Op zoek naar een verdienmodel voor cybermusic /3 reacties

Voordelen

beeld: Gisela Giardino/AppleDe huidige focus op economische belangen gaat totaal voorbij aan de maatschappelijke en culturele voordelen van de digitale muziekcultuur. Het is een kortzichtige benadering van digitale technologie, die belangrijke innovaties binnen de muziekindustrie in de weg staat.

Vanuit dit oogpunt is het ook zeer kwalijk dat beleidsmakers zich regelmatig door lobby’s van de gevestigde muziekindustrie laten verleiden tot uitbreidingen van het auteursrecht op muziekstukken, terwijl het nog maar de vraag is of muzikanten, muziekliefhebbers en de samenleving in zijn geheel hier baat bij hebben. Zowel de gevestigde muziekindustrie als beleidsmakers tonen op dit moment een gebrek aan visie met betrekking tot de mogelijkheden van de digitale muziekcultuur.

Creative Commons

Voor muzikanten mét visie is er gelukkig wel een manier om de mogelijkheden van de digitale muziekcultuur te verkennen. Deze innovatieve muzikanten snappen dat de digitale uitwisseling van muziekbestanden onstuitbaar is en omarmen deze realiteit door hem in hun eigen voordeel te gebruiken.

Met behulp van een Creative Commons-licentie – gratis beschikbaar op de site – kunnen zij verschillende vormen van gebruik van hun muziek expliciet toestaan, waardoor deze bijvoorbeeld volkomen legaal verspreid kan worden. De muziekliefhebber wordt in dit geval niet belemmerd in zijn omgang met muziek – zoals de gevestigde muziekindustrie en beleidsmakers dat proberen te doen – maar juist aangemoedigd om de muziek uit te wisselen. Dit zorgt op sympathieke manier voor duidelijkheid.

Gelimiteerde uitgaven

De digitale muziekcultuur vraagt om een nieuw ‘verdienmodel’ voor muziek. De schaarste van muziekstukken is dankzij het internet opgeheven. De wil van de consument om voor muziek op zichzelf te betalen is daardoor sterk afgenomen.

Het vrijgeven van muziek onder een Creative Commons-licentie betekent daarom meestal helemaal geen gemiste inkomsten. In plaats daarvan zorgt de onbelemmerde verspreiding van muziek, die Creative Commons-licenties mogelijk maken, voor een grotere naamsbekendheid van de muzikant. Dankzij deze naamsbekendheid kan de ‘gratis’ verspreiding van muziek zich op een alternatieve manier uitbetalen, bijvoorbeeld in de vorm van opbrengsten uit concerten, merchandising, sponsoring, commercieel hergebruik van de muziek (bijvoorbeeld in een reclamespot) en gelimiteerde uitgaven van albums.

Ultra-Deluxe Limited Edition

De mogelijkheden om (indirect) geld te verdienen met de gratis verspreiding van muziek zijn nog relatief onbekend – dus onbemind – maar wanneer dit innovatieve model zich in de toekomst vaker bewijst, zal het uitgroeien tot een fundamenteel onderdeel van de digitale muziekcultuur.

…zorgen dat je muziek verspreid wordt en tegelijkertijd meerwaarde creëren waar muziekliefhebbers wél voor willen betalen

Zo bracht Nine Inch Nails in maart hun album Ghosts I-IV (2008) uit onder een Creative Commons-licentie. Van dit album kwamen tegelijkertijd zes verschillende versies op de markt, van een gratis digitale download tot een “Ultra-Deluxe Limited Edition” met een prijs van maar liefst 300 dollar. Terwijl de muziek dus ook gratis beschikbaar was, wist de band in slechts een week tijd 1,6 miljoen dollar binnen te halen. De ultra-luxe uitvoering was zelfs de eerste dag al uitverkocht.

Dichter bij huis – en buiten het gebruik van een Creative Commons-licentie om – experimenteerden Henk Westbroek en Henk Temming van Het Goede Doel in april met een gratis en legale digitale download van hun nieuwe album Gekkenwerk (2008). Je brood verdienen als muzikant binnen de digitale muziekcultuur, is zorgen dat je muziek verspreid wordt en tegelijkertijd creatief zijn in het creëren van een stukje meerwaarde waar muziekliefhebbers wél voor willen betalen.