Nu te zien in 3D: de kettingreactie van het menselijk afweersysteem /1 reactie

Nu te zien in 3D: de kettingreactie van het menselijk afweersysteem

Het complementsysteem, dat onderdeel is van het afweersysteem van het mensenlichaam, bestrijdt met een kettingreactie van eiwitten ziekteverwekkers. Bij sommige ontstekingsziektes, zoals reuma, komt het voor dat dit afweersysteem juist gezonde cellen afbreekt. En dat is natuurlijk niet de bedoeling.

Scheikundigen dr. Federico Forneris en prof. Piet Gros van de Universiteit Utrecht hebben nu, in samenwerking met een internationaal onderzoeksteam, de atomaire structuur van twee belangrijke enzymen in deze kettingreactie in beeld gebracht.

Vorig jaar slaagde Gros, die in 2010 de Spinozapremie ontving, er al in de kettingreactie van het afweersysteem te bevriezen. “Daardoor kregen we inzicht in hoe de kettingreactie zelf eruit ziet, nu hebben we gekeken hoe de kettingreactie gevormd wordt”, aldus Gros.

Medicijnontwikkeling

De onderzoekers hebben daarvoor in gedetailleerde 3D-opnamen laten zien hoe twee enzymen de eiwitten opknippen en van vorm laten veranderen. De eiwitten van het complementsysteem zetten bij contact met ziekmakende cellen een kettingreactie in werking om meer eiwitten bij de afweerreactie te betrekken. Dankzij de opnamen wordt duidelijk hoe het complementsysteem zorgt voor de effectieve kettingreactie. Daarnaast laten de opnamen ook zien hoe het systeem voorkomt dat een spontane kettingreactie ontstaat bij afwezigheid van ziekteverwekkers.

De resultaten van het onderzoek bieden volgens Gros aanknopingspunten voor medicijnontwikkeling op het gebied van onder andere reuma, nierziekten en hart- en vaatziekten. Dankzij de 3D-opnamen kan bijvoorbeeld een medicijn worden ontwikkeld waarmee een kettingreactie (tijdelijk) stil wordt gezet, zodat gezonde cellen niet worden afgebroken. Gros: “Niet alleen biedt het mogelijkheden voor wetenschappers in de medische hoek, ook in de farmaceutische industrie wordt hieraan gewerkt. Verschillende bedrijven hebben de coördinaten die voortkomen uit onze resultaten al gedownload.”

Reageren via Facebook

Over Rob van Leeuwen