Telemedicine: de 24-uurs virtuele thuisdokter /1 reactie

Telemedicine: de 24-uurs virtuele thuisdokter

Kosten besparen en toch betere zorg. Het kan met medische monitoring op afstand, beloven de deskundigen. Een patiënt hoeft niet meer steeds naar het ziekenhuis en is evenmin aan huis gebonden. Problemen zijn er nog met dataverwerking en slechte verbindingen.

Remote medische monitoring is in ontwikkeling. Bewaking van hartpatiënten terwijl deze gewoon thuis kunnen zijn, het opvangen van de eerste signalen van een epileptische aanval; het zijn een paar van de toepassing van telemedicine, de techniek om patiënten op afstand te controleren op hun gezondheidstoestand.

Het doel van de ontwikkeling van medische monitoring op afstand is de zorg te verbeteren door een snellere reactie van de arts mogelijk te maken. Een ander voordeel is dat er minder werkdruk is voor artsen waardoor ze beter beschikbaar zijn voor spoedgevallen of complexe medische situaties. Mogelijk kunnen op deze manier ook de kosten voor medische kosten omlaag. Het beleid van ziekenhuizen is om het aantal ligdagen te minimaliseren. Bovendien is er een chronisch personeelstekort in de gezondheidszorg, dus alle extra hulp is welkom.

Maar dat is de theorie, de praktijk is weerbarstiger. Maarten Wegdam is onderzoeker telematica aan de Universiteit Twente en tot voor kort projectleider van een programma waaraan universiteiten, zorginstellingen en industrie meewerkten om te onderzoeken wat de kansen en risico’s zijn van het mobiel monitoren van patiënten. ‘Medische vakmensen maken onderling al veel langer gebruik van het zogenaamde teleconsult. Medische informatie wordt al vaak op afstand door collega’s beoordeeld,’ vertelt Wegdam. ‘Nieuw is als de patiënt thuis of onderweg medische informatie verzameld en dat aan een arts doorgeeft. Om dat succesvol te laten zijn moeten nogal wat groepen worden overtuigd van het voordeel: patiënten, artsen, verzekeraars, ziekenhuizen.’

En al blijken er goede businessmodellen te bestaan, telemedicine wordt nog niet op grote schaal gedaan. Wegdam: ‘Ons onderzoek heeft drie zaken opgeleverd. Kennis over de hobbels die moeten worden genomen, een platform waar wordt gedebatteerd over telemedicine en een bedrijf dat wil gaan bemiddelen tussen gezondheidsaanbieders om de kansen verder te verkennen.’ De pilot die binnen het grotere onderzoeksprogramma Freeband, naar nieuwe ICT-toepassingen, werd gedaan was wel succesvol maar kreeg niet direct vervolg.

Toch staat de markt niet stil. Een bedrijf dat zich heeft gespecialiseerd in medische monitoring op afstand is RS TechMedic. Twee jaar geleden bracht het bedrijf uit Broek op Langedijk Dyna-Vision op de markt. Dit is een apparaat met de omvang van een mobiele telefoon dat werkt op batterijen en bij een patiënt tot twaalf medische indicators kan checken. De sensors worden aan de huid geplakt en meten zo onder meer een ecg, hartslag, variaties in de hartslag en ademhaling. ‘Van belang is dat de metingen betrouwbaar zijn,’ vertelt Rutger Brest van Kempen, een van de twee oprichter en directeur van het bedrijf. ‘De metingen worden direct (real-time) naar een centrale server gestuurd via GPRS, een draadloze datatransport technologie. Wij hebben er met een gepatenteerde techniek voor gezorgd dat dit maximaal nauwkeurig gebeurd.’

Er zit ook ingebouwd een GPS om patiënten eventueel te kunnen traceren in noodsituaties

De Dyna-Vision heeft maar één knop, voor de aan of uit stand. Terwijl de arts die op afstand meekijkt met alle informatie die hij krijgt de gezondheidssituatie van de patiënt snel kan inschatten. Volgens Brest van Kempen werkt het apparaat overal en altijd. Als een patiënt er om vraagt of in een noodsituatie kan een patiënt een signaal geven via het apparaat om een arts te roepen. ‘Ons apparaat is zeer bruikbaar voor mensen die lijden aan hartstoornissen, ademhalingsproblemen en neurologische problemen zoals epilepsie,’ vertelt Brest van Kempen. ‘Er zit ook ingebouwd een GPS om patiënten eventueel te kunnen traceren in noodsituaties.’

RS TechMedic mikt met de Dyna-Vision op de wens van veel medische instellingen om kosten te besparen. Maar ook voor patiënten kan het verlichting geven. Zij hoeven niet steeds voor standaard medische controles naar het ziekenhuis te komen. Dat spaart tijd en ongemak. Met de bijgeleverde Bluetooth verbinding is het apparaatje ook bruikbaar in ziekenhuizen voor patiënten die continu in de gaten moeten worden gehouden maar wel hun bewegingsvrijheid in het ziekenhuis willen behouden.

Innovaties als Dyna-Vision bestaan vooral uit het slim koppelen van bestaande technologie. Een belangrijk onderdeel van deze medische innovatie is de software en communicatietechnologie die achter het op afstand monitoren van patiënten schuil gaat. Dat geldt ook voor medische monitoring op grotere schaal zoals het Amerikaanse bedrijf Medtronic doet met de opbouw van een Europees netwerk voor de directe uitwisseling van patiënteninformatie. Medtronic heeft een vestiging in Heerlen en lanceerde vorig jaar een draadloos systeem voor monitoring op afstand van patiënten met geïmplanteerde hartsimulator. Volgens het bedrijf kan de Medtronic CareLink de behandeling van miljoenen Europese patiënten met hartfalen of hartritmestoornissen verbeteren. Medtronic werkt met het draadloze netwerk Conexus binnen de Europese Unie. Voor de automatische datatransmissie gebruikt dit systeem de standaard MICS-radiofrequentieband (Medical Implant Communications Service). Het voordeel hiervan is dat er geen interferentie is van mobiele telefoons of andere elektrische apparatuur.