JSF wordt Nederland opgedrongen, net als Starfighter en F-16 /2 reacties

Gratis toestellen

Nog een stap terug in de geschiedenis. Ook toen bij de aanschaf van de Starfighter schermde de luchtmacht met Amerikaanse toezeggingen dat een groot deel van het benodigde aantal toestellen door de Verenigde Staten zou worden geschonken. Zo zou de dure Starfighter goedkoper zijn dan zijn belangrijkste concurrent, het Franse Miragetoestel. Na de keuze voor de Starfighter bleek al gauw dat de Verenigde Staten niet van plan waren Nederland te voorzien van gratis toestellen. Bij de aanschaf van de NF-5 bleken de kosten zover op te lopen dat de in de begroting opgenomen middelen tekortschoten. Uiteindelijk werd besloten om de NF-5’s via Canada aan te schaffen. Door misverstanden en misrekeningen viel het aanschafbedrag hoger uit dan in de begroting voorzien.

Lek

Bij de vervanging van de Starfighter had de luchtmacht aanvankelijk een voorkeur voor de Cobra van Northrop. Toen dat toestel door de Amerikaanse luchtmacht ten gunste van de F-16 van General Dynamics werd gekozen draaide de voorkeur van de Nederlandse luchtmacht om als een blad aan een boom. De Amerikaanse ambassade werd nauwgezet op de hoogte gehouden van de voortgang van besprekingen met Amerikaanse vliegtuigbouwers. Verslagen van besprekingen met het Franse Dassault werden in het Engels opgesteld, met aan waarschijnlijkheid grenzende zekerheid om de Amerikaanse concurrent daarvan deelgenoot te maken. Voorstellen van de Franse fabrikant werden doorgespeeld aan de Amerikaanse concurrent met het verzoek om de zwakke plekken in de Franse aanpak te analyseren.

De Nederlandse minister van Financiën Wim Duisenberg kwam met het idee om bij een keuze voor de F-16 in ruil voor een aanmerkelijke korting het aanschafbedrag in één keer met het surplus aan Amerikaanse dollars bij De Nederlandsche Bank te betalen maar het werd gelekt naar General Dynamics. General Dynamics besloot daarop toezeggingen achterwege te laten: door het lek wisten het bedrijf al dat de keuze op de F-16 was gevallen.