Weefselingenieurs kweken de ware vleesbeleving /1 reactie

Boonen ziet mogelijkheden voor slagers om in de toekomst hun vlees bij een heuse fabriek in te kopen.”De artificiële smaak is nu al goed te noemen. Mijn tong proeft nauwelijks verschil tussen kunstmatig vlees en ouderwets vlees.” Om aan de juiste vorm en vastheid te komen denkt Boonen aan kweek in afbreekbare of eetbare gels. “Gebruik je afbreekbare gel dan degenereert deze spontaan of wordt hij afgebroken door de cellen. Dat gebeurt nu ook bij de kweek van hartkleppen. Maar je kunt ook collageen als drager gebruiken voor de satellietcellen, dat is eetbaar. Sterker; dat wordt nu al gebruikt in de bio-industrie om vlees meer water op te laten nemen zodat het zwaarder wordt en de consument zodoende meer moet afrekenen.”

Chirurgie

Om tissue-engineering te gebruiken in de regeneratieve geneeskunde zijn er net wat meer vereisten dan byte en smaak. Dan moeten de spieren ook kracht hebben. Na celdeling gaan spiercellen fuseren, daarna ontwikkelen ze de voor skeletspiercellen kenmerkende dwarsstreping. Pas na de vorming hiervan zijn de vezels tot contractie in staat. “Nu is de kracht van gekweekte cellen een factor honderd lager dan in het lichaam.” Maar wanneer dat verbeterd wordt zal de chirurgie dankbaar gebruik gaan maken van in vivo aanpak. “Bij het wegsnijden van tumoren verdwijnt vaak ook omliggend weefsel. Dat zou in de toekomst door satellietcellen in het lichaam hersteld kunnen worden.”

Om de elektrische signalen die in het lijf door zenuwen afgegeven worden te simuleren, plaatste Boonen twee elektrodes in de petrischaal en maakte ze een aantal milliseconden een elektrisch veld. Ze zag de spieren door membraandepolarisaties samentrekken en sneller dwarsstreping ontwikkelen. Of dat nu in een twee- of driedimensionale kweek was, maakte niet uit. In beide gevallen nam ze een versnelling waar in het volwassen worden van de vezels. “Dit betekent dat het mogelijk is met elektrische stimulans sneller vlees te produceren.”

Rek is lastig te definiëren in kweek. We hebben cellen op een flexibele ondergrond gefixeerd en die ondergrond opgerekt door de omgeving vacuüm te zuigen

Zuigen

Moeilijker was het voor Boonen om de rek waarmee cellen moeten omgaan, te onderzoeken. “Rek is lastig te definiëren in kweek. We hebben cellen op een flexibele ondergrond gefixeerd en die ondergrond opgerekt door de omgeving vacuüm te zuigen. Maar dat is eigenlijk niet de juiste methode. In het echt rekken spieren zelden passief, ze trekken slechts samen. Dit onderdeel vergt nog wat vervolgonderzoek.

Zelf zal ze dat niet gaan doen.”Ik ben nu wel klaar met het fundamentele onderzoek. Vier jaar was ik bezig met kleine deelvraagjes. De antwoorden dragen wel bij aan de hele grote vraag ‘Hoe maak ik vlees uit stamcellen?’. Maar het blijft lange termijn werk. Sinds enkele weken werk ik als klinisch chemicus in opleiding in het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven. Dat vind ik geweldig want wat ik nu doe is direct voor patiënten belangrijk.”

Reageren via Facebook

Over Norbine Schalij

Norbine Schalij is freelance journalist. Haar interessegebied is heel breed.
Ze schrijft verslagen van medisch tuchtrechtzaken voor het artsenvakblad MedNetMagazine. Voor studenten en medewerkers van de Technische Universiteit Eindhoven schrijft ze in Cursor, het weekblad van de TU/e.