘Wij zijn ons brein’, laat Sam Sommers aan de hand van veel overtuigende voorbeelden zien hoe bepalend situaties zijn voor menselijk gedrag. Sam Sommers blijkt een geboren verteller; het is een zeer interessant en tegelijkertijd luchtig boek voor tijdens je vakantie.

Onze omgeving bepaalt ons gedrag

Als je probeert te snappen waarom iemand iets doet, moet je volgens Sommers kijken naar de omgeving. Specifieke situaties hebben veel meer invloed op wat we doen dan we zelf in de gaten hebben. Wat is er zojuist gebeurd, waar ben je en met wie?

Allemaal factoren die bepalen hoe jij in een bepaalde situatie reageert: of je je gezellig mengt in een gesprek, je een onbekende helpt die in problemen is, en of wel of niet op je claxon slaat als er bijvoorbeled een ongeluk is gebeurd. De sociaal-psycholoog Sam Sommers laat aan de hand van vele praktijksituaties en anekdotes overtuigend zien dat menselijk gedraag bepaald wordt door allerlei - vaak onzichtbare - omgevingsfactoren. Dit levert een schat aan extra mensenkennis op.

Prettig is dat Sommers met veel humor en zelfspot schrijft. Dit zorgt ervoor dat het boek erg prettig wegleest.

Sterke voorbeelden

Knap is dat Sommers je aan het denken zet (‘dit had je zelf ook kunnen overkomen’), waarmee hij je begrip laat tonen voor situaties die anders zwart-wit bekeken kunnen worden. ‘Die eikel die me afsneed op de A10’ was mogelijk iemand die zijn zwangere vrouw zo snel mogelijk naar het ziekenhuis moest brengen, en die groep getuigen die roerloos bleef toekijken bij een ontvoering van een klein kind, blijken gewone mensen te zijn die logische conclusies trokken op basis van wat ze voor zich zagen gebeuren.

Belangrijk om te weten

Zoals Sommers zelf al zegt: “Als je meer te weten komt over wat je gedrag beïnvloedt, kan dat je leven veranderen. De impact van de context is doorgaans onzichtbaar, dus als je aandacht er eenmaal op is gevestigd, is het moeilijk in je oude gewoonte terug te vallen.”

En dat is het gevoel wat bijblijft als je het boek hebt gelezen. Ik merk bijvoorbeeld dat ik alerter ben in situaties die normaliter tot irritatie en uitingen hiervan zouden leiden (jawel, in de auto op de weg, bijvoorbeeld) maar ook dat ik bewuster ben van het juist ondernemen van actie in gevallen waarin je dit eerder niet zou doen op basis van de situatie (bijspringen voor mensen die hulp nodig hebben).

Dit lijkt precies de bedoeling van Sommers te zijn.

Goed ontvangen

Onder meer Psychologie Magazine is lovend over het nieuwe boek van Sommers: volgens het tijdschrift toont de auteur overtuigend aan hoeveel van ons gedrag wordt bepaald door de situatie en niet door onze persoonlijkheid. Ook VPRO’s Noorderlicht laat zich positief uit over ‘Wij zijn onze omgeving’. Recensent Emily van Egmond: “dat ons gedrag bepaald wordt door omgevingsfactoren die moeilijk zichtbaar zijn, laat de Amerikaanse sociaal psycholoog Sam Sommers op prikkelende wijze zien. De vele - persoonlijke - anekdotes - nemen je mee en doen je voelen alsof je je in een frisse, snelstromende rivier begeeft.”

Van Egmond plaatst ook een aantal kritische kanttekeningen. Zo schiet de vertaling vanuit het Amerikaans volgens haar soms te kort en is het voor de Nederlandse lezer jammer dat de anekdotes gebaseerd zijn op Amerikaanse situaties en dat Sommers veel vergelijkingen trekt met Amerikaanse films en tv-programma’s.

Sam Sommers schrijft zoals hij vertelt.

Reageren via Facebook

Over Martijn Staal

Martijn Staal is marketing consultant content & media bij TNO Informatie- en Communicatietechnologie.

Als consultant adviseert hij bedrijven en instellingen op het gebied van marketing, business modellen en business cases op het snijvlak van marketing en nieuwe media. Zijn interesses liggen in het bijzonder rond de onderwerpen user generated content, digitale televisie, interactieve TV, advertising en Mobile Marketing.

Linkedin Profiel Martijn Staal: http://www.linkedin.com/in/martijnstaal
Website Martijn Staal: http://www.martijnstaal.nl