Tweet

Verliefde vrouw schakelt genetisch over op 'remmen los' /2 reacties

Vrouwen schakelen hele groepen genen uit in hun brein wanneer ze zich in de buurt van aantrekkelijke mannen bevinden. Deze opmerkelijke ontdekking, die vorige maand werd gepubliceerd, toont voor het eerst de directe invloed aan van sociale interacties op de expressie van genen.

Aantrekkelijke mannetjes

Biologen Molly Cummings en Hans Hofmann deden onderzoek naar het paringsgedrag van guppies. In het experiment werden vrouwtjes een half uur in de buurt gezet van respectievelijk aantrekkelijke mannetjes, onaantrekkelijke mannetjes en andere vrouwtjes. Meteen daarna werd RNA uit het brein van de vrouwtjesguppies geanalyseerd. Daaraan konden de onderzoekers zien welke genen aan- en uitgezet waren.

Remmingen vallen weg

Bij aantrekkelijke mannetjes - groot en felgekleurd - bleek dat vrouwtjes allerlei genen in hun hersens hadden uitgezet. “Het kan zijn dat hiermee de remmingen wegvallen, zodat vrouwen meer open staan voor paring,” zegt Cummings. Bij onaantrekkelijke mannetjes en andere vrouwtjes was dit niet het geval.

In een tijdsperiode van dertig minuten werden bepaalde genen dus uitgeschakeld. Dit leidde meteen tot verandering in het gedrag van de vrouwtjesguppie. Nog niet eerder was zo duidelijk aangetoond dat de expressie van genen zo’n directe invloed heeft op gedrag.

Bouwplannen

Over het menselijk genoom wordt steeds meer bekend en daarmee verandert ook het beeld over genen. Het menselijk DNA bestaat uit drie miljard basiseenheden die in een vaste volgorde liggen opgeslagen in de kern van elke lichaamscel. Elke lichaamscel bevat dus hetzelfde genetisch materiaal met bouwplannen voor eiwitten.

Om een eiwit te produceren wordt een stukje DNA overgeschreven in RNA-eenheden. Dit RNA-molecuul bevat vervolgens het bouwplan voor het betreffende eiwit waarmee de cel aan de slag kan. Het RNA is veel meer dan simpelweg een een-op-een vertaling van het DNA. Sinds enkele jaren is bekend dat het RNA allerlei bewerkingen ondergaat voordat de cel het gewenste eiwit kan bouwen. Deze bewerkingen staan overigens zelf ook weer gecodeerd in het DNA. Zo coderen de drie miljard basiseenheden in het DNA voor een haast oneindige hoeveelheid eiwitten.

Elke lichaamscel heeft een eigen functie en eiwitten zorgen voor de uitvoering daarvan. Een huidcel en rode bloedcel hebben welliswaar hetzelfde genetische materiaal aan boord, maar alleen de genen die nodig zijn voor de specifieke celfunctie komen tot expressie. Een huidcel kan echter niet meer veranderen in een rode bloedcel en andersom ook niet. Daarom werd lange tijd aangenomen dat het aan- of uitzetten van bepaalde genen een onomkeerbaar proces is.