Stadserfgoed gaat digitaal /reageer

Stadserfgoed gaat digitaal

Een stad is meer dan een verzameling stenen. Het is bijvoorbeeld het decor van een enorme geschiedenis. “Maar eerst en vooral is een stad: de mensen die erin leven en die de stad betekenis geven”, betoogt dr. Pieter Calje. Met aanstekelijk enthousiasme vertelt hij over het project ‘De culturele biografie van Maastricht’, waarin burgers en experts samen de historie van de stad schrijven. In een virtuele stad komt de geschiedenis bij elkaar, met nog onbekende gevolgen voor de toekomst.

Nieuw erfgoedbeleid

Het project vindt zijn oorsprong in de ambitie van de stad om cultureel op te vallen. De industriestad die Maastricht ooit was, is niet meer. In de zoektocht naar een nieuwe identiteit die ook veel mensen en activiteiten kan trekken, is de culturele pijler gedefinieerd.

Het cultureel erfgoed van Maastricht speelt daarin een belangrijke rol. “Denk aan gebouwen, objecten in musea, het dialect, maar ook de herinneringen van de bewoners aan de stad”, vertelt Pieter Calje, als geschiedkundige verbonden aan de Maastrichtse Faculteit der Cultuur- en Maatschappijwetenschappen en lid van de projectstuurgroep. “De gemeente kreeg behoefte aan een nieuw erfgoedbeleid, dat uitging van een wat breder perspectief dan de traditionele aanpak.”

Identiteiten

Uit een eerste concept-culturele biografie, opgesteld door de volkskundige Gerard Rooijakkers en de architectuurdeskundige Ed Taverne, kwam naar voren dat Maastricht door de eeuwen heen eigenlijk vier identiteiten heeft gekend.

Gebouwen hebben een biografie en veranderen voortdurend van betekenis

“Beginnend met de Romeinse stad, gevolgd door de religieuze stad, de vestingstad en de industriestad. De gebouwen in de stad hadden in die verschillende tijdperken ook verschillende functies. De biografie van een gebouw verandert zodoende voortdurend van betekenis. Kijk naar het Soirongebouw aan de Grote Gracht. Dat is door Matthias Soiron gebouwd in de tweede helft van de achttiende eeuw voor zijn twee broers. Over de steentjes in de hal, waar ooit koetsen reden, lopen nu dagelijks studenten.
In plaats van een religieuze betekenis heeft dit gebouw nu een functie in de kennisstad die Maastricht vandaag de dag is. Dat is een van de interessante dingen aan de geschiedenis van Maastricht. Gebouwen hebben een biografie en veranderen voortdurend van betekenis. En dat is ook een kernpunt van het nieuwe erfgoedbeleid van de stad: het gaat niet primair om objecten in musea, maar om de stad zelf, als decor van haar geschiedenis.”

Burgers

Die stad is tegelijkertijd een bonte verzameling verhalen van de mensen die er hebben geleefd. Een straat als de Stokstraat, nu bekend vanwege zijn luxueuze modewinkels, maar tot ver na de Tweede Wereldoorlog de rosse buurt, vertelt vele verhalen.
“Die willen we naar voren halen door de burgers te interviewen en ze uit te nodigen foto’s op de website te plaatsen en hun verhalen aan te dragen. Dat laatste is nog in ontwikkeling, maar vormt zeker ook een kernpunt van het project.”