Nieuwe satellieten: zwaait u even naar de camera? /1 reactie

Nieuwe satellieten: zwaait u even naar de camera?

Of je nu een huis zoekt, een burenruzie wilt beslechten of een stad wilt bombarderen, hoge resolutiefoto’s zijn onontbeerlijk De moeder aller observatiesatellieten is de Amerikaanse Landsat, hoofdleverancier voor Google Earth. Maar Landsdat is niet nauwkeurig genoeg meer, met dertig meter resolutie. Een halve meter is de norm.

Enhanced Thermatic Mapper

Drie maanden geleden gaf Nasa twee veelzeggende satellietfoto’s vrij van de Drieklovendam in de Yangtze in China. In twintig jaar tijd is een gebied met 1,2 miljoen inwoners omgebouwd tot een stuwmeer en de daarbij behorende grootste waterkrachtcentrale ter wereld. De foto’s waren van Landsat, een Amerikaanse satelliet in het Landsatprogramma, dat als doel heeft de aarde in kaart te brengen.

De Landsat 7, de laatste uit de serie, is ontworpen om minimaal vijf jaar per dag ruim vijfhonderd foto’s van de aarde te maken. Aan boord heeft de satelliet een zogenaamde Enhanced Thermatic Mapper, een camera die geschikt is om foto’s te maken van de aarde en de atmosfeer in verschillende delen van het lichtspectrum. Landsat heeft dertig jaar voorbeeldig dienstgedaan. De meeste bekendheid heeft het programma waarschijnlijk gekregen met het succes van Google Earth, dat voor het merendeel satellietfoto’s van Landsat bevat.

Maar Landsat is voor de satellietfotografie wat de fax is voor de communicatie: traag en grof. Althans, dat vindt de Amerikaanse regering, die van het systeem af wil. De foto’s van de Drieklovendam waren ook vooral goed voor een ruwe inschatting van de situatie, details waren er niet op te zien.

‘Met de nieuwe satellieten kun je nog net niet zien welke koffie iemand drinkt’

De maximale resolutie van Landsat is dertig meter. Dat is tegenwoordig niet meer voldoende. Met moderne satellieten als de Amerikaanse GeoEye1, de Worldview-2 en de Quickbird 2, of de Europese Cosmo/Skymed (Italië) en Pleiades (Frankrijk), kunnen foto’s worden gemaakt die in zwart-wit een resolutie hebben van rond de halve meter. “Daarmee kun je nog niet zien welke koffie iemand drinkt”, zegt Wilfried Philips van de vakgroep Telecommunicatie en Informatieverwerking van de Universiteit Gent. “Het is al wel mogelijk om auto’s van elkaar te onderscheiden.”

Weersomstandigheden

Maar dat geldt voor de commercieel beschikbare satellietfoto’s. Militaire apparatuur zou een hogere resolutie kunnen halen, zo gaat het verhaal. ‘Dat valt wel mee. Bij het maken van een foto vanuit de ruimte ondervind je twee grote problemen’, weet Philips. ‘Allereerst zijn de weersomstandigheden waaronder je de foto moet maken allesbepalend. En verder is het zeer moeilijk om voor langere tijd een object op aarde scherp in beeld te houden. En dat is wel nodig om voldoende resolutie te halen.’

Uit andere bronnen is bekend dat er militaire satellieten zijn, zoals de Amerikaanse Techsat21, de Israëlische Ofeg7 of de Russische Cosmos 2428, die in zwart-wit resoluties halen van een halve meter en minder, tot vijftien centimeter. Dat met zwart-witfoto’s hogere resoluties kunnen worden gehaald, komt doordat in het zichtbare licht iedere extra informatie - de kleuren - digitaal moet worden waargenomen en verzonden. Dat vraagt bandbreedte en tijd. En naarmate het langer duurt om de foto te kunnen maken, hoe moeilijker het is om die scherp te laten zijn. Dan gaat het om milliseconden.