Ecoferm maakt een kringloop door productie van vlees, energie en algen /reageer

Ecoferm maakt een kringloop door productie van vlees, energie en algen

We kunnen klagen over overschotten aan deze kant van de wereld en het afval tegen hoge kosten afvoeren; we kunnen het ook als waardevolle grondstof beschouwen en te gelde maken, moeten de initiatiefnemers van Ecoferm gedacht hebben.

Behalve vlees belooft Ecoferm ook energie, schoon water en algen te leveren. Algen die op hun beurt een geschikte grondstof vormen voor vee-, visvoer en voeding. Ze bevatten immers uitstekend voereiwit en de veelgeprezen omega-3-vetzuren. Maar ook de hoogwaardige farmaceutische en cosmetische industrie vragen om grondstoffen uit algen. In veevoer hebben de stoffen hun nut al bewezen. Ze verbeteren de algehele conditie waardoor naar verwachting minder antibiotica nodig zijn.

Bandenscheiders

De opzet van Ecoferm is een combinatie van deels beproefde technieken, zoals mestvergisting, deels experimentele technieken, zoals de algenkweek en deels compleet nieuwe ideeën. Zo dient de combinatie van luchtwassen met algenkweek nog volledig te worden ontwikkeld. Voor er iets concreet is, zijn we minstens een jaar verder, voorziet Jan de Wilt die als stafmedewerker van het Innovatienetwerk bij Ecoferm is betrokken. De eerste tekeningen liggen in elk geval al klaar.

Het begint met het dagelijks en gescheiden afvoeren van de vaste mest en urine uit de stal (1). Een bekende techniek. Ecoferm maakt gebruik van bandscheiders (2): De vaste mest wordt direct over een lopende band afgevoerd, de urine stroomt aan de zijkanten van de band af.

De dikke fractie gaat naar een centrale vergister (3) voor de productie van biogas waarmee in een WKK (4) elektriciteit wordt opgewekt. Door verhitting en toevoeging van loog of zuur worden de celwanden afgebroken. Hierdoor ontstaat meer biogas. Vanwege de hoge temperatuur zijn alle fosfaten en andere mineralen meteen gesteriliseerd zodat ze kunnen worden ingezet voor de algenkwekerij (5).

Deze techniek is nog niet uitontwikkeld, samen met het bedrijfsleven wordt momenteel gekeken of het werkt. En of het economisch haalbaar is moet nog blijken (zie kader). De dunne mestfractie bestaat vrijwel volledig uit urine. De stoffen in de vloeistof zijn hierdoor gemakkelijk terug te winnen en te gebruiken in de algenkwekerij (5). Stoffen als stikstof in de vorm van ureum, maar ook fosfor en andere mineralen voor de algenkweek.

Luchtwasser

De algenkwekerij is direct gekoppeld aan de luchtwasser (6). In feite produceert de luchtwasser algen op warmte en NH3 uit stallucht. De CO2 uit de stallucht is vanwege de lage concentraties technisch nog niet bruikbaar. Zouden de algen gekweekt worden in een open vijver, dan heeft een beetje varkenshouder al snel anderhalve hectare nodig. Een andere optie is een lichtdoorlatend buizensysteem.

Economische haalbaarheid

De economische haalbaarheid van Ecoferm maakt onderdeel uit van de proef. Veel technieken zijn nog niet uitontwikkeld, dus kan het uiteindelijke economische resultaat slechts globaal worden berekend. Zo zijn de productiekosten van de heterotrofe algen te hoog om het te gebruiken als varkensvoer. Daarvoor zou het maximaal 80 cent mogen kosten. Voor visvoer volstaat een kostprijs van 1,20 euro. Nu wordt echter ingezet op algen voor de voedingssector, dit levert 5 euro per kilo op. Het moet dan wel worden ingedroogd en aan strenge milieueisen voldoen. Wordt Ecoferm een succes, dan worden de technieken goedkoper en kan de algenproductie op een robuustere manier plaatsvinden, bijvoorbeeld in open vijvers. De productie wordt daarmee voordeliger, bovendien ligt de hygiënestandaard niet zo hoog en vallen de drogings- en transportkosten weg. Maar Ecoferm is in de experimentele fase. Hoe hoog de productiekosten voor algen uitvallen is nog niet bekend. Over andere onderdelen van het proces bestaat wel meer economische zekerheid, zoals bijvoorbeeld het ontsluiten van mest. Dit procedé kost onder meer chemie, maar het levert hierdoor wel meer gas op.

Vanwege de eenvoud wordt vooralsnog gekozen voor de productie van heterotrofe algen. Die groeien zonder licht in een bak van zo’n dertig kuub waar de kweek beter beheersbaar is. Ze groeien niet op CO2, maar op suikers. Wel benut het gesloten systeem de ammoniak en de warmte uit de stallucht. Een temperatuur van 23 graden is daarbij voldoende.

Voedsel

Het lijkt omslachtig, want algen kweken is niet moeilijk. Gooi mest in het water en de algen groeien vanzelf. Echter, de algen zijn bestemd voor veevoer of humaan voedsel. Dat mag dus niet direct met mest in aanraking komen. Mest moet dus worden voorbewerkt. Daarmee kan de mest ook efficiënter worden benut. Alle organische stof uit de dikke fractie gaat naar de WKK, alleen stikstof, fosfaat en andere mineralen worden aangewend voor de algenproductie. Ander voedsel voor de algen is ammoniak uit stallucht en uit de dunne fractie.

De resterende organische stof die onbruikbaar is voor de algenkwekerij gaat naar de biovergister. Hieruit ontstaat biogas, waarmee elektriciteit wordt opgewekt in een WKK. De warmte uit de WKK die oploopt tot 500 graden wordt gebruikt om de dikke fractie te ontsluiten. En zo is de cirkel rond.

Dit artikel verscheen eerder in het vakbad Varkens.

Reageren via Facebook

Reacties

Over Marc van der Sterren

Farming Africa is een weblog over landbouw in Afrika, van agrarisch journalist Marc van der Sterren. Afrika heeft de potentie om de graanschuur van de wereld te geworden. Wat Afrika nodig heeft zijn innovaties, logistiek, financieringsmogelijkheden, maar bovenal kennis.
Als freelancer schrijft Marc van der Sterren voorts voor vakbladen in de agrarische sector. Over innovaties, maar ook over maatschappelijke, politiek economische kwesties en internationale ontwikkelingen.