Over de oorsprong van onze innovatiebehoefte /2 reacties

Over de oorsprong van onze innovatiebehoefte

Vorig jaar was het 150 jaar geleden dat Charles Darwin zijn ‘Origin of Species’ uitbracht. Hét boek over de evolutietheorie. Dit boek is echter ook de aanzet geweest voor het hedentendaagse denken over de ontwikkeling van de economie en innovatie. Innovatie is al jaren het sleutelwoord bij overheden, kennisinstellingen en bedrijven, dat weten we. Maar wat staat eigenlijk aan de basis van die innovatiedrang? Bijna niemand lijkt te weten waar het allemaal is begonnen en waar de creatieve sector voor een groot gedeelte haar bestaansrecht aan te danken heeft. We nemen een stapje terug.

De laatste decennia is de noodzaak van innovatie in het bedrijfsleven in toenemende mate benadrukt. Sinds de Europese Commissie in 2000 haar ‘Lissabon’-strategie heeft geformuleerd, waarin de Europese Raad zich ten doel stelde het gebied van de Europese Unie in 2010 tot de meest dynamische en concurrerende economische regio maken, wordt ook in de Nederlandse politiek hier veel waarde aan gehecht. De Nederlandse regering heeft aanvullend op de doelstellingen van de Europese Raad de ambitie uitgesproken om binnen Europa tot de groep van koplopers te willen behoren. Met name voor het MKB zijn er sindsdien diverse initiatieven in Nederland opgezet om innovatie te stimuleren en om de drempel tot innovatie te verlagen. Voorbeelden van dergelijke initiatieven zijn Syntens, de innovatievoucher, de WBSO regeling en het in 2008 ingevoerde innovatiekrediet. Innovatie wordt als noodzakelijk geacht voor het creëren van duurzaam concurrentie voordeel als essentieel element in de overlevingsstrategie van een bedrijf.

Het Schumpeteriaanse innovatieproces

Van grote invloed geweest op het innovatieprogramma van de Europese Unie en het daaruit volgende beleid van de Nederlandse overheid is een innovatieproces dat onder economen beter bekend is als het Schumpeteriaanse innovatieproces. Dit innovatieproces wordt gekenmerkt door een evolutionair karakter. De afgelopen decennia heeft in een aantal disciplines waarbinnen studies worden gedaan naar innovatieprocessen, zoals de economie en het nauw aan de economie gerelateerde onderzoek naar technologische ontwikkelingen, een deterministisch uitgangspunt geleidelijk aan plaatsgemaakt voor een evolutionair uitgangspunt. Evolutionaire economie is een relatief nieuwe economische methodologie gebaseerd op het model uit de biologie. In de literatuur wordt het beschreven als een evolutionair proces dat plaats vindt als er constant verandering in technologie en routine plaats vindt. Dit proces is Darwinistisch van aard. Mechanismen welke zorgen voor selectie, variatie genereren en zelf- replicatie verwezenlijken zullen hierin worden aangetroffen. Schumpeter was in de eerste helft van de vorige eeuw een van de eerste economen die sprak over evolutionaire verschijnselen in de economie.