Wat te doen tegen de plastic soep /2 reacties

Wat te doen tegen de plastic soep
  • door: Siem Haffmans
    over: duurzaam, milieu
    op: 27 april 2011
  • Wat kunnen we doen tegen de grote hoeveelheden plastic die in onze oceanen ronddrijven?

  • Onderzoek, voorzorg, voorbeeld en actie; daarin liggen de oplossingen.

De wereldwijde groei van de productie van plastics leidt onherroepelijk tot een milieuprobleem. Zonder maatregelen, zoals het sterk verminderen van plasticgebruik en betere recycling, eindigen de oceanen als ‘plastic soep.’

Vorig jaar werden we opgeschrikt door het nieuws dat er op vijf plaatsen in de oceanen eilanden van plastic ronddrijven, ter grootte van de staat Texas. Hoewel er in deze gebieden inderdaad hoge concentraties plastic voorkomen, is de term ‘eiland’ niet van toepassing. Plastic soep lijkt een betere omschrijving. Hans van Weenen heeft in samenwerking met Partners for Innovation een onderzoek gedaan naar de aard en omvang van de problematiek van de plasticvervuiling, wie er betrokken zijn bij dit probleem en in wat mogelijke oplossingen zijn.

Mondiaal probleem

Dit jaar zal de wereldbevolking uit 7 miljard en in 2050 uit 9 miljard mensen bestaan. Het is te verwachten dat ook de wereldproductie aan plastics verder zal stijgen, met name in de opkomende economieën. In Westerse landen, maar ook in ontwikkelingslanden houdt de toenemende productie en consumptie geen gelijke tred met de ontwikkeling van infrastructuur en capaciteit voor inzameling, hergebruik, recycling en afvalverwerking.

Daardoor zal er een steeds grotere plasticafdruk in zee gaan ontstaan. Die begint al in de steden, op het land en vooral langs en nabij waterstromen en rivieren. Wat lijkt te beginnen als een klein lokaal zwerfvuilprobleem, zal zo uitgroeien tot een groot, mondiaal probleem van ‘global plastic’.

Er is een groot aantal stakeholders betrokken bij het probleem van de plasticverontreiniging van de oceanen. Dit betekent dat ook voor het oplossen van dit probleem deze partijen een rol kunnen en moeten spelen. Belangrijkste stakeholdergroepen zijn: overheden, industrie, visserij en scheepvaart, burgers, media, NGO’s, wetenschap en onderwijs.

De oplossingsrichtingen:

Onderzoek?
Wetenschappelijk onderzoek is enerzijds nodig om de ernst en omvang van het probleem en de effecten op mens en milieu onomstotelijk aan te tonen. Anderzijds ligt er een taak in het formuleren van nieuwe concepten, systemen en technieken, naast het organiseren en tot stand brengen van de noodzakelijke transities. In het wetenschappelijk onderzoek is speciale aandacht gewenst voor de verontreiniging van de oceanen met micro-plastics (met name de ‘microbeads’) en met ‘nano-plastics’.

Het voorzorgsprincipe
Productverantwoordelijkheid biedt veel aanknopingspunten richting de industrie. Deze verantwoordelijkheid moet resulteren in het toepassen van het voorzorgprincipe. Dat betekent het voorkomen van de introductie van plasticproducten en -additieven die kunnen leiden tot verontreiniging van de zee met plasticafval, -fragmenten en -deeltjes, en hun toxische en persistente hulpstoffen. Het betekent ook het ontwikkelen en toepassen van biologisch afbreekbare materialen. En het nemen van verantwoordelijkheid door de gescheiden inzameling en de terugname van het gebruikte product voor eigen hergebruik of recycling.

De voorbeeldfunctie
Pilot-projecten met “koplopers” uit de handel en industrie kunnen een voorbeeldfunctie hebben voor andere partijen in de keten. Media (de traditionele en sociale) spelen ook een grote rol om het onderwerp bij een breed publiek bekend te maken.

Concrete acties
Monitoring, opruim- en publieksacties kunnen een belangrijke rol spelen om het publiek actief bewust te maken van de problematiek, maar dit moet dan wel gekoppeld zijn aan concrete vervolgacties.

Het volledige rapport is hier te downloaden.

Reageren via Facebook

Over Siem Haffmans

Siem Haffmans is management consultant bij Partners for Innovation, social entrepeneur bij Ragbag® en gastdocent aan de Rietveld Academy, TU Delft en het Nederlands Verpakkingscentrum.
http://nl.linkedin.com/in/siemhaffmans