Led-verlichting interessant, maar reken je niet rijk /1 reactie

Led-verlichting interessant, maar reken je niet rijk

Het wordt voorgeschoteld als hét middel om het energieverbruik drastisch te verminderen. Led-verlichting staat volop in de schijnwerpers en stijgt in populariteit. Leds zijn kostenbesparend en goed voor het milieu. Maar zijn ze al geschikt voor in de stal?

Maatschappelijk verantwoord en goed voor de portemonnee. Led-verlichting heeft de toekomst, zo wordt ons via vele wegen duidelijk gemaakt. De vraag is of het voor veehouders een interessant alternatief is van de traditionele verlichting. De voorlopers orienteren zich, zeker nu de prijzen dalen. Leveranciers zijn enthousiast, maar plaatsen ook kanttekeningen. In zijn algemeenheid is het uiterst lastig aan te geven of led-verlichting nu al de ideale oplossing is in stallen. Dat verschilt per sector en partijen zijn het niet eens over de terugverdientijd.

Verkeerd beeld

,,Ik heb het idee dat veehouders soms een verkeerd beeld krijgen voorgeschoteld”, stelt Jan de Groot, technisch adviseur van Hagro Verlichting. ,,De investeringskosten van led-verlichting zijn vele malen hoger dan bij de gangbare alternatieven. Daar staat weliswaar een lager energieverbruik tegenover.” Er wordt al gauw gesproken over een reductie van vijftig tot zestig procent. Toch wordt het vaak rooskleuriger voorgesteld dan de praktijk uiteindelijk zal uitwijzen. ,,Dan reken je jezelf rijk. Daar wil ik voor waarschuwen”, aldus De Groot.

Er zijn leveranciers die praten over een terugverdientijd van ongeveer 2 tot 3 jaar. Volgens Jan de Groot is dat onmogelijk. ,,Je moet een reeel beeld schetsen. Dat kan aan de hand van een objectief lichtberekeningsprogramma. Op die manier krijg je inzicht in een specifieke situatie. Want het verschilt per bedrijf en bedrijfstak.”

Rundveestallen

Rundveestallen vormen een goed voorbeeld. Uit onderzoek is naar voren gekomen dat koeien in een optimale situatie 16 uur per dag licht nodig hebben met een opbrengst van 150 tot 200 lux. ,,Je kunt dan veel branduren berekenen om zo op papier een snelle terugverdientijd te realiseren. Maar dat is vaak onnodig.”

Zo hebben nieuwe stallen tal van voorzieningen, waardoor er sprake is van veel natuurlijke daglichttoetreding. Ze hebben vaak een open karakter en er worden bijvoorbeeld lichtstraten, extra lichtplaten op het dak en lichtnokken gerealiseerd. ,,Er zijn stallen die in de zomermaanden geen kunstmatig licht aan hebben. Hierdoor is het reëel om te rekenen dat de verlichting dan 3 tot 5 uur per dag wordt toegepast. Dat geeft gelijk een heel ander financieel plaatje”, aldus De Groot. Een terugverdientijd van ruim acht jaar is in zijn ogen wel haalbaar.

In deze pluimveestal is led-verlichting toegepast (Foto: Van Lith Lucht en Licht)

Ook Tiny van Lith, van Van Lith Licht en Lucht, noemt led-verlichting bij melkvee nog te duur. ,,Melkveehouders zijn terughoudend en hikken tegen de hoge investeringskosten aan.” Van Lith ziet in de melkveesector meer heil van inductieverlichting. Het gaat om gasontladingslampen zonder elektroden of filamenten. ,,Hierdoor heeft de lichtbron een zeer lange levensduur, tot wel 100.000 branduren en een hoge lichtsterkte tot 100 lumen per watt.” Pluimveehouders schakelen al vaker over op led-verlichting. Daar is de terugverdientijd korter omdat er het aantal branduren hoger ligt. En ook de mogelijkheid tot dimmen biedt voordeel omdat de kippen daardoor rustiger worden. Varkenshouders lopen nog niet warm voor led, daarvoor wegen de hoge kosten niet op tegen de minimale branduren van de lampen.

Garantie

Dan zijn er nog twijfels over de levensduur van led-verlichting. Het gros van de producenten garandeert 50.000 branduren en geeft vijf jaar garantie op de apparatuur. ,,Als er na vijf jaar problemen optreden, heb je als gebruiker te maken met vervanging van het armatuur. Dat zorgt voor een extra kostenpost. Daar moet je wel bij stilstaan”, legt Jan de Groot uit. Ook zijn veehouders nog wat huiverig omdat er in het verleden enkele stallen met led-verlichting zijn afgebrand. ,,Dat kwam omdat de driver te warm werd en in brand vloog. Dat gevaar is nu een stuk kleiner”, verklaart Tiny van Lith. ,,Leds zijn beveiligd tegen oververhitting en kortsluiting door breuken.” LokoLED werkt met dubbele drivers.

Belangrijke factoren

Het is belangrijk voor de agrariër om te weten welke factoren de terugverdientijd bepalen. Het gaat om:

- kWh prijs
- branduren per dag
- verbruik van armatuur
- kostprijs per armatuur
- garantie
- subsidiemogelijkheden

Wees kritisch. Laat alle punten en de effecten ervan in een uitvoerig lichtplan aan bod komen. Laat eventueel twee leveranciers een lichtplan maken en vergelijk ze. Vraag om uitleg van de partijen als het verschil groot is. Laat je ook goed voorlichten over de lichtintensiteit in de nieuwe situatie. Er zijn leveranciers die alleen vertellen hoeveel armaturen er nodig zijn en niet vermelden hoeveel lux per vierkante meter wordt gehaald. Dat is echter wel van belang.

Het zorgt volgens Bernard Harms, general manager van het bedrijf, voor een optimale koelhuishouding. ,,We voldoen aan de strengste eisen, de beveiliging is daardoor volledig gegarandeerd.” Leden van LTO ontvangen bij LokoLED12 procent korting op de aanschaf van Led-verlichting. ,,We zijn overtuigd van de grote voordelen van led”, aldus Harms. ,,Het geeft helder en rustig licht, dat werkt productieverhogend. Er is geen sprake van opwarmtijd en het is trillingbestendig. De terugverdientijd is afhankelijk van het aantal branduren en de energieprijs. Maar in bepaalde gevallen heb je de investering er binnen drie jaar uit.”

Voordelen

Jan de Groot staat ondanks zijn kritische opmerkingen zeker niet afwijzend tegenover led-verlichting. ,,Het zal beslist een vlucht nemen, de ontwikkelingen gaan razendsnel en de voordelen ten opzichte van de traditionele alternatieven zijn groot. Ook als je praat over CO2 uitstoot, want ook dat is een reden om ertoe over te schakelen. Maar leds zijn bijvoorbeeld ook dimbaar en met sensoren regelbaar. Je kunt dan heel nauwkeurig verlichten en weinig energie verloren laten gaan.” Led-verlichting is niet alleen bij nieuwbouw interessant. Ook bij vervanging kan het aantrekkelijk zijn. ,,Als er in de stal tl-verlichting met een starter wordt gebruikt is het vaak verstandig deze te vervangen door leds. Het zijn namelijk echte energievreters.”

Subsidie

Veehouders kunnen voor subsidie in aanmerking komen als ze voor led-verlichting kiezen. Daarmee worden ze gestimuleerd om voor duurzame energie te kiezen. Er zijn verschillende regelingen beschikbaar. Het gaat om de Energie Investeringsaftrek (EIA). Met de EIA kunt u 41,5 procent van de investeringskosten extra aftrekken van de fiscale winst. Het directe financiele voordeel is afhankelijk van het belastingpercentage. De EIA is toepasbaar naast de ‘gewone’ investeringsaftrek. Verder zijn er subsidiemogelijkheden in het kader van de regeling integraal duurzame stallen, MIA/VAMIL en de Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA). Laat je hierover deskundig informeren. Want om voor subsidie in aanmerking te komen dienen de lampen aan bepaalde eisen te voldoen.

Dit artikel werd eerder uitgegeven via Agrio Uitgeverij.

Ook interessant:

Wiskundigen lossen problemen voor de industrie in een weekje op
LED langs snelweg redt levens

Reageren via Facebook

Over Richard Stegers

Richard Stegers is freelance journalist. Hij is sterk geinteresseerd in onderwerpen die te maken hebben met duurzaamheid en innovatie en heeft als specialisaties: bouw, horeca en landbouw. Richard schrijft onder andere voor Reed Business, Agrio Uitgeverij, Control Media, Treffer Media. Het gaat o.a. om de bladen Stedenbouw, Gevelbouw, Applaus, Mijn Magazine, Carriere+, PigBusiness, Vee & Gewas.