Pijnstillers oorzaak van chronische hoofdpijn /3 reacties

Pijnstillers oorzaak van chronische hoofdpijn

“De belangrijkste oorzaak van chronische frequente hoofdpijn, ofwel CFH, is het overmatig gebruik van pijnstillers”, zegt Natalie Wiendels. “Daarom zou je bij iedere reclame voor pijnstillers een waarschuwingsblok moeten zetten, net als bij sigaretten.”

Vragenlijsten

Aan de hand van een groot vragenlijstenonderzoek beschrijft de promovenda - werkzaam op de afdeling neurologie van het Leids Universitair Medisch Centrum - de prevalentie en spreiding van chronische hoofdpijn onder het volwassen deel van de Nederlandse bevolking. Dit zogeheten epidemiologisch onderzoek geeft inzicht in de risicogroepen en de gevolgen van de volksziekte. Maar liefst vier procent van de Nederlanders lijdt aan CFH, een aanzienlijk groter deel dan altijd gedacht werd.

Pijnstillers

Er is sprake van CFH als je meer dan veertien keer per maand hoofdpijn hebt, over een periode van minstens drie maanden. Het is de vraag wanneer ‘gewone’ hoofdpijn, die een paar keer per week de kop op steekt, overgaat in chronische hoofdpijn. Volgens Wiendels heeft dat voor een groot deel te maken met het overmatig gebruik van pijnstillers (analgetica). Meer dan zestig procent van de mensen die lijdt aan CFH, gebruikt te veel analgetica.

“Als je iedere dag een aspirientje neemt, puur om de hoofdpijn voor te zijn, is de kans groot dat gewone hoofdpijn chronisch wordt”

“Het paradoxale van pijnstillers is dat ze op de lange termijn hoofdpijn veroorzaken of verergeren, oftewel het rebound effect”, zegt Wiendels. “Mensen grijpen snel naar paracetamol of ibuprofen. Dat is begrijpelijk, de producten zijn eenvoudig verkrijgbaar en in veel gevallen zeer effectief. Maar als je iedere dag een aspirientje neemt, puur om de hoofdpijn voor te zijn, is de kans groot dat gewone hoofdpijn chronisch wordt en je bovendien verslaafd raakt aan pijnstillers.”

Onethisch

Wiendels onderzoek laat zien dat CFH geassocieerd wordt met overmatig pijnstillergebruik. Dat betekent niet dat er een oorzakelijk verband is aangetoond, maar het biedt stof wel voor wetenschappelijke discussie. Wiendels is stellig: “Bij patiënten die worden onttrokken aan pijnstillers neemt de frequentie van de hoofdpijn af. Het is onethisch en onuitvoerbaar om aan de hand van placebo-experimenten een causaal verband aan te tonen. Met dit epidemiologisch onderzoek komen we heel dichtbij.”

In plaats van pijnstillers zouden patiënten met CFH profylactica - onderhoudsmedicijnen - moeten slikken, al dan niet gecombineerd met medicijnen die de aanvallen behandelen (triptanen). Op die manier wordt de frequentie en de hevigheid van de aanvallen gereduceerd. Opvallend is dat slechts negen procent van de patiënten deze profylactica slikt.

Onwetendheid

Is CFH daarmee slechts een gevolg van onwetendheid? Wiendels: “Hoewel het probleem steeds serieuzer wordt genomen, is het voor huisartsen vaak moeilijk om de juiste diagnose te stellen. Verschillende symptomen van verschillende hoofdpijnen lopen door elkaar en dat maakt het gecompliceerd om de juiste medicijnen voor te schrijven.”