Moeizaam leesbare tekst maakt studenten slimmer /2 reacties

Moeizaam leesbare tekst maakt studenten slimmer

Lettertypes als Verdana en Arial staan bekend als gemakkelijk leesbaar. Dat is dan ook de reden dat ze veel gebruikt worden op websites. Zo ook bij Sync, waar het grootste deel van de tekst in Verdana staat. Maar soms werkt moeizaam lezen beter.

Dat Arial en Verdana prettig leesbaar zijn komt omdat ze schreefloos zijn, dat wil zeggen dat er geen dwarsstreepjes zitten aan het uiteinde van de verticale en horizontale balken van de letters. Lettertypes die deze streepjes wel hebben, zoals Times New Roman, Comic Sans MS en Boldoni, zijn dan ook niet populair bij websitebouwers. Internetlezers scannen een tekst, zo is de achterliggende gedachte, ze lezen snel en zijn met een klik vertrokken als het ze even niet aanspreekt of niet snel genoeg te lezen is.

Meer concentratie

Toch is er wat voor te zeggen om dat snelle scannen en lezen te vertragen. Uit onderzoek aan de Princeton Universiteit in New Yersey blijkt dat lezers teksten in Times New Roman, Comic Sans MS en Boldoni, moeilijker te lezen vinden dan in Arial en Verdana. Hun theorie is als volgt: je zou denken dat hoe moeilijker leesbaar een tekst is, hoe lastiger het is de informatie tot je te nemen. Maar omdat er dan meer concentratie nodig is om de inhoud van een tekst in je op te nemen, krijg je tegelijk het idee dat de tekst moeilijker is geworden en dat je er dus meer moeite voor moet doen. Het tegendeel is echter waar en het gevolg is dan ook dat de inhoud beter beklijft.
Psycholoog professor Daniel Oppenheimer van de Princeton University formuleert het zo in het artikel Font focus: Making ideas harder to read may make them easier to retain in News at Princeton van de Princeton University: ‘Als iets moeilijk lijkt, zijn mensen meer geneigd om goed na te denken en hun best te doen.’ Hij spreekt in dit verband over een subjectief gevoel van moeilijkheid.

Eén van de onderzoeken aan de Princeton Universiteit bestond eruit dat personen anderhalve minuut de tijd kregen om informatie in zich op te nemen over zeven eigenschappen van drie soorten buitenaardse wezens. De teksten waren in verschillende lettertypes, kleuren en groottes weergegeven. De proefpersonen bleken meer eigenschappen te kunnen opnoemen bij de slechter leesbare lijstjes dan bij de gemakkelijk leesbare. Vergelijkbare tests met groepen studenten gaven dezelfde uitkomst.

Hun theorie: je zou denken hoe moeilijker leesbaar, hoe lastiger je de informatie tot je neemt. Maar het tegendeel is waar.

Studierendement

Als slecht leesbare informatie mensen ertoe aanzet meer moeite doen om teksten te lezen en begrijpen, denken ze beter na. En dat bevordert de studieresultaten. Maar mag je dan ook stellen dat hoe slechter leesbaar, hoe meer studierendement? Moeten we met deze conclusie ertoe overgaan lesstof in boeken en op internetsites te presenteren in Times New Roman in lichte grijstinten en klein letterformaat? Dat is op zich een goed idee, volgens Oppenheimer, maar daar zit wel een grens aan. Het is niet de bedoeling dat het zo moeilijk wordt dat mensen geïrriteerd raken, stoppen met lezen en de moed opgeven om het later opnieuw te proberen.

Met meer aandacht

Dylan William, emeritus hoogleraar aan de Institute of Education in London, relativeert de resultaten. De effecten zijn vrij klein, zo stelt hij in het artikel van BBC News Making things hard to read ‘can boost learning’. Met meer aandacht lezen, dat is waar het om gaat. Dat kun je ook bereiken door simpelweg met je vinger de tekst volgen die je leest, stelt hij. William gebruikt in dit verband het begrip mindfulness.

Professor Oppenheimer: ‘Kleine ingrepen kunnen veel impact hebben.’

Veel impact

Desondanks zouden kleine veranderingen in leesbaarheid toch een goed idee zijn en Oppenheimer pleit dan ook voor nader onderzoek. Het zou wel eens zo kunnen zijn dat met bijzonder weinig kosten een aantoonbaar beter studieresultaat te behalen is. Voor Oppenheimer is het duidelijk: ‘Kleine ingrepen kunnen veel impact hebben.’

Reageren via Facebook

Over Leidy Jelsema

Leidy Jelsema is vakdocent Nederlands en didactiek, tekstschrijver, educatief auteur, redacteur en examinator. Zij studeerde pedagogiek en volgde de opleiding Journalistiek voor Academici. Specialisatie: taalbeheersing. Zij heeft interesse in communicatie, psychologie, sociologie, innovatieve duurzaamheid, dieren en natuur.