Talent is het resultaat van een gruwelijk neuronendrama /5 reacties

Talent is het resultaat van een gruwelijk neuronendrama

Altijd al willen weten wat talent nu precies is? Het antwoord is geen definitie, het is een neuronendrama. Met miljarden doden.

Maar wie toch een antwoord wil of simpelweg morbide is: het drama wordt beschreven in het boek “Now, Discover Your Strengths. De boodschap is dat je om succesvol te worden allerlei dingen kunt doen (opleidingen volgen, werken aan je zwakke kanten, productiever worden, etc), maar dat het enige wat echt helpt is: in je kracht gaan staan door datgene te gaan doen waar jouw talenten liggen. Om die boodschap goed over te brengen moeten de schrijvers natuurlijk eerst uitleggen wat talent is. En dat doen ze, overtuigend.

Wat is talent?

De schrijvers van het boek zeggen: talent is ieder terugkerend patroon van gedachten, gevoelens of gedrag, dat op een productieve manier benut kan worden. Als jij van nature nieuwsgierig bent, dan is dat een talent. Koppigheid ook. Zelfs dyslexie, mits je het op de een of andere manier constructief kunt laten zijn. David Boies was de advocaat van de Amerikaanse overheid in de antitrust zaak tegen Microsoft. En hij was dyslectisch. Toch won hij de zaak van Bill Gates door zijn beleefde manier van vragen stellen en overtuigde de jury door zijn heldere uiteenzetting van de casus.
Zijn dyslexie maakte dat hij geen lange en moeilijke woorden kon gebruiken. Hij wist wat die woorden betekenen, maar gebruikte ze niet uit angst dat hij ze verkeerd uitsprak. De ironie wil dus dat juist zijn structurele beperking hem in staat stelde dingen te doen die anderen niet konden.

Hoe wordt talent gevormd?

Om te weten hoe talent ontstaat moeten we eerst iets meer weten over die anderhalve kilo grijzigheid in ons hoofd. Ons brein is een vreemd orgaan omdat het erop lijkt dat het kleiner groeit. Je lever, nieren en je huid worden geleidelijk groter tot ze het normale volwassen formaat hebben.
Met je brein gaat het andersom. Het groeit heel snel heel groot, en wordt dan geleidelijk kleiner tot je volwassen bent. Het meest bizarre is dat terwijl je hersenen kleiner en kleiner worden, je slimmer en slimmer wordt. De sleutel om deze omgekeerde groei te begrijpen is de ‘synaps’. De synaps is de verbinding tussen twee hersencellen (neuronen) die maakt dat ze met elkaar kunnen praten. Gewapend met deze kennis zijn we klaar om ons te verliezen in het neuronendrama.

Verwaarloosde neuronenrelaties

42 dagen nadat je bent verwekt begint er een groeispurt die vier maanden duurt. Dan creëer je namelijk je eerste neuron, en 120 dagen later heb je er 100 miljard (dat betekent elke seconde dus 9.500 nieuwe neuronen).

Het echte drama moet dan nog beginnen. Zestig dagen voor je geboorte proberen je neuronen met elkaar te gaan praten. Elke neuron gaat met een bundel sliertjes (die een ‘axon’ genoemd worden) om zich heen wapperen in een poging om een connectie te maken met een ander neuron in de buurt. Als dit lukt, is er een synaps gevormd en kunnen deze neuronen informatie gaan uitwisselen. Dit geeft te denken, letterlijk.
Gedurende de eerste drie jaar van je leven, blijken je neuronen fenomenaal te zijn in het maken van deze verbindingen. Als je drie bent hebben elk van deze 100 miljard neuronen 15.000 synaptische connecties met andere neuronen. Jouw unieke verzameling neuronenverbindingen is gewoven.

Maar dan gebeurt er iets vreemds. Om de een of andere redenen krijg je van je lichaam ingegeven dat het zaak is om stapels van deze zorgvuldig gewoven draden te negeren. En net zoals in het echte leven, relaties die worden genegeerd gaan kapot. In feite wordt je zo onattent dat je tussen je derde en vijftiende levensjaar miljarden van deze verbindingen verliest. Als je wakker wordt op je zestiende verjaardag is de helft van je netwerk foetsie.

Dit is onherstelbaar. Oké, niet helemaal. Als je heftige dingen aan het leren bent en je geheugen intensief gebruikt (als je bijvoorbeeld blind wordt of een been kwijtraakt of allebei) lijkt het erop dat daarvoor nieuwe synaptische verbindingen gemaakt worden. Maar voor de rest verandert de configuratie van je mentale netwerk, met z’n sterke en zwakke verbindingen, na je zestiende vrijwel niet meer.

Sterkste connecties

Het is niet zo dat hoe meer verbindingen er zijn hoe slimmer je bent. Nee, je slimheid en effectiviteit hangen er van af hoe goed je gebruik maakt van je sterkste connnecties. De natuur dwingt je ertoe om miljarden connecties te verbreken zodat je met de overgeblevenen kunt werken. De verloren connecties zijn niet om te betreuren, ze zijn juist het punt.

Gedurende je eerste drie levensjaren heb je bijzonder veel verbindingen nodig omdat er zo heel veel is om in je op te nemen. Maar absorberen is dan ook alles wat je doet. Je begrijpt er nog niks van. Dat kan je nog niet omdat je van alle kanten overstroomt wordt met prikkels. Om te begrijpen wat er gebeurt moet een deel van al die herrie buitengesloten worden. Je genetische erfgoed en de ervaringen in je vroege jeugd bepalen dat bepaalde verbindingen sneller en makkelijker werken dan andere. Je gebruikt deze verbinding keer op keer zodat ze steeds sterker worden. Uiteindelijk zijn de signalen over deze lijnen sterk en duidelijk, een ADSL lijn in plaats van een inbelverbinding.
Dit hele drama maakt dat jij in staat bent een consistente en unieke betekenis te geven aan de wereld om je heen.

De moraal van het neuronendrama

  • Een handicap kan een kracht worden. Hersenpatronen kan je niet veranderen, de toepassing ervan wel. Denk aan de advocaat met dyslexie. Hij had een patroon wat erg lastig te veranderen was. Maar het werd in plaats van een handicap een kracht door de manier hoe hij er mee omging. Dat biedt perspectief. Het kan dus goed zijn dat jij terugkerende patronen in je leven hebt die voelen als een handicap, maar een talent kunnen worden als je je interpretatie ervan wijzigt.
  • Stop met dingen doen waar je talent niet ligt. Het is niet leuk, kost alleen maar veel moeite en je gaat er toch niet goed in worden.
  • Talent is geen verdienste. Je hebt er immers bijzonder weinig voor gedaan. Je druk maken over dat andere mensen getalenteerder zijn is daarmee erg oninteressant, je doet er toch niets meer aan. Het enige wat je kunt doen is heel helder krijgen wat jouw talenten zijn, de guts ontwikkelen om daar mee aan de slag te gaan, en het gebruiken om mooie dingen te doen. Dat zijn de zaken waarin je keuzes hebt.

Reageren via Facebook

Over Jasper van der Kolk

Jasper van der Kolk schrijft op zijn weblog boemlauw.nl over hoe je kunt groeien in je professionele leven.