Column/ Spoor de politie op via Hyves /2 reacties

Column: Wilfred van Roij

Foto van de auteur

Na een loopbaan van 25 jaar bij politie Nederland, waarvan de laatste 10 jaar als tactisch (digitaal) rechercheur, heeft Van Roij in mei 2007 de overstap gemaakt naar het bedrijfsleven. Hij is nu algemeen Directeur bij www.digitaleopsporing.nl Digitale opsporing heeft een eigen particulier recherchebureau en forensisch onderzoeksbureau en maakt onderdeel van de Securitygroep van Com-Connect. De unit 112Academy ook onderdeel van Com-Connect verzorgd opleidingen op het gebied van veiligheid.

Op 21 mei van dit jaar bracht de politie Amsterdam-Amstelland een bericht naar buiten getiteld ‘Politie gaat criminelen opsporen via Hyves’. Het bericht begon als volgt: “De politie start in de maand juni met een experiment om criminelen op te sporen via het vriendennetwerk Hyves.” De politie wil via deze profielsite in kaart brengen in welke sociale kringen de verdachte zich beweegt. Zij hoopt hiermee meer informatie te verkrijgen over de verdachte”, aldus een woordvoerder van het korps Amsterdam-Amstelland. “De test wordt uitgevoerd door het Team Digitale Expertise van dit korps.”

Online profiel

Op zich is het helemaal niet vreemd om een site als Hyves in te zetten als opsporingsmiddel. Wellicht is het echter wel raadzaam om er eerst voor te zorgen dat de eigen dienders op een verantwoorde manier met hun online profiel omgaan.

In het persbericht zegt de woordvoerder dat men via het in kaart brengen van het profiel van een verdachte meer informatie over hem/haar hoopt te verkrijgen. Maar indien we de zaken omdraaien, is het bij een soortgelijk ‘politie’-profiel dus ook heel makkelijk om meer informatie te krijgen over de diender waarvan u of ik zojuist die hoge bekeuring voor te hard rijden kreeg.

Privégegevens

Het is voor iedere burger in Nederland na te gaan in welke sociale kringen de hedendaagse politieman of -vrouw zich beweegt. Niet alleen op Hyves, maar ook op sites als Facebook, Partyflock, Sugababes en LinkedIn zijn veel privégegevens van de Nederlandse Hermandad terug te vinden.

Op deze digitale ontmoetingsplaatsen en vriendennetwerken maakt de Nederlandse diender er geen geheim van dat hij bij de politie werkt, wat zijn functie is, of hij getrouwd is, hoe zijn kinderen heten en waar ze op school zitten. Het is zelfs helemaal niet moeilijk om te achterhalen wanneer iemand op vakantie gaat en waar het gezin naar toe gaat. Het openlijk meedelen van deze informatie is hetzelfde als een papier op de voordeur plakken met de tekst “ik werk bij de politie maar ben nu op vakantie en kom pas over twee weken terug“.

Profielen

Het is verontrustend om te zien hoe weinig van deze politieprofielen met een privacyknop zijn afgeschermd. Een klein onderzoek in voor een ieder zichtbare krabbels op Hyves legt al snel bloot wanneer een politieman nachtdienst heeft of in welk TGO (Team Grootschalig Optreden) hij werkzaam is. Alleen al op Hyves zijn meer dan vijfduizend profielen te vinden van personen die zeggen bij de Nederlandse politie werkzaam te zijn. Om dit bewijzen strooit men lustig rond met foto’s. De voor iedereen zichtbare afbeeldingen geven een goed beeld van het werk en de privésituatie van de individuele politieman.

Via interne memo’s, het personeelsblad en intranet hebben de verantwoordelijken van diverse politieregio’s hun personeel al meerdere malen gewaarschuwd voor het publiceren van privégegevens op internet. Al deze waarschuwingen hebben tot nu toe niet echt geholpen, want het aantal dienders op een site als Hyves stijgt nog steeds.

De Nederlandse politie klaagt terecht over het feit dat het respect voor de politie op straat ver te zoeken is. Maar zijn de leidinggevenden hier echter niet ook debet aan? Het lijkt immers tot nu toe niet mogelijk het eigen personeel bewust te maken van de gevaren van het massaal publiceren van privégegevens.

Vergrootglas

Als voormalig medewerker van de politie weet ik dat het werken bij de politie een maatschappelijke verantwoordelijkheid met zich mee brengt. Het is nu eenmaal zo dat werken bij de politie betekent dat veel van de (digitale) handelingen die je verricht onder een vergrootglas worden bekeken. Als je niet in een dergelijk glazen huis wilt leven, kun je beter uitzien naar een andere loopbaan.

Maar laat ik teruggaan naar waar ik mee begon. Het blijft me verbazen dat een regiokorps met een dergelijk persbericht naar buiten komt. Is het naïviteit, onwetendheid of is men gewoon dom? Wat is de meerwaarde van een dergelijk persbericht als men toch ook weet dat men eerst het eigen Hyves-gedrag moet aanpakken? En als men weet dat de gemiddelde crimineel nu gaat zorgen voor een pseudo-Hyves waarmee hij het opsporingsapparaat op een dwaalspoor zet? Is wat men op een crimineel profiel kan lezen eigenlijk wel echt waar?

Prioriteiten

Als je dan ook nog weet dat op dit moment binnen de Nederlandse politie een van de vijf recherchefuncties niet vervuld kan worden door personeelskrapte of door te weinig kundig personeel, lijkt me een persbericht zoals hierboven aangehaald een goedkope en niet goed doordachte PR-stunt. Want wat waren de prioriteiten ook alweer?

Uiteraard ben ik voor het opsporen van criminelen op sites als Hyves, maar op dit moment heeft de Nederlandse politie het al moeilijk genoeg om de grote voorraad openstaande plankzaken af te werken. Als oud-politieman met veel liefde voor het mooie (recherche)vak raad ik de politie aan eerst te zorgen voor eigen interne bewustwording en voldoende digitale awareness. En ga daarna pas aan de slag met het opsporen van criminelen op internet. En dan liefst niet publiekelijk.

Reageren via Facebook