Weefselingenieurs kweken de ware vleesbeleving /1 reactie

Weefselingenieurs kweken de ware vleesbeleving

Meet the new meat. De nauwelijks te vertalen titel van een hoofdstuk in het proefschrift van Kristel Boonen geeft goed aan waar haar onderzoek aan bijdraagt: een nieuwe manier van vleesproductie. Zonder milieuproblemen en dierenleed en met de mogelijkheid gekweekte spieren te gebruiken in de geneeskunde. Boonen onderzocht bij Biomedische Technologie de meest ideale omstandigheden voor het groeien van skeletspierweefsel.

Onderzoekster Kristel Boonen hield zich de afgelopen vier jaar bezig met de spiercellen van het skelet. Een spier bestaat uit vezels en elke vezel is gevormd uit een groepje gefuseerde cellen. Deze hebben geen delingscapaciteit meer. Maar elke spiervezel draagt twee of drie satellietcellen bij zich. Die cellen zijn normaal gesproken in het lichaam verantwoordelijk voor de verrassende mate van herstel bij spierblessures, omdat ze zich snel delen. Zodra een beschadigde spier bepaalde stoffen afscheidt, komt een saltellietcel in actie en gaat nieuwe spiercellen aanmaken. Ze zijn dus zeer geschikt als stamcelbron.

Dit betekent dat het mogelijk is met elektrische stimulans sneller vlees te produceren

Het enige probleem is dat het lijkt of de satellietcellen hun stamcelcapaciteit verliezen op het moment dat ze in een kweekbakje belanden. Boonens hypothese is dat dit komt doordat de cellen weggehaald worden uit de specifieke omgeving waarin ze zich normaal bevinden. “In een lichaam zijn satellietcellen compleet omgeven door zacht materiaal en liggen ze als het ware te slapen tussen eiwitnetwerken aan de ene kant en een spiervezel aan de andere kant. Bij inspanning krijgen de vezels van zenuwen allerlei elektrische signalen en worden ze uitgerekt, of eigenlijk samengetrokken. Die omstandigheden heb ik in het lab nagebootst.”

Het onderzoek werd mede ondersteund door subsidie van SenterNovem. De industriële partner was worstfabrikant Stegeman.

In een kweekbakje liet Boonen satellietcellen groeien uit spierweefsel van muizen en volgde ze hoe ze via deling losse cellen vormden en fuseerden tot vezels. “De stijfheid van de gel waarop de cellen liggen blijkt invloed te hebben op hoe goed ze delen en spierstructuren vormen. Grappig is dat er in een tweedimensionale kweek een stijfheid van minimaal 10 kilopascal (kPa) nodig is en dat we die drempel in een 3D- kweek niet tegen kwamen. Dat betekent dat op driedimensionale wijze vlees in zachter materiaal te kweken is. Voor consumptievlees is dit echter geen optie; je hebt toch een bepaalde bite nodig in een lapje vlees aan je vork. Kipfilet en runderbiefstuk hebben een stijfheid van ongeveer 20 kPa.”